Edukira joan

Limoux

Limoux
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Aude
BarrutiLimouxeko barrutia
KantonamenduLimoux kantonamendua
AlkateaJean-Paul Dupré
Izen ofizialaLimoux
Posta kodea11300
Geografia
Koordenatuak43°03′25″N 2°13′07″E / 43.0569°N 2.2186°E / 43.0569; 2.2186
Mapa
Azalera32,41 km²
Altitudea172 m, 156 m, 740 m eta 260 m
MugakideakAlet-les-Bains, Cournanel, La Digne-d'Aval, Gaja-et-Villedieu, Magrie, Malras, Pieusse, Saint-Martin-de-Villereglan, Saint-Polycarpe, Véraza eta Villar-Saint-Anselme
Demografia
Biztanleria10.532 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 5.516 (%53,5) (%46,5) 4.795 alt_right
Dentsitatea325 bizt/km²
limoux.fr

Limoux Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 10.532 biztanle zituen 32,4 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Alet-les-Bains, Cournanel, La Digne-d'Aval, Gaja-et-Villedieu, Magrie, Malras, Pieusse, Saint-Martin-de-Villereglan, Saint-Polycarpe, Véraza eta Villar-Saint-Anselme.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatuaren eta mendiko klimaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta ekialdeko Pirinioetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); aire lehorra, batez ere neguan; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,5 °C-koa da, 1,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 738 mm-koa da, urtarrilean 10 euri-egun eta uztailean 4,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 666 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,4 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15,5 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,4 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (21,9 °C) eta hotzena urtarrila (6,0 °C). Urteko prezipitazioa 739 mm-koa da; hilabeterik euritsuena apirila da (80 mm) eta lehorrena uztaila (35 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,36 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,2 °C) baino 1,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2003, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (15,1 °C) eta hotzena 1963 (11,4 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Limoux)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.0 6.6 9.4 11.8 15.5 19.5 21.9 21.9 18.2 14.3 9.5 6.8 13.4
Pilatutako prezipitazioa (mm) 74 53 61 80 76 55 35 44 54 67 75 65 739
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,2 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,1+0,6+1,7+1,5+1,5+1,5+1,0+1,8+0,7+0,9+1,1+1,2
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,2 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea5000600070008000900010.00011.00012.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 4.795 gizon, 5.516 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.40
 
95+
 
1.16
1.36
 
90-94
 
2.34
3.04
 
85-89
 
4.68
3.73
 
80-84
 
3.79
6.03
 
75-79
 
5.98
6.17
 
70-74
 
7.31
7.65
 
65-69
 
7.18
6.26
 
60-64
 
5.87
7.30
 
55-59
 
7.32
5.90
 
50-54
 
5.28
6.57
 
45-49
 
6.82
6.74
 
40-44
 
5.51
6.21
 
35-39
 
4.42
3.98
 
30-34
 
4.77
4.57
 
25-29
 
4.12
3.34
 
20-24
 
3.77
6.19
 
15-19
 
5.47
5.69
 
10-14
 
5.11
5.19
 
5-9
 
5.28
3.67
 
0-4
 
3.83
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Limoux udalerrian 9.942 biztanle zeuden eta 5.194 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,91 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 43,8), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

9.942biztanle
5.194elkarbizitza-unitate
1,91lagun elkarbizitza-unitateko
2.870familia
Udalerria
% 15
% 26
% 14
% 44
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 2.870 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (1.351). Guraso bakarreko 727 familietatik 613etan ama zen guraso bakarra. 1.583 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 665k seme-alaba bakarra zuten etxean, 445k bi, eta 177k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 792 bikoteetatik 119tan (% 15,0) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

1.351
792
727
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.583
Seme-alaba bat665
Bi seme-alaba445
Hiru seme-alaba127
Lau edo gehiago50

15 urte edo gehiago zituzten 9.076 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 10,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 31,4. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 62,5). 80 urte edo gehiagoko 1.127 biztanleetatik 875 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 252 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 10
25-39% 23
40-54% 21
55-64% 31
65-79% 30
80 +% 31
Bikotean bizi da
15-24% 9
25-39% 52
40-54% 57
55-64% 56
65-79% 63
80 +% 40

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 37,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 13,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,8 izatezko bikotean eta % 4,1 PACS bidez lotuta). % 30,0 ezkongabeak ziren, % 9,9 alargunak eta % 9,2 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 37,0
Ezkongabea% 30,0
Alarguna% 9,9
Izatezko bikotean% 9,8
Dibortziatuta% 9,2
PACS bidez lotuta% 4,1

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 36,6), enplegatuak (% 18,0), eskulangileak (% 13,3), erdi-mailako lanbideak (% 13,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 36,6) Aude departamenduko batez bestekoaren (% 37,3) azpitik dago. 28 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,5).[9]

Udalerria
% 13
% 18
% 13
% 37
% 8
Aude
% 14
% 16
% 12
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 6.096 etxebizitza zeuden. Horietatik 5.186 egoitza nagusi ziren, 289 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 621 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (4.013), eta apartamentuak gutxi ziren (2.066). Egoitza nagusietatik 2.695 beren jabearen bizilekuak ziren, 2.366 alokairuan zeuden, 549 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 125 doan lagata.[10]

6.096etxebizitza
5.186egoitza nagusi
4.013etxe
2.066apartamentu

Etxebizitza multzoa

5.186
621
Egoitza nagusia (5.186)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (289)Hutsik (621)

Etxe mota

4.013
2.066
Etxea (4.013)Apartamentua (2.066)

Jabetza egoera

2.695
2.366
549
Jabeak (2.695)Alokairuan (2.366)HLM (549)Doan lagata (125)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (1.239).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik730
1919-1945311
1946-19701.216
1971-19901.239
1991-2005759
2006-2020779

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.856). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (2.635 etxebizitzatan). 3.069 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 2.544 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.550tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela148
2 gela581
3 gela1.064
4 gela1.536
5 gela edo gehiago1.856

Berogailu mota

1.699
2.635
634
Gas sarea (1.699)Fuel-olioa (157)Elektrizitatea (2.635)Gas botila (60)Bestelakoak (634)

Aparkalekua eta ibilgailuak

3.069aparkalekua
2.544ibilgailu 1
1.550ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 5.890 biztanleetatik 4.174 aktibo ziren (% 70,9), horietako 3.453 lanean (% 58,6) eta 721 langabezian (aktiboen % 17,3).

5.89015-64 urteko biztanle
% 70,9aktibo
% 58,6lanean
% 17,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 41,3
25-54 urte% 86,0
55-64 urte% 55,8
Gizonak% 72,8
Emakumeak% 69,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 28,4
BEPC, brebeta% 29,1
CAP-BEP% 19,5
Batxilergoa% 16,5
Goi-mailako +2% 10,7
Goi-mailako +3/4% 10,4
Goi-mailako +5% 8,9

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 17,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

1.716 ez-aktibotik 486 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 28,3), 395 erretiraturik zeuden (% 23,0) eta 836 bestelako ez-aktibo ziren (% 48,7).

Ez-aktiboak

% 28
% 23
% 49
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 8
% 10
% 26
% 32
% 23
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 5.938 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 3.453 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

5.938enplegu udalerrian
% 84,1soldatapeko
% 15,9ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 21.910 eurokoa zen, eta biztanleen % 24 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

21.910 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 23.060 €
% 24,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 21,2
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1945ko apirilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,2 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Limoux », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Frantzia
Artikulu hau Frantziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.