Edukira joan

La Chapelle-Agnon

La Chapelle-Agnon
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Puy-de-Dôme
BarrutiAmberteko barrutia
Kantonamenducanton of Cunlhat
Izen ofizialaLa Chapelle-Agnon
Chapelle-Agnon
Agnon
Agnon-Pierre-Blanche
Pierre-Blanche
Posta kodea63590
Geografia
Koordenatuak45°38′00″N 3°38′16″E / 45.6333°N 3.6378°E / 45.6333; 3.6378
Mapa
Azalera26,08 km²
Altitudea700 m, 470 m, 1.003 m eta 760 m
MugakideakBertignat, Cunlhat, Grandval, Marat, Saint-Amant-Roche-Savine, Saint-Gervais-sous-Meymont eta Tours-sur-Meymont
Demografia
Biztanleria361 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 175 (%49,3) (%50,7) 180 alt_right
Dentsitatea14 bizt/km²

La Chapelle-Agnon (frantsesez eta ofizialki: La Chapelle-Agnon) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 361 biztanle zituen 26,1 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bertignat, Cunlhat, Grandval, Marat, Saint-Amant-Roche-Savine, Saint-Gervais-sous-Meymont eta Tours-sur-Meymont.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
La Chapelle-AgnonLa Chapelle-Agnon
Població amb 487 habitants (2000)Bertignat (3,6 km)
Població amb 105 habitants (2000)Grandval (3,9 km)
Població amb 816 habitants (2000)Marat (4,4 km)
Població amb 849 habitants (2000)Olliergues (4,7 km)
Població amb 600 habitants (2000)Vertolaye (5,8 km)
Població amb 1328 habitants (2000)Cunlhat (6,2 km)
Població amb 153 habitants (2000)Thiolières (6,8 km)
Població amb 181 habitants (2000)Le Monestier (8,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,6 °C-koa da, 16,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1079 mm-koa da, urtarrilean 12,1 euri-egun eta uztailean 8,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Cunlhat udalerrian dago, 6,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1010,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39 °C-koa da, 1952ko uztailaren 1an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -23 °C-koa da, 1956ko otsailaren 12an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 9,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,0 °C) eta hotzena urtarrila (1,5 °C). Urteko prezipitazioa 970 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (106 mm) eta lehorrena otsaila (58 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,21 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (8,9 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (11,3 °C) eta hotzena 1963 (7,8 °C).[6]

    Datu klimatikoak (La Chapelle-Agnon)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 1.5 1.9 5.1 8.1 12.2 16.0 18.0 17.4 13.1 9.7 5.1 2.3 9.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 63 58 58 84 106 90 81 86 89 94 94 67 970
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,9 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,3−0,5+0,7+0,8+0,9+1,1+0,4+0,7−1,0−0,2+0,4+0,6
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,9 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea05001000150020002500300035001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 180 gizon, 175 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
2.78
 
90-94
 
2.86
8.33
 
85-89
 
0.00
2.78
 
80-84
 
5.71
0.00
 
75-79
 
8.57
5.56
 
70-74
 
2.86
16.67
 
65-69
 
5.71
11.11
 
60-64
 
5.71
11.11
 
55-59
 
14.29
5.56
 
50-54
 
11.43
5.56
 
45-49
 
5.71
13.89
 
40-44
 
2.86
2.78
 
35-39
 
8.57
0.00
 
30-34
 
2.86
2.78
 
25-29
 
0.00
2.78
 
20-24
 
5.71
0.00
 
15-19
 
5.71
5.56
 
10-14
 
5.71
2.78
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
5.71
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, La Chapelle-Agnon udalerrian 361 biztanle zeuden eta 193 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,87 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 44,6), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

361biztanle
193elkarbizitza-unitate
1,87lagun elkarbizitza-unitateko
107familia
Udalerria
% 21
% 32
% 45
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 107 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (61). Guraso bakarreko 5 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 66 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

61
41
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 44,6), erdi-mailako lanbideak (% 13,0), enplegatuak (% 13,0), eskulangileak (% 10,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 44,6) Puy-de-Dôme departamenduko batez bestekoaren (% 31,8) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 5,2).[10]

Udalerria
% 13
% 13
% 10
% 45
Puy-de-Dôme
% 11
% 15
% 15
% 13
% 32
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 398 etxebizitza zeuden. Horietatik 191 egoitza nagusi ziren, 159 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 48 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (386), eta apartamentuak gutxi ziren (11). Egoitza nagusietatik 172 beren jabearen bizilekuak ziren, 12 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 7 doan lagata.[11]

398etxebizitza
191egoitza nagusi
386etxe
11apartamentu

Etxebizitza multzoa

191
159
48
Egoitza nagusia (191)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (159)Hutsik (48)

Etxe mota

386
Etxea (386)Apartamentua (11)

Jabetza egoera

172
Jabeak (172)Alokairuan (12)Doan lagata (7)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (96).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik96
1919-194532
1946-197015
1971-199019
1991-200520
2006-20208

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (87). 131 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 160 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 95 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 83tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela9
3 gela32
4 gela62
5 gela edo gehiago87

Berogailu mota

26
28
131
Gas sarea (1)Fuel-olioa (26)Elektrizitatea (28)Gas botila (5)Bestelakoak (131)

Aparkalekua eta ibilgailuak

160aparkalekua
95ibilgailu 1
83ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 209 biztanleetatik 148 aktibo ziren (% 70,8), horietako 128 lanean (% 61,2) eta 20 langabezian (aktiboen % 13,5).

20915-64 urteko biztanle
% 70,8aktibo
% 61,2lanean
% 13,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 54,5
25-54 urte% 87,7
55-64 urte% 53,1
Gizonak% 70,3
Emakumeak% 71,4

61 ez-aktibotik 9 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 14,8), 30 erretiraturik zeuden (% 49,2) eta 22 bestelako ez-aktibo ziren (% 36,1).

Ez-aktiboak

% 15
% 49
% 36
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 115 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 128 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

115enplegu udalerrian
% 73,9soldatapeko
% 26,1ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.860 eurokoa zen.

23.860 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.040 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 24 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 1 eraikuntza enpresa eta 1 jatetxe.[13]

2000. urtean La Chapelle-Agnon udalerrian 37 nekazaritza-ustiategi zeuden, 848 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1947ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,1 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Cunlhat », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]