Edukira joan

Le Chambon-Feugerolles

Le Chambon-Feugerolles
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Loira
BarrutiSaint-Étienneko barrutia
KantonamenduLe Chambon-Feugerolles-eko kantonamendua
Izen ofizialaLe Chambon-Feugerolles
Posta kodea42500
Geografia
Koordenatuak45°23′46″N 4°19′30″E / 45.3961°N 4.325°E / 45.3961; 4.325
Mapa
Azalera17,51 km²
Altitudea464 m, 849 m eta 601 m
MugakideakSaint-Just-Malmont, Firminy, La Ricamarie, Roche-la-Molière eta Saint-Romain-les-Atheux
Demografia
Biztanleria12.314 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 6.443 (%52,4) (%47,6) 5.860 alt_right
Dentsitatea703 bizt/km²
lechambon.fr

Le Chambon-Feugerolles Frantziako udalerri bat da, Loira departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 12.314 biztanle zituen 17,5 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Saint-Just-Malmont, Firminy, La Ricamarie, Roche-la-Molière eta Saint-Romain-les-Atheux.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Le Chambon-FeugerollesLe Chambon-Feugerolles
Població amb 7933 habitants (2000)La Ricamarie (3,0 km)
Població amb 17569 habitants (2000)Firminy (3,2 km)
Població amb 4074 habitants (2000)Fraisses (4,8 km)
Població amb 8485 habitants (2000)Unieux (5,2 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,4 °C-koa da, 16,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 785 mm-koa da, urtarrilean 8,6 euri-egun eta uztailean 6,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Étienne udalerrian dago, 5,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 793,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39 °C-koa da, 2015ko uztailaren 7an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -16,5 °C-koa da, 2005ko martxoaren 1an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,9 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,9 °C) eta hotzena urtarrila (2,8 °C). Urteko prezipitazioa 848 mm-koa da; hilabeterik euritsuena urria da (94 mm) eta lehorrena otsaila (43 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,46 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,4 °C) baino 2,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (12,8 °C) eta hotzena 1963 (8,3 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Le Chambon-Feugerolles)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.8 3.3 6.7 9.8 13.9 17.8 19.9 19.5 15.1 11.4 6.5 3.7 10.9
Pilatutako prezipitazioa (mm) 52 43 45 70 90 83 76 72 83 94 91 52 848
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,4 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,4+0,6+1,8+1,9+1,8+2,1+1,5+1,9+0,5+1,0+1,4+1,8
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,4 °C)
+4 °C−4 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea0500010.00015.00020.00025.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 5.860 gizon, 6.443 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.14
 
95+
 
0.54
0.49
 
90-94
 
2.11
2.06
 
85-89
 
2.96
2.51
 
80-84
 
3.90
4.64
 
75-79
 
5.12
5.22
 
70-74
 
6.53
5.77
 
65-69
 
6.15
4.83
 
60-64
 
4.53
6.28
 
55-59
 
6.12
7.00
 
50-54
 
5.31
6.11
 
45-49
 
6.63
5.97
 
40-44
 
4.90
4.61
 
35-39
 
5.65
4.88
 
30-34
 
5.54
5.26
 
25-29
 
3.93
5.56
 
20-24
 
4.67
6.91
 
15-19
 
6.35
6.89
 
10-14
 
7.29
8.38
 
5-9
 
6.55
6.48
 
0-4
 
5.21
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Le Chambon-Feugerolles udalerrian 11.936 biztanle zeuden eta 5.210 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,29 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 37,9), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

11.936biztanle
5.210elkarbizitza-unitate
2,29lagun elkarbizitza-unitateko
3.207familia
Udalerria
% 26
% 24
% 11
% 38
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 3.207 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (1.354). Guraso bakarreko 585 familietatik 475etan ama zen guraso bakarra. 1.482 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 599k seme-alaba bakarra zuten etxean, 583k bi, eta 542k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.354 bikoteetatik 95tan (% 7,0) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

1.268
1.354
585
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.482
Seme-alaba bat599
Bi seme-alaba583
Hiru seme-alaba375
Lau edo gehiago167

15 urte edo gehiago zituzten 9.851 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 48,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 70,3). 80 urte edo gehiagoko 888 biztanleetatik 724 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 164 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 4
25-39% 14
40-54% 12
55-64% 27
65-79% 30
80 +% 48
Bikotean bizi da
15-24% 9
25-39% 67
40-54% 70
55-64% 62
65-79% 65
80 +% 42

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 46,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 9,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 7,2 izatezko bikotean eta % 2,7 PACS bidez lotuta). % 28,7 ezkongabeak ziren, % 8,4 alargunak eta % 6,6 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 46,3
Ezkongabea% 28,7
Alarguna% 8,4
Izatezko bikotean% 7,2
Dibortziatuta% 6,6
PACS bidez lotuta% 2,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 37,2), eskulangileak (% 19,2), enplegatuak (% 14,4), erdi-mailako lanbideak (% 12,2). Talde nagusia (erretiratuak, % 37,2) Loira departamenduko batez bestekoaren (% 33,7) gainetik dago. 1 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona.[10]

Udalerria
% 12
% 14
% 19
% 37
Loira
% 9
% 15
% 14
% 16
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 5.859 etxebizitza zeuden. Horietatik 5.240 egoitza nagusi ziren, 95 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 524 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (3.547), etxeak baino gehiago (2.284). Egoitza nagusietatik 2.483 beren jabearen bizilekuak ziren, 2.706 alokairuan zeuden, 1.892 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 52 doan lagata.[11]

5.859etxebizitza
5.240egoitza nagusi
2.284etxe
3.547apartamentu

Etxebizitza multzoa

5.240
524
Egoitza nagusia (5.240)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (95)Hutsik (524)

Etxe mota

2.284
3.547
Etxea (2.284)Apartamentua (3.547)

Jabetza egoera

2.483
2.706
1.892
Jabeak (2.483)Alokairuan (2.706)HLM (1.892)Doan lagata (52)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (1.814).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik348
1919-1945492
1946-19701.635
1971-19901.814
1991-2005506
2006-2020420

Egoitza nagusien artean gehienek 4 gela zituzten (1.696). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (3.931 etxebizitzatan). 2.914 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 2.366 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.772tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela132
2 gela509
3 gela1.451
4 gela1.696
5 gela edo gehiago1.452

Berogailu mota

3.931
635
Gas sarea (3.931)Fuel-olioa (338)Elektrizitatea (635)Gas botila (25)Bestelakoak (311)

Aparkalekua eta ibilgailuak

2.914aparkalekua
2.366ibilgailu 1
1.772ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 6.956 biztanleetatik 4.817 aktibo ziren (% 69,2), horietako 4.007 lanean (% 57,6) eta 810 langabezian (aktiboen % 16,8).

6.95615-64 urteko biztanle
% 69,2aktibo
% 57,6lanean
% 16,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 43,2
25-54 urte% 84,3
55-64 urte% 50,4
Gizonak% 76,4
Emakumeak% 62,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 34,3
BEPC, brebeta% 25,8
CAP-BEP% 17,3
Batxilergoa% 14,0
Goi-mailako +2% 5,5
Goi-mailako +3/4% 6,0
Goi-mailako +5% 9,2

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 16,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

2.139 ez-aktibotik 709 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 33,1), 414 erretiraturik zeuden (% 19,4) eta 1.016 bestelako ez-aktibo ziren (% 47,5).

Ez-aktiboak

% 33
% 19
% 47
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 9
% 25
% 29
% 31
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 4.393 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 4.007 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

4.393enplegu udalerrian
% 89,3soldatapeko
% 10,7ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 20.930 eurokoa zen, eta biztanleen % 27 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

20.930 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.800 €
% 27,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 16,8

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 542 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 12 janari enpresak ziren, 6 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 83 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 63 eraikuntza enpresak ziren, 139 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 16 garraio enpresak ziren, 33 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 5 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 32 finantziazio enpresak ziren, 27 higiezinen enpresak ziren, 37 zerbitzu enpresak ziren, 53 administrazio publikoko enpresak ziren eta 31 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 123 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa, 1 posta bulegoa, 6 banku bulegoak, 2 funerariak, 20 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 3 autoeskolak, 12 igeltseroak, 11 margolariak, 3 zurginak, 11 iturginak, 9 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 11 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 1 aldi baterako lan enpresa, 17 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak, 4 tintoreriak eta 3 apaindegiak.[13]

2009an zeuden 38 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 2 120 m2 baino gehiagoko dendak, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 9 okindegiak, 4 harategiak, 3 liburu dendak, 5 arropa dendak, 2 elektrotresna dendak, 2 altzari dendak, 1 drogeria zen, 1 lurrin-denda zen eta 4 lore-dendak ziren.[14]

2000. urtean Le Chambon-Feugerolles udalerrian 30 nekazaritza-ustiategi zeuden, 234 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 , osasun-zentro 1 bat eta 7 botika zegoen.

2009an 4 haur-eskola eta 6 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Le Chambon-Feugerolles udalerrian 2 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe eta 2 lizeo teknologiko.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 681 ikasle zeuden eta lizeo teknologikoetan 324.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2002ko ekainaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,7 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saint-Étienne », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]