Ira Lember
| Ira Lember | |
|---|---|
| Bizitza | |
| Jaiotza | Tallinn, 1926ko maiatzaren 21a |
| Herrialdea | |
| Heriotza | 2025eko abuztuaren 1a (99 urte) |
| Hezkuntza | |
| Hizkuntzak | estoniera |
| Jarduerak | |
| Jarduerak | idazlea, haur literaturaren idazlea, olerkaria eta kontularia |
| Lantokia(k) | Tallinn |
| Jasotako sariak | |
Ira Lember (1935 baino lehen Ira Grünthal eta 1935-1949 urteetan Ira Kivik; Tallinn, 1926ko maiatzaren 21a[1] – 2025eko abuztuaren 1a) estoniar idazlea izan zen.[2]
Bizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kontulari baten alaba, Ira Lember Tallinnen jaio zen 1926ko maiatzaren 21ean. Lizeo Frantsesean (1933-1940), Tallinngo 4. eskolan (1940-1944) eta Tallinngo Kooperatiba Merkataritza Eskola Teknikoan (1957-1958) ikasi zuen. Ondoren, 25 urtez lan egin zuen Estoniako Kontsumo Kooperatiben Batasun Errepublikarrean (ETKVL).[3]
1962an debuta literarioa egin zuen, Säde gazteentzako aldizkarian argitaratutako poemekin.[4] 1974az geroztik, idazle autonomoa izan zen. 1984an, Estoniako Idazleen Batasuneko kide bihurtu zen.[3]
Prosazko hainbat lan argitaratu zituen: Jannu (1969) eta Koolipoiss Jannu (1981) dilogia, Peeter ja vanaisa (1977), Peaasi, et pahandusi ei tolukse (1981), etab. Batez ere haurrentzako idazle gisa ezaguna izan arren, helduentzako 30 liburu baino gehiago ere idatzi zituen, horien artean 29 eleberri.[3]
Sariak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1996: Nukitsa lehiaketa, 3. postua (Fantastiline tüdruk)
- 2000: Nukitsa lehiaketa, 1. postua (Musta kaarna küüsis)
- 2002: Nukitsa lehiaketa, 2. postua (Isehakanud detektiivid)
- 2016: Tallinngo Merezimenduaren Ordena
- 2017: Izar Zuriaren Ordena (V. klasea)[5]
Lanak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Jannu (1969)
- Kurnoss (1976)
- Peeter ja vanaisa (1977)
- Peaasi et pahandusi ei tuleks (1981)
- Koolipoiss Jannu (1981)
- Ülesküntud liivakast (1983)
- Tädi Fantaasia (1986)
- Pott peas (1992)
- Koerapolka (1994)
- Fantastiline tüdruk (1994)
- Juba tornid paistavad (1994)
- Kaks õde (1995)
- Näitleja vastu tahtmist (1995)
- Fantastiline poiss (1997)
- Kaardimajake (1998)
- Musta kaarna küüsis (1998)
- Väike Fee (1998)
- Kevadromanss (2000)
- Isehakanud detektiivid (2001)
- Vanaema kuldsõrmus (2001)
- Silmapaistev tegelane (2003)
- Daamide valss (2004)
- Kummuli kuu (2004)
- Must ratsanik (2005)
- Võrukaelad (2006)
- Kuldne kaleidoskoop (2006)
- Kohvik pärnade all (2007)
- Ööviiulid (2008)
- Päevalilled (2009)
- Tuulehobune (2009)
- Jannupoiss (2010)
- Katariina portree (2010)
- Sügiscapriccio (2011)
- Nõiajaht koolis (2011)
- Õde Veera (2013)
- Villa järve ääres (2014)
- Pärandus (2015)
- Hea kasvatusega mees (2016)
- Lavale sündinud (2017)
- Elukutse ohver (2017)
- Vale nimega mees (2018)
- Tütarlaps maalilt (2020)
- Teine viiul (2021)
- Päikesepoiss (2022)
- Peen perekond (2023)
- Valged klaarid (2024)
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Estonieraz) «Lember, Ira» Eesti biograafiline andmebaas ISIK (kontsulta data: 2025-08-01).
- ↑ (Estonieraz) Viilup, Kaspar. «Suri kirjanik Ira Lember» ERR 2025-08-01 (kontsulta data: 2025-08-01).
- 1 2 3 (Estonieraz) «Optimismisüst» Õpetajate Leht 2006-09-15 (kontsulta data: 2025-08-01).
- ↑ (Estonieraz) «Ira Lember (81)» EPL 2007-05-19 (kontsulta data: 2025-08-01).[Betiko hautsitako esteka]
- ↑ (Ingelesez) Vahtla, Aili. «Full list: President of Estonia to bestow state decorations on 113 individuals» ERR 2017-02-09 (kontsulta data: 2025-08-01).
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Wikipedia:Kanpo esteka hautsiak dituzten orriak from otsaila 2026
- 1926ko jaiotzak
- 2025eko heriotzak
- Tallinndarrak
- Estoniako haur literaturako idazleak
- Estoniako eleberrigileak
- Emakume eleberrigileak
- Estoniako poetak
- Emakume poetak
- Estonierazko idazleak
- XX. mendeko emakume idazleak
- XXI. mendeko emakume idazleak