Edukira joan

Layli Long Soldier

Wikipedia, Entziklopedia askea
Layli Long Soldier

Bizitza
JaiotzaRapid City, 
Herrialdea Ameriketako Estatu Batuak
Hezkuntza
HeziketaInstitute of American Indian Arts (en) Itzuli
Bard College (en) Itzuli
Jarduerak
Jarduerakolerkaria
Jasotako sariak

Layli Long Soldier (Florence, SC, AEB, 1972) Oglala Lakota nazioko estatubatuar poeta, idazle, feminista, artista eta aktibista da. Amerikar indigenen aurka gobernuak egindako ekintzen erantzuna izan ohi da bere lana, jatorrizko herrien zapalkuntzaren aurkako borrokan oinarritutakoa.[1][2][3]

Long Soldier hego-mendebaldeko lau izkinetako eskualdean hazi zen, eta bertan bizi izan da, lanean herri indigenen etengabeko zapalkuntza sistematikoaren aurka eginez. 2009an, Ameriketako Arte Indigenen Institutuko (IAIA) Arte Ederretako lizentziatura lortu zuen Santa Fen, eta bertan poesia ikasi zuen Arthur Sze-rekin. 2014an, Arte Ederretako masterra egin zuen Bard Collegen, Annandale-on-Hudson-en, New Yorken. Amerikako Arte Indigenen Institutuko Sormenezko Idazkerako MFAren Programako aholkularia izan da eta Texasko Estatuko Unibertsitateko Sormenezko Idazkerako MFA Programaren lehendakaria.[4][5][6][7]

Ibilbide profesionala

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2010ean, Chromosomory liburua argitaratu zuen, eta 2013an Red Cloud Indian Schoolen Pte Oyate arte erakustaldian parte hartu zuen, Roger Broer, Micheal Two Bulls eta Keith Brave Heartekin batera.[8][9]

Long Soldier Drunken Boat aldizkariko editorea eta Kore Presseko poesia editorea da.[8]

2017an Graywolf Press-ek Whereas, bere lehen poesia liburua, argitaratu zuen. Estatu Batuetako jatorrizko nazioek jasandako indarkeria sistemikoa eta ezabatze kulturala aztertzen zituen hizkuntzaren ikerketa gogoetatsu baten bidez. Whereasek AEBetako Kongresuak herri indigenei egindako barkamen eskaerari erantzun zion. Estatu Batuetako gobernu federalak haien aurka bultzatu zituen politika eta ekintza genozidengatik idatzitakoa eta 2009an isilean onartutakoa. Poema horiek idazterakoan, Long Soldierrek mundu osoko gobernuek herri indigenei eskatutako antzeko barkamenak aztertu zituen.[10][11][12]

Liburuko poemarik luzeenak, bost orrialdeko "38" delakoak, kontatzen zuen nola 38 gerrari sioux urkatu zituzten, Lincoln presidentearen onespenarekin, 1862ko sioux altxamenduaren ondoren, abenduaren 26an. Long Soldierrek hau idatzi zuen: "Lincoln presidenteak Emantzipazio Aldarrikapena sinatu zuen aste berean izan zen".[13]

Whereasek, ordea, batez ere esperientzia pertsonaletan jartzen du arreta, Long Soldierrek bere alabarekiko harremanaz eta amatasunaz egindako gogoetak barne.[12]

Klimari buruzko bere poema sorta, Day Poems eta Night Poems izenekoa, Holt/Smithson Fundazioak komisionatua, eskala handiko aire zabaleko instalazio artistiko bihurtzeraino eboluzionatu zuen, eta Bozeman-eko Tinworks Art-en Invisible Prairie (2023) erakusketan aurkeztu zen, Montanan. Instalaziorako, Long Soldierren poemak testu moztua eta ispiluak zituzten altzairuzko zortzi panel handiren gainean zabaldu ziren, eta horrek argi eta itzal jokoa sortu zuen. Mikayla Patton bere herrikide eta artista Oglala Lakotarekin batera garatzen jarraitu zuen lan horrek. Panelei elementu bisualak gehitu zizkien, Hego Dakotako Rapid Cityko Racing Magpieko Lakota jatorriko lurretara 2025ean eramateko.[3]

Long Soldierrek Jesse Short Bull eta Laura Tomasellik zuzendutako "Lakota Nation vs. United States" 2022ko dokumentalaren narrazio eta poesiarekin lagundu zuen. Dokumentalak Lakota herriak Black Hillsak berreskuratzeko egiten ari zen borroka aztertzen zuen; izan ere, Estatu Batuek itunak urratu zituzten. Filmerako, "135 X" izeneko poema luzea konposatu zuen, Estatu Batuetako gobernuarekin 1868ko Fort Laramie-ko Itunean Lakota herriko 135 agureek sinatu zutenari erreferentzia egiten ziona.[3]

Sariak eta aintzatespenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • 2015 Lannan Literary Award[14]
  • 2016 National Artist Fellowship from the Native Arts and Cultures Foundation[8]
  • 2016 Whiting Award[15]
  • 2017 National Book Award for Poetry, finalista Whereas lanagatik[16]
  • 2017 National Book Critics Circle Award poesian, irabazle Whereas lanagatik
  • 2018 PEN/Jean Stein Book Award, irabazle Whereas lanagatik[17][18]
  • 2018 Griffin Poetry Prize, hautatua Whereas lanagatik[14]
  • Chromosomory, Lubbock, TX: Q Ave Press, 2010.OCLC 779995409
  • Whereas, Minneapolis, Minnesota: Graywolf Press, 2017.[19]

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ René Ostberg. Layli Long Soldier. American poet. Britannica Editors.
  2. ↑ culturedesk; Foster, Trinity. (2025-02-28). «Indigenous Poet Layli Long Soldier explored history, justice and form in poetry reading» The Pitt News (kontsulta data: 2026-03-08).
  3. 1 2 3 «Layli Long Soldier | FCA Grant Recipient» www.foundationforcontemporaryarts.org (kontsulta data: 2026-03-08).
  4. ↑ René Ostberg. Layli Long Soldier. American poet. Britannica Editors.
  5. ↑ «Layli Long Soldier: Respecting the Sentence» Tufts Poetry Awards (kontsulta data: 2019-04-27).
  6. ↑ Levin, Jennifer. (2016-08-19). A tradition of storytelling: The new landscape of Native literature. The Santa Fe New Mexican (kontsulta data: 2016-12-08).
  7. ↑ «Layli Long Soldier | FCA Grant Recipient» www.foundationforcontemporaryarts.org (kontsulta data: 2026-03-08).
  8. 1 2 3 Layli Long Soldier. The Poetry Foundation (kontsulta data: 2016-12-08).
  9. ↑ Darr, Deanna. (2013-12-12). Exploring the buffalo bond: 'Pte Oyate' exhibit links art, culture. (kontsulta data: 2016-12-09).
  10. ↑ Layli Long Soldier Wins 2016 Whiting Award. Graywolf Press 2016-03-24 (kontsulta data: 2016-12-09).
  11. ↑ «Everything Is In the Language We Use: A Review of Whereas by Layli Long Soldier» The Kenyon Review (kontsulta data: 2019-04-27).
  12. 1 2 «Layli Long Soldier — The Freedom of Real Apologies» The On Being Project (kontsulta data: 2020-08-03).
  13. ↑ Lichtenstein, Jesse. (2018-08-12). «How Poetry Came to Matter Again» The Atlantic (kontsulta data: 2020-08-03).
  14. 1 2 Lerner, Lawrence. (2015-11-20). Professor A. Van Jordan Wins the 2015 Lannan Literary Award for Poetry. Rutgers University (kontsulta data: 2016-12-09).
  15. ↑ Whiting Foundation Announces Winners of 2016 Awards for Writing. 2016-03-23 (kontsulta data: 2016-12-09).
  16. ↑ «Layli Long Soldier | FCA Grant Recipient» www.foundationforcontemporaryarts.org (kontsulta data: 2026-03-08).
  17. ↑ John Maher. (2018-02-21). «Long Soldier, Zhang, Le Guin Win At 2018 PEN Literary Awards» Publishers Weekly (kontsulta data: 2018-02-21).
  18. ↑ The 2018 PEN America Literary Awards Winners. PEN America 2018-02-20 (kontsulta data: 2018-02-21).
  19. ↑ Long Soldier, Layli. (2017). Whereas. Graywolf Press ISBN 978-1-55597-767-2. (kontsulta data: 2026-03-08).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]