Edukira joan

Malpas

Malpas
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
Departamendua Doubs
Izen ofizialaMalpas
Posta kodea25160
Geografia
Koordenatuak46°49′35″N 6°17′22″E / 46.8264°N 6.2894°E / 46.8264; 6.2894
Mapa
Azalera5,78 km²
Altitudea878 m, 985 m eta 928 m
MugakideakOye-et-Pallet, La Planée, Saint-Point-Lac, Vaux-et-Chantegrue, Labergement-Sainte-Marie eta Les Grangettes
Demografia
Biztanleria300 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 121 (%42,9) (%57,1) 161 alt_right
Dentsitatea52 bizt/km²

Malpas Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 300 biztanle zituen 5,8 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Oye-et-Pallet, La Planée, Saint-Point-Lac, Vaux-et-Chantegrue, Labergement-Sainte-Marie eta Les Grangettes.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Malpas
Població amb 229 habitants (2000)La Planée (1,7 km)
Població amb 566 habitants (2000)Malbuisson (3,3 km)
Població amb 767 habitants (2000)Montperreux (3,9 km)


CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Jurako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak urte osoan (1000-1500 mm/urte); negu gogorra; eguzkialdi eskasa)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 6,8 °C-koa da, 15,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1633 mm-koa da, urtarrilean 13,5 euri-egun eta uztailean 11,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Labergement-Sainte-Marie udalerrian dago, 5,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1459,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 36,4 °C-koa da, 1983ko uztailaren 31an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -33 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 7,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (15,9 °C) eta hotzena urtarrila (−0,8 °C). Urteko prezipitazioa 1613 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (166 mm) eta lehorrena apirila (116 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,12 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (7,0 °C) baino 1,0 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik hiru 2000tik aurrerakoak dira (2020, 2022 eta 2023). Urterik beroena 2022 izan zen (8,9 °C) eta hotzena 1996 (5,9 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Malpas)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) -0.8 -0.6 2.6 6.0 10.4 14.1 15.9 15.4 11.2 7.8 3.0 0.2 7.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 135 120 121 116 146 130 132 130 123 146 149 166 1613
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,0 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,2−0,7+0,2+0,4+0,5+0,9+0,3+0,4−1,3−0,6+0,2+0,3
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −5 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,0 °C)
+2 °C−2 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea501001502002503001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 161 gizon, 121 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
4.13
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
0.00
0.00
 
75-79
 
0.00
6.21
 
70-74
 
4.13
9.32
 
65-69
 
8.26
3.11
 
60-64
 
4.13
3.11
 
55-59
 
0.00
6.21
 
50-54
 
4.13
0.00
 
45-49
 
4.13
12.42
 
40-44
 
17.36
13.04
 
35-39
 
16.53
9.32
 
30-34
 
4.13
3.11
 
25-29
 
4.13
6.21
 
20-24
 
0.00
12.42
 
15-19
 
4.13
6.21
 
10-14
 
8.26
9.32
 
5-9
 
4.13
0.00
 
0-4
 
12.40
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Malpas udalerrian 300 biztanle zeuden eta 124 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,42 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 38 kide bakarrekoak ziren, 27 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 53 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

300biztanle
124elkarbizitza-unitate
2,42lagun elkarbizitza-unitateko
80familia
53Bikotea seme-alabekin
27Bikotea seme-alabarik gabe etxean
38Kide bakarrekoa
5Bestelakoak
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 80 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (53). 27 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

27
53
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

2023 erroldaren arabera, udalerrian 154 etxebizitza zeuden. Horietatik 126 egoitza nagusi ziren, 17 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 11 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (100), eta apartamentuak gutxi ziren (54). Egoitza nagusietatik 105 beren jabearen bizilekuak ziren, 18 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[11]

154etxebizitza
126egoitza nagusi
100etxe
54apartamentu

Etxebizitza multzoa

126
17
Egoitza nagusia (126)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (17)Hutsik (11)

Etxe mota

100
54
Etxea (100)Apartamentua (54)

Jabetza egoera

105
18
Jabeak (105)Alokairuan (18)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik17
1919-19453
1946-197011
1971-199021
1991-200534
2006-202041

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (74). 52 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 121 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 42 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 79tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela8
3 gela24
4 gela20
5 gela edo gehiago74

Berogailu mota

37
38
52
Fuel-olioa (37)Elektrizitatea (38)Bestelakoak (52)

Aparkalekua eta ibilgailuak

121aparkalekua
42ibilgailu 1
79ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 200 biztanleetatik 168 aktibo ziren (% 84,0), horietako 161 lanean (% 80,5) eta 7 langabezian (aktiboen % 4,2).

20015-64 urteko biztanle
% 84,0aktibo
% 80,5lanean
% 4,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 31,0
25-54 urte% 97,9
55-64 urte% 67,9
Gizonak% 85,2
Emakumeak% 82,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 33,3
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 2,4
Batxilergoa% 2,5
Goi-mailako +2% 5,1
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 4,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

32 ez-aktibotik 19 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 59,4), 7 erretiraturik zeuden (% 21,9) eta 6 bestelako ez-aktibo ziren (% 18,8).

Ez-aktiboak

% 59
% 22
% 19
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 29
% 33
% 29
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 32 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 161 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

32enplegu udalerrian
% 53,1soldatapeko
% 46,9ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 38.720 eurokoa zen.

38.720 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 27.190 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen, 1 iturgina eta 1 jatetxe.[13]

2000. urtean Malpas udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.


  1. ↑ Estazioko erregistroak 1943ko abuztuaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,2 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Labergement », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]