Edukira joan

La Chaulme

La Chaulme
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Puy-de-Dôme
BarrutiAmberteko barrutia
Kantonamenducanton of Saint-Anthème
Izen ofizialaLa Chaulme
Posta kodea63660
Geografia
Koordenatuak45°27′56″N 3°56′41″E / 45.4656°N 3.9447°E / 45.4656; 3.9447
Mapa
Azalera13,6 km²
Altitudea984 m, 1.280 m eta 1.163 m
MugakideakLa Chapelle-en-Lafaye, Montarcher, Saint-Jean-Soleymieux, Saillant, Saint-Clément-de-Valorgue eta Saint-Romain
Demografia
Biztanleria118 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 59 (%50) (%50) 59 alt_right
Dentsitatea9 bizt/km²

La Chaulme (frantsesez eta ofizialki: La Chaulme) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 118 biztanle zituen 13,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: La Chapelle-en-Lafaye, Montarcher, Saint-Jean-Soleymieux, Saillant, Saint-Clément-de-Valorgue eta Saint-Romain.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
La ChaulmeLa Chaulme
Població amb 278 habitants (2000)Saillant (2,5 km)
Població amb 65 habitants (2000)Montarcher (4,1 km)
Població amb 246 habitants (2000)Églisolles (4,6 km)
Població amb 222 habitants (2000)Saint-Romain (4,6 km)
Població amb 390 habitants (2000)Viverols (5,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 7,3 °C-koa da, 15,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 967 mm-koa da, urtarrilean 9,7 euri-egun eta uztailean 7,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Anthème udalerrian dago, 13,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 6,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1346,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 32,7 °C-koa da, 2015ko uztailaren 7an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -18,5 °C-koa da, 2012ko otsailaren 4an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 7,3 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (15,7 °C) eta hotzena otsaila (0,2 °C). Urteko prezipitazioa 1313 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (135 mm) eta lehorrena martxoa (84 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,31 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (6,6 °C) baino 1,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (9,4 °C) eta hotzena 1963 (5,7 °C).[6]

    Datu klimatikoak (La Chaulme)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 0.2 0.2 2.9 5.8 9.9 13.7 15.7 15.3 11.2 8.0 3.6 1.2 7.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 101 90 84 108 132 112 112 109 105 117 135 109 1313
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (6,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,8+0,1+1,2+1,3+1,4+1,6+0,8+1,0−0,70,0+0,7+0,9
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −5 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (6,6 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea020040060080010001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 59 gizon, 59 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
8.47
 
80-84
 
16.95
8.47
 
75-79
 
8.47
23.73
 
70-74
 
32.20
8.47
 
65-69
 
8.47
8.47
 
60-64
 
8.47
16.95
 
55-59
 
8.47
0.00
 
50-54
 
0.00
0.00
 
45-49
 
0.00
0.00
 
40-44
 
0.00
0.00
 
35-39
 
0.00
8.47
 
30-34
 
8.47
0.00
 
25-29
 
0.00
8.47
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
0.00
8.47
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
8.47
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, La Chaulme udalerrian 118 biztanle zeuden eta 64 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,84 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 30 kide bakarrekoak ziren, 25 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 10 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

118biztanle
64elkarbizitza-unitate
1,84lagun elkarbizitza-unitateko
34familia
10Bikotea seme-alabekin
25Bikotea seme-alabarik gabe etxean
30Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 34 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (25). 25 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

25
10
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

2023 erroldaren arabera, udalerrian 204 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (125), 64 egoitza nagusiekin alderatuta eta 15 hutsik. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (202), eta apartamentuak gutxi ziren (2). Egoitza nagusietatik 55 beren jabearen bizilekuak ziren, 7 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[11]

204etxebizitza
64egoitza nagusi
202etxe
2apartamentu

Etxebizitza multzoa

64
125
Egoitza nagusia (64)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (125)Hutsik (15)

Etxe mota

202
Etxea (202)Apartamentua (2)

Jabetza egoera

55
7
Jabeak (55)Alokairuan (7)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik41
1919-19451
1946-19704
1971-199012
1991-20055
2006-20202

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (41). 46 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 48 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 35 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 25tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela2
3 gela4
4 gela18
5 gela edo gehiago41

Berogailu mota

14
46
Fuel-olioa (14)Elektrizitatea (4)Gas botila (1)Bestelakoak (46)

Aparkalekua eta ibilgailuak

48aparkalekua
35ibilgailu 1
25ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 59 biztanleetatik 43 aktibo ziren (% 72,9), horietako 41 lanean (% 69,5) eta 2 langabezian (aktiboen % 4,7).

5915-64 urteko biztanle
% 72,9aktibo
% 69,5lanean
% 4,7langabezia-tasa

17 ez-aktibotik 3 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 17,6), 8 erretiraturik zeuden (% 47,1) eta 6 bestelako ez-aktibo ziren (% 35,3).

Ez-aktiboak

% 18
% 47
% 35
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 14 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 41 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

14enplegu udalerrian
% 35,7soldatapeko
% 64,3ez-soldatapeko

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an herrian zegoen saltoki bakarra ostalaritza eta jatetxe enpresa batena zen.[12]

2000. urtean La Chaulme udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 224 hektarea erabiltzen.[13]

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1991ko apirilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,2 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saint-Anthème », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]