Ketx


Ketx izena erabiltzea proposatzen da, behin behinean behintzat, izendatzeko bi mastako belaontziak aurreko masta (masta nagusia) atzekoa (mesana) baino handiagoa denean eta azken hau lema zaintzeko tokia baino aurrerago kokatuta dagoenean.
Atzeko masta lema zaintzeko tokia baino aurrerago kokatua egoteak bereizten ditu ketxak hura lema zaintzeko tokia baino atzerago eramaten duten joletatik.
XIX. eta XX. mendeetan, yate handiak askotan izaten ziran ketxak, baina, badaude 5 metro iguruko luzerako ketx txikiak ere.
Ketxen eta jolen aparailuak antzekoak dira, baina azken hauetan atzeko mastak, lema zaintzeko tokia baino atzerago egoteaz gain, ketxenak baino txikiagoak izaten dira.
Badaude belak bi masten atzean bakarrik eramaten dituzten ketxak, baina ohikoagoa da aurreko mastan estaia-belak (fokeak) eramatea, batzuetan bat baino gehiago.
Euskaraz erabilitako izenak aurkitu ez direnez, izen hau proposatzeko kontuan hartu dira Europako beste hizkuntza batzuetan honelako belaontziak izendatzeko erabiltzen diren izenak; tartean gaur egungo itsas armadak eratzen lehenetarikoak izan ziren estatu batzuenak. (Portugal 1. 1317, Espainia 2. 1479, Herbehereak 3. 1488, Erresuma Batua 6. 1546 eta Frantzia 8. 1624)
Hurrengo atalean ikusten dira kontuan hartutako izenak.
Belaontzi motak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Hurrengo taulan agertzen diren itsasontzien izenak hiru sailetakoak dira:
- izenaren ostean inolako ikurrik ez daukatenak Euskaltzaindiaren hiztegian edo Euskaltermeko hiztegiren batean agertzen dira (azken kasu honetan 4ko edo goragoko sailkapenarekin).
- izenaren ostean galde ikur bakarra daramatenak, goian esandako tokietan agertu ez arren, beste tokiren batean aurkitutakoak dira (Wikipedia, Elhuyar hiztegia, Labayru hiztegia...).
- izenaren ostean bi galdera ikur daramatzatenak, inon aurkitu ez diren arren, Europako beste toki batzuetan nola izendatzen diren ikusita, hemen proposatutako izenak dira.
Kontuan izan azken bi sailetako izenak azkenean beste era batera izendatzea erabakitzen bada, izenak itsasontziaren sarreran eta taula honetan aldatzeaz gain "Ontzi terminologiaren aurkibidea" txantiloian ere aldatu beharko direla.

























