Graulhet
| Graulhet | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frantziako udalerria | |||||||||||
 | |||||||||||
| |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe |  Frantzia | ||||||||||
| Frantziaren banaketa administratiboa | metropolitar Frantzia | ||||||||||
| Eskualdea |  Okzitania | ||||||||||
| Departamendua |  Tarn | ||||||||||
| Izen ofiziala | Graulhet | ||||||||||
| Posta kodea | 81300 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 43°45′39″N 1°59′19″E / 43.7608°N 1.9886°E | ||||||||||
 | |||||||||||
 | |||||||||||
| Azalera | 56,75 km² | ||||||||||
| Altitudea | 150 m, 126 m, 373 m eta 199 m | ||||||||||
| Mugakideak | Labessière-Candeil, Briatexte, Brousse, Busque, Cabanès, Missècle, Montdragon, Moulayrès, Puybegon eta Saint-Julien-du-Puy | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 13.129 (2023ko urtarrilaren 1a) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 231 bizt/km² | ||||||||||
| Informazio gehigarria | |||||||||||
| Hiri senidetuak | Prien am Chiemsee | ||||||||||
| ville-graulhet.fr | |||||||||||
.svg)
Graulhet (frantsesez eta ofizialki: Graulhet) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 13.129 biztanle zituen 56,8 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Labessière-Candeil, Briatexte, Brousse, Busque, Cabanès, Missècle, Montdragon, Moulayrès, Puybegon eta Saint-Julien-du-Puy.
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Graulhet
Busque (3,0 km)Labessière-Candeil (4,3 km)Missècle (5,1 km)Cabanès (5,4 km)Moulayrès (6,3 km)Briatexte (6,7 km)Lasgraïsses (7,4 km)Saint-Gauzens (7,4 km)Peyrole (7,7 km)Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,3 °C-koa da, 16,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 757 mm-koa da, urtarrilean 10,1 euri-egun eta uztailean 5,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Lavaur_(Tarn) udalerrian dago, 12,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 701,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,6 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -18 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 17an lortua[oh 1][5].
Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (21,8 °C) eta hotzena urtarrila (5,6 °C). Urteko prezipitazioa 776 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (85 mm) eta lehorrena uztaila (45 mm).[6]
1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,30 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,4 °C) baino 1,7 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (15,2 °C) eta hotzena 1963 (11,5 °C).[6]
 Datu klimatikoak (Graulhet)  | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 5.6 | 6.1 | 9.2 | 11.8 | 15.8 | 19.7 | 21.8 | 21.7 | 17.7 | 14.0 | 9.1 | 6.2 | 13.2 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 67 | 52 | 60 | 82 | 85 | 65 | 45 | 51 | 61 | 67 | 72 | 69 | 776 |
| Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua | |||||||||||||
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 6.426 gizon, 6.849 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8]. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hazkunde begetatiboa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Familiak eta etxeguneak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, Graulhet udalerrian 12.877 biztanle zeuden eta 5.844 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,20 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 36,4), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]
Udalerrian 3.663 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (1.628). Guraso bakarreko 719 familietatik 567etan ama zen guraso bakarra. 1.933 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 749k seme-alaba bakarra zuten etxean, 535k bi, eta 446k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.316 bikoteetatik 209tan (% 15,9) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]
15 urte edo gehiago zituzten 10.792 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 5,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 35,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 68,0). 80 urte edo gehiagoko 1.068 biztanleetatik 932 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 136 kolektibitateren batean.[10]
15 urte edo gehiagoko biztanleen % 42,7 ezkonduta zegoen, eta beste % 14,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,8 izatezko bikotean eta % 4,8 PACS bidez lotuta). % 25,4 ezkongabeak ziren, % 8,9 alargunak eta % 8,4 dibortziatuak.[10]
Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 38,1), eskulangileak (% 17,0), enplegatuak (% 14,9), erdi-mailako lanbideak (% 11,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 38,1) Tarn departamenduko batez bestekoaren (% 36,8) gainetik dago. 26 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,4).[10]
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, udalerrian 6.690 etxebizitza zeuden. Horietatik 5.865 egoitza nagusi ziren, 120 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 705 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (5.315), eta apartamentuak gutxi ziren (1.367). Egoitza nagusietatik 3.792 beren jabearen bizilekuak ziren, 1.959 alokairuan zeuden, 545 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 114 doan lagata.[11]
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (1.714).[11]
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (2.283). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (2.844 etxebizitzatan). 4.077 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 2.959 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 2.270tan bi edo gehiago.[11]
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
Taula osoa: etxebizitzak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 7.354 biztanleetatik 5.051 aktibo ziren (% 68,7), horietako 4.311 lanean (% 58,6) eta 741 langabezian (aktiboen % 14,7).
Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).
Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera
Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 14,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.
2.302 ez-aktibotik 758 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 32,9), 519 erretiraturik zeuden (% 22,5) eta 1.025 bestelako ez-aktibo ziren (% 44,5).
Ez-aktiboak
Lanbide-kategoria[oh 4]
Udalerrian 4.485 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 4.311 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]
Diru sarrerak
2023 urtean, diru-sarreren mediana 20.800 eurokoa zen, eta biztanleen % 26 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).
Departamenduarekiko konparaketa xehea |
|---|
|
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 54,9, ez-soldatapekoen errenta % 5,5, langabezia-sariak % 2,5. |
Ekonomia jarduerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2007an zeuden 720 komertzioetatik, 17 erauzte enpresak ziren, 10 janari enpresak ziren, 6 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 84 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 95 eraikuntza enpresak ziren, 204 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 15 garraio enpresak ziren, 26 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 11 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 31 finantziazio enpresak ziren, 32 higiezinen enpresak ziren, 74 zerbitzu enpresak ziren, 71 administrazio publikoko enpresak ziren eta 43 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]
2009an zeuden norbanakoentzako 187 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa, 2 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 7 banku bulegoak, 2 funerariak, 20 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 4 autoeskolak, 17 igeltseroak, 20 margolariak, 9 zurginak, 13 iturginak, 12 argiketariak, 4 eraikuntza enpresak, 23 ile apaindegiak, 5 albaitariak, 5 aldi baterako lan enpresak, 16 jatetxeak, 14 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 6 apaindegiak.[13]
2009an zeuden 76 establezimendu komertzialetatik, 2 hipermerkatuak, 5 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 2 120 m2 baino gehiagoko dendak, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 7 okindegiak, 6 harategiak, 1 arraindegi zen, 6 liburu dendak, 13 arropa dendak, 3 etxerako tresna dendak, 3 zapata-dendak, 4 elektrotresna dendak, 3 altzari dendak, 4 kirol-dendak, 4 drogeria, 1 lurrin-denda zen, 3 bitxi-dendak eta 5 lore-dendak ziren.[14]
2000. urtean Graulhet udalerrian 71 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.530 hektarea erabiltzen.[15]
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, 2 psikiatriko, osasun-zentro 1 bat, 6 botika eta 2 anbulantzia zegoen.
2009an 3 haur-eskola eta 6 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Graulhet udalerrian1 Bigarren Hezkuntzako ikastetxea eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 605 ikasle zeuden eta lizeo teknologikoetan 294.
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Estazioko erregistroak 1985ko uztailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
- ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,1 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
- ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
- ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
- ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
- ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
- 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Lavaur », fiche climatologique. .
- 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
- ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
- ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
- ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
- 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
- ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
- ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
- ↑ Exploitations agricoles
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
- (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
- (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
