Lugarde
| Lugarde | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frantziako udalerria | |||||||||||
 | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe |  Frantzia | ||||||||||
| Frantziaren banaketa administratiboa | metropolitar Frantzia | ||||||||||
| Eskualdea |  Auvernia-Rodano-Alpeak | ||||||||||
| Departamendua | Cantal | ||||||||||
| Izen ofiziala | Lugarde | ||||||||||
| Posta kodea | 15190 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 45°17′17″N 2°45′38″E / 45.2881°N 2.7606°E | ||||||||||
 | |||||||||||
 | |||||||||||
| Azalera | 13,43 km² | ||||||||||
| Altitudea | 753 m, 1.165 m eta 1.004 m | ||||||||||
| Mugakideak | Condat, Marcenat, Marchastel, Saint-Amandin, Saint-Bonnet-de-Condat eta Saint-Saturnin | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 117 (2023ko urtarrilaren 1a) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 9 bizt/km² | ||||||||||
| lugarde.fr | |||||||||||
Lugarde (frantsesez eta ofizialki: Lugarde) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 117 biztanle zituen 13,4 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Condat, Marcenat, Marchastel, Saint-Amandin, Saint-Bonnet-de-Condat eta Saint-Saturnin.
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lugarde
Saint-Bonnet-de-Condat (2,3 km)Marchastel (2,9 km)Saint-Saturnin (4,5 km)Marcenat (5,6 km)Condat (5,8 km)Apchon (7,0 km)Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 7,8 °C-koa da, 7,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1239 mm-koa da, urtarrilean 12,4 euri-egun eta uztailean 8,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Marcenat_(Cantal) udalerrian dago, 5,9 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 7,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1174,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 35,3 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 12an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -20,5 °C-koa da, 2005ko martxoaren 1an lortua[oh 1][5].
Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 7,7 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (16,1 °C) eta hotzena urtarrila (0,5 °C). Urteko prezipitazioa 1216 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (127 mm) eta lehorrena uztaila (84 mm).[6]
1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,28 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (7,1 °C) baino 1,6 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (9,7 °C) eta hotzena 1980 (6,1 °C).[6]
 Datu klimatikoak (Lugarde)  | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 0.5 | 0.5 | 3.6 | 6.3 | 10.3 | 14.1 | 16.1 | 15.7 | 11.6 | 8.4 | 4.0 | 1.4 | 7.7 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 102 | 88 | 86 | 106 | 109 | 91 | 84 | 87 | 104 | 111 | 127 | 122 | 1216 |
| Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua | |||||||||||||
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 71 gizon, 45 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8]. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hazkunde begetatiboa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Familiak eta etxeguneak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, Lugarde udalerrian 117 biztanle zeuden eta 61 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,92 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 25 kide bakarrekoak ziren, 25 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 5 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]
Udalerrian 36 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (25). 31 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, udalerrian 162 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (71), 60 egoitza nagusiekin alderatuta eta 31 hutsik. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (159), eta apartamentuak gutxi ziren (2). Egoitza nagusietatik 52 beren jabearen bizilekuak ziren, 4 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 5 doan lagata.[11]
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (24). 33 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 36 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 25 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 26tan bi edo gehiago.[11]
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
Taula osoa: etxebizitzak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 64 biztanleetatik 55 aktibo ziren (% 85,9), horietako 48 lanean (% 75,0) eta 7 langabezian (aktiboen % 12,7).
10 ez-aktibotik 2 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 20,0), 3 erretiraturik zeuden (% 30,0) eta 5 bestelako ez-aktibo ziren (% 50,0).
Ez-aktiboak
Udalerrian 39 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 48 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]
Diru sarrerak
2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.260 eurokoa zen.
Departamenduarekiko konparaketa xehea |
|---|
|
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 50,7, ez-soldatapekoen errenta % 7,7, langabezia-sariak % 1,5. |
Ekonomia jarduerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen eta 1 higiezinen enpresa zen.[12]
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.[13]
2000. urtean Lugarde udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Estazioko erregistroak 1990ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
- ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
- ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
- ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
- ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
- 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Marcenat », fiche climatologique. .
- 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
- ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
- ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
- ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
- 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
- ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Frantsesez)Résumé statistique[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
- (Frantsesez)Évolution et structure de la population[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko datuen fitxa.
- (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
