Edukira joan

Luisant

Luisant
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Erdialdea-Loira Harana
Departamendua Eure eta Loir
BarrutiChartreseko barrutia
Kantonamenducanton of Chartres-Sud-Ouest
Izen ofizialaLuisant
Posta kodea28600
Geografia
Koordenatuak48°25′54″N 1°28′35″E / 48.4317°N 1.4764°E / 48.4317; 1.4764
Mapa
Azalera4,43 km²
Altitudea75 m, 125 m, 158 m eta 146 m
MugakideakChartres, Le Coudray, Morancez, Barjouville, Fontenay-sur-Eure eta Lucé
Demografia
Biztanleria6.945 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 3.576 (%52,4) (%47,6) 3.254 alt_right
Dentsitatea1.568 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakMaintal, Chions eta Villanueva del Pardillo
luisant.fr

Luisant Frantziako udalerria da, Eure eta Loir departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. Azken erroldaren arabera 6.945 biztanle zituen 4,4 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Chartres, Le Coudray, Morancez, Barjouville, Fontenay-sur-Eure eta Lucé.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
LuisantLuisant
Població amb 15747 habitants (2000)Lucé (1,5 km)
Població amb 39767 habitants (2000)Chartres (1,8 km)
Població amb 3753 habitants (2000)Le Coudray (2,1 km)
Població amb 1612 habitants (2000)Barjouville (2,1 km)
Població amb 10287 habitants (2000)Mainvilliers (3,0 km)
Població amb 1517 habitants (2000)Morancez (3,4 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Parisko arroaren hego-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak, batez ere udaberrian (120-150 mm); negu hotza (3,5 °C))[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,7 °C-koa da, 14,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 629 mm-koa da, urtarrilean 10,9 euri-egun eta uztailean 7,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Champhol udalerrian dago, 3,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 606,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,4 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -18,4 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 17an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,0 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,2 °C) eta hotzena urtarrila (4,0 °C). Urteko prezipitazioa 626 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (64 mm) eta lehorrena otsaila (44 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,31 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,1 °C) baino 1,8 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2020 izan zen (12,5 °C) eta hotzena 1963 (8,8 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Luisant)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.0 4.3 7.2 9.9 13.6 16.9 19.2 19.0 15.3 11.4 7.2 4.5 11.0
Pilatutako prezipitazioa (mm) 52 44 46 45 60 53 50 48 46 60 59 64 626
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,1 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,2+0,6+1,1+1,1+1,1+1,2+1,3+1,5+0,4+0,6+1,0+0,9
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,1 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea010002000300040005000600070001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 3.254 gizon, 3.576 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.28
 
95+
 
0.36
0.71
 
90-94
 
1.51
1.57
 
85-89
 
2.68
3.75
 
80-84
 
3.50
4.00
 
75-79
 
6.96
5.41
 
70-74
 
6.04
4.58
 
65-69
 
6.07
9.16
 
60-64
 
6.63
7.31
 
55-59
 
7.07
6.85
 
50-54
 
6.68
4.89
 
45-49
 
7.89
5.81
 
40-44
 
4.87
5.81
 
35-39
 
5.40
4.55
 
30-34
 
4.61
5.44
 
25-29
 
4.95
4.98
 
20-24
 
4.39
6.85
 
15-19
 
5.79
6.88
 
10-14
 
5.87
6.85
 
5-9
 
4.87
4.33
 
0-4
 
3.86
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Luisant udalerrian 6.936 biztanle zeuden eta 3.243 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,14 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 35,1), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

6.936biztanle
3.243elkarbizitza-unitate
2,14lagun elkarbizitza-unitateko
2.096familia
Udalerria
% 22
% 32
% 10
% 35
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 2.096 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (1.050). Guraso bakarreko 317 familietatik 273etan ama zen guraso bakarra. 1.187 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 372k seme-alaba bakarra zuten etxean, 346k bi, eta 190k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 728 bikoteetatik 101tan (% 13,9) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

1.050
728
317
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.187
Seme-alaba bat372
Bi seme-alaba346
Hiru seme-alaba143
Lau edo gehiago47

15 urte edo gehiago zituzten 5.770 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 8,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 37,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 72,5).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 9
25-39% 14
40-54% 14
55-64% 24
65-79% 25
80 +% 38
Bikotean bizi da
15-24% 10
25-39% 66
40-54% 70
55-64% 66
65-79% 72
80 +% 59

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 45,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,1 izatezko bikotean eta % 6,3 PACS bidez lotuta). % 24,3 ezkongabeak ziren, % 6,7 alargunak eta % 7,2 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 45,4
Ezkongabea% 24,3
Izatezko bikotean% 10,1
Dibortziatuta% 7,2
Alarguna% 6,7
PACS bidez lotuta% 6,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 36,9), erdi-mailako lanbideak (% 17,5), enplegatuak (% 15,1), eskulangileak (% 12,2). Talde nagusia (erretiratuak, % 36,9) Eure eta Loir departamenduko batez bestekoaren (% 33,0) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,3).[10]

Udalerria
% 12
% 17
% 15
% 12
% 37
Eure eta Loir
% 10
% 16
% 15
% 17
% 33
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 3.503 etxebizitza zeuden. Horietatik 3.237 egoitza nagusi ziren, 44 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 223 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (2.292), eta apartamentuak gutxi ziren (1.190). Egoitza nagusietatik 1.912 beren jabearen bizilekuak ziren, 1.285 alokairuan zeuden, 722 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 39 doan lagata.[11]

3.503etxebizitza
3.237egoitza nagusi
2.292etxe
1.190apartamentu

Etxebizitza multzoa

3.237
Egoitza nagusia (3.237)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (44)Hutsik (223)

Etxe mota

2.292
1.190
Etxea (2.292)Apartamentua (1.190)

Jabetza egoera

1.912
1.285
722
Jabeak (1.912)Alokairuan (1.285)HLM (722)Doan lagata (39)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (1.254).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik103
1919-1945140
1946-1970688
1971-19901.254
1991-2005499
2006-2020232

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.456). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (2.067 etxebizitzatan). 2.492 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.686 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.207tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela39
2 gela294
3 gela639
4 gela809
5 gela edo gehiago1.456

Berogailu mota

2.067
763
Gas sarea (2.067)Fuel-olioa (250)Elektrizitatea (763)Gas botila (15)Bestelakoak (141)

Aparkalekua eta ibilgailuak

2.492aparkalekua
1.686ibilgailu 1
1.207ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 3.985 biztanleetatik 3.161 aktibo ziren (% 79,3), horietako 2.864 lanean (% 71,9) eta 296 langabezian (aktiboen % 9,4).

3.98515-64 urteko biztanle
% 79,3aktibo
% 71,9lanean
% 9,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 48,0
25-54 urte% 94,3
55-64 urte% 65,8
Gizonak% 80,4
Emakumeak% 78,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 20,9
BEPC, brebeta% 17,2
CAP-BEP% 11,9
Batxilergoa% 11,1
Goi-mailako +2% 5,0
Goi-mailako +3/4% 4,3
Goi-mailako +5% 6,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

825 ez-aktibotik 345 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 41,8), 266 erretiraturik zeuden (% 32,2) eta 214 bestelako ez-aktibo ziren (% 25,9).

Ez-aktiboak

% 42
% 32
% 26
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 19
% 30
% 26
% 18
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.979 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 2.864 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

1.979enplegu udalerrian
% 85,8soldatapeko
% 14,2ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 28.080 eurokoa zen, eta biztanleen % 9 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

28.080 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.980 €
% 9,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 13,3

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 337 komertzioetatik, 5 erauzte enpresak ziren, 6 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 11 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 37 eraikuntza enpresak ziren, 96 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 11 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 14 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 21 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 63 zerbitzu enpresak ziren, 35 administrazio publikoko enpresak ziren eta 27 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 75 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 6 banku bulegoak, 1 funeraria, 13 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 3 ibilgailuen alokairu bulegoak, 2 autoeskolak, 6 igeltseroak, 7 margolariak, 3 zurginak, 5 iturginak, 5 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 7 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 1 aldi baterako lan enpresa, 8 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.[13]

2009an zeuden 23 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 3 supermerkatuak, 2 brikolaje denda handika, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 4 okindegiak, 3 harategiak, 2 altzari dendak, 2 kirol-dendak, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 3 drogeria eta 1 lore-denda zen.[14]

2000. urtean Luisant udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden, 132 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an osasun-zentro 1 eta 3 botika zegoen.

2009an 2 haur-eskola eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Luisant udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat eta hezkuntza orokorreko lizeo bat zegoen. Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 586 ikasle zeuden eta hezkuntza orokorreko lizeoetan 1.188.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1920ko otsailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 5,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Chartres », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]