Edukira joan

Launac

Launac
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Garona Garaia
BarrutiToulouseko barrutia
Kantonamenducanton of Grenade
Izen ofizialaLaunac
Posta kodea31330
Geografia
Koordenatuak43°44′34″N 1°10′50″E / 43.7428°N 1.1806°E / 43.7428; 1.1806
Mapa
Azalera22,32 km²
Altitudea139 m, 253 m eta 177 m
MugakideakLe Burgaud, Drudas, Grenade, Pelleport, Saint-Cézert, Thil eta Larra
Demografia
Biztanleria1.335 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 592 (%45,3) (%54,7) 714 alt_right
Dentsitatea60 bizt/km²
mairie-launac.fr

Launac (frantsesez eta ofizialki: Launac) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Garona Garaia departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.335 biztanle zituen 22,3 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Le Burgaud, Drudas, Grenade, Pelleport, Saint-Cézert, Thil eta Larra.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
LaunacLaunac
Població amb 1021 habitants (2000)Thil (3,9 km)
Població amb 1360 habitants (2000)Larra (4,2 km)
Població amb 341 habitants (2000)Saint-Cézert (4,4 km)
Població amb 511 habitants (2000)Bretx (4,4 km)
Població amb 480 habitants (2000)Pelleport (5,3 km)
Població amb 571 habitants (2000)Le Burgaud (5,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,3 °C-koa da, 15,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 702 mm-koa da, urtarrilean 9,7 euri-egun eta uztailean 5,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Savenès udalerrian dago, 9,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 642 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,3 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,2 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,6 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (22,1 °C) eta hotzena urtarrila (5,9 °C). Urteko prezipitazioa 682 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (73 mm) eta lehorrena otsaila (44 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,37 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,5 °C) baino 1,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2011, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (15,3 °C) eta hotzena 1963 (11,5 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Launac)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.9 6.6 9.6 12.2 16.1 19.9 22.1 22.0 18.3 14.3 9.3 6.6 13.6
Pilatutako prezipitazioa (mm) 62 44 48 68 73 63 46 49 55 55 62 59 682
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,5 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,0+0,3+1,5+1,3+1,6+1,7+1,0+1,7+0,5+0,8+0,9+1,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,5 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea40060080010001200140016001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 714 gizon, 592 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.70
 
85-89
 
1.86
0.70
 
80-84
 
1.86
0.00
 
75-79
 
0.84
2.94
 
70-74
 
3.55
5.18
 
65-69
 
3.55
7.98
 
60-64
 
10.81
8.12
 
55-59
 
6.76
7.28
 
50-54
 
3.55
6.86
 
45-49
 
7.60
8.40
 
40-44
 
10.64
7.56
 
35-39
 
10.98
9.10
 
30-34
 
7.09
3.64
 
25-29
 
4.22
4.90
 
20-24
 
3.89
5.46
 
15-19
 
3.21
9.94
 
10-14
 
5.57
7.28
 
5-9
 
8.61
3.92
 
0-4
 
5.41
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Launac udalerrian 1.335 biztanle zeuden eta 568 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,35 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 34,3). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 27,5 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

1.335biztanle
568elkarbizitza-unitate
2,35lagun elkarbizitza-unitateko
403familia
Udalerria
% 34
% 24
% 12
% 27
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 403 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (195). Guraso bakarreko 71 familietatik 43etan ama zen guraso bakarra. 160 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 129k seme-alaba bakarra zuten etxean, 94k bi, eta 20k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 195 bikoteetatik 25tan (% 12,8) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

136
195
71
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean160
Seme-alaba bat129
Bi seme-alaba94
Hiru seme-alaba15
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 1.080 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,9 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 44,4. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 79,4).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 4
25-39% 9
40-54% 11
55-64% 16
65-79% 27
80 +% 44
Bikotean bizi da
15-24% 9
25-39% 77
40-54% 77
55-64% 79
65-79% 70
80 +% 50

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 40,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 26,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 13,1 izatezko bikotean eta % 13,0 PACS bidez lotuta). % 23,7 ezkongabeak ziren, % 3,9 alargunak eta % 5,7 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 40,5
Ezkongabea% 23,7
Izatezko bikotean% 13,1
PACS bidez lotuta% 13,0
Dibortziatuta% 5,7
Alarguna% 3,9

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erdi-mailako lanbideak (% 23,6), erretiratuak (% 22,9), goi-mailako langileak (% 16,9), enplegatuak (% 15,8). Talde nagusia (erdi-mailako lanbideak, % 23,6) Garona Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 17,9) gainetik dago. 19 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 3,3).[10]

Udalerria
% 17
% 24
% 16
% 15
% 23
Garona Garaia
% 20
% 18
% 15
% 10
% 23
% 9
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 623 etxebizitza zeuden. Horietatik 566 egoitza nagusi ziren, 26 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 30 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (563), eta apartamentuak gutxi ziren (56). Egoitza nagusietatik 444 beren jabearen bizilekuak ziren, 111 alokairuan zeuden, 16 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 11 doan lagata.[11]

623etxebizitza
566egoitza nagusi
563etxe
56apartamentu

Etxebizitza multzoa

566
Egoitza nagusia (566)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (26)Hutsik (30)

Etxe mota

563
56
Etxea (563)Apartamentua (56)

Jabetza egoera

444
111
Jabeak (444)Alokairuan (111)HLM (16)Doan lagata (11)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1991-2005 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (149).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik115
1919-194540
1946-197025
1971-1990113
1991-2005149
2006-202074

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (278). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (369 etxebizitzatan). 438 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 198 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 348tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela25
3 gela80
4 gela183
5 gela edo gehiago278

Berogailu mota

48
369
129
Fuel-olioa (48)Elektrizitatea (369)Gas botila (21)Bestelakoak (129)

Aparkalekua eta ibilgailuak

438aparkalekua
198ibilgailu 1
348ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 865 biztanleetatik 731 aktibo ziren (% 84,5), horietako 673 lanean (% 77,8) eta 57 langabezian (aktiboen % 7,8).

86515-64 urteko biztanle
% 84,5aktibo
% 77,8lanean
% 7,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 48,8
25-54 urte% 95,8
55-64 urte% 72,4
Gizonak% 85,0
Emakumeak% 83,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 7,7
BEPC, brebeta% 4,2
CAP-BEP% 6,5
Batxilergoa% 11,5
Goi-mailako +2% 10,4
Goi-mailako +3/4% 3,2
Goi-mailako +5% 5,6

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

135 ez-aktibotik 54 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 40,0), 36 erretiraturik zeuden (% 26,7) eta 46 bestelako ez-aktibo ziren (% 34,1).

Ez-aktiboak

% 40
% 27
% 34
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 23
% 29
% 21
% 19
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 138 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 673 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

138enplegu udalerrian
% 65,9soldatapeko
% 34,1ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.830 eurokoa zen.

27.830 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 27.040 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 41 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 12 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 7 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 16 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 igeltseroak, 4 margolariak, 2 zurginak, 1 iturgina, 2 argiketariak, 1 ile apaindegia, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.[13]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.[14]

2000. urtean Launac udalerrian 34 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.694 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2001ko uztailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,0 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Savenes », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]