Edukira joan

Morlac

Morlac
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Erdialdea-Loira Harana
DepartamenduaCher
BarrutiSaint-Amand-Montrondeko barrutia
Kantonamenducanton of Le Châtelet
Izen ofizialaMorlac
Posta kodea18170
Geografia
Koordenatuak46°43′09″N 2°18′30″E / 46.7192°N 2.3083°E / 46.7192; 2.3083
Mapa
Azalera32,38 km²
Altitudea165 m, 237 m eta 193 m
MugakideakChambon, Ids-Saint-Roch, Ineuil, Marçais, Saint-Pierre-les-Bois eta Vallenay
Demografia
Biztanleria269 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 118 (%43,1) (%56,9) 156 alt_right
Dentsitatea8 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakSânmihaiu Român

Morlac Frantziako udalerri bat da, Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. Azken erroldaren arabera 269 biztanle zituen 32,4 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Chambon, Ids-Saint-Roch, Ineuil, Marçais, Saint-Pierre-les-Bois eta Vallenay.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MorlacMorlac
Població amb 299 habitants (2000)Marçais (5,2 km)
Població amb 250 habitants (2000)Ineuil (6,5 km)
Població amb 278 habitants (2000)Touchay (7,5 km)
Població amb 148 habitants (2000)Chambon (7,6 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,4 °C-koa da, 3,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 783 mm-koa da, urtarrilean 11 euri-egun eta uztailean 7,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Lignières_(Cher) udalerrian dago, 9,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 774,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,5 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 17an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,8 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,4 °C) eta hotzena urtarrila (4,4 °C). Urteko prezipitazioa 754 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (78 mm) eta lehorrena otsaila (49 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,28 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,9 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2011, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2023 izan zen (13,1 °C) eta hotzena 1963 (9,6 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Morlac)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.4 4.8 7.9 10.6 14.6 18.3 20.4 20.1 15.7 12.1 7.6 4.9 11.8
Pilatutako prezipitazioa (mm) 60 49 50 66 78 60 63 56 66 69 69 68 754
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,9 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,9+0,2+1,2+1,1+1,4+1,7+1,3+1,5−0,3+0,2+0,8+0,8
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,9 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea200300400500600700800900100011001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 156 gizon, 118 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
3.21
 
85-89
 
0.00
3.21
 
80-84
 
16.10
3.21
 
75-79
 
4.24
3.21
 
70-74
 
11.86
8.97
 
65-69
 
7.63
3.21
 
60-64
 
16.10
5.77
 
55-59
 
4.24
5.77
 
50-54
 
4.24
3.21
 
45-49
 
7.63
12.18
 
40-44
 
7.63
3.21
 
35-39
 
7.63
8.97
 
30-34
 
4.24
0.00
 
25-29
 
0.00
5.77
 
20-24
 
0.00
5.77
 
15-19
 
4.24
12.18
 
10-14
 
0.00
12.18
 
5-9
 
4.24
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Morlac udalerrian 269 biztanle zeuden eta 128 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,10 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 49 kide bakarrekoak ziren, 33 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 31 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

269biztanle
128elkarbizitza-unitate
2,10lagun elkarbizitza-unitateko
79familia
31Bikotea seme-alabekin
33Bikotea seme-alabarik gabe etxean
14Guraso bakarrekoak
49Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 79 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (33). Guraso bakarreko 14 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 48 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

33
31
14
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 215 etxebizitza zeuden. Horietatik 134 egoitza nagusi ziren, 31 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 50 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (206), eta apartamentuak gutxi ziren (3). Egoitza nagusietatik 117 beren jabearen bizilekuak ziren, 12 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 5 doan lagata.[11]

215etxebizitza
134egoitza nagusi
206etxe
3apartamentu

Etxebizitza multzoa

134
31
50
Egoitza nagusia (134)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (31)Hutsik (50)

Etxe mota

206
Etxea (206)Apartamentua (3)

Jabetza egoera

117
12
Jabeak (117)Alokairuan (12)Doan lagata (5)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik60
1919-194522
1946-197015
1971-199017
1991-200514
2006-20206

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (62). 71 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 86 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 59 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 64tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela3
2 gela11
3 gela21
4 gela36
5 gela edo gehiago62

Berogailu mota

32
25
71
Fuel-olioa (32)Elektrizitatea (25)Gas botila (6)Bestelakoak (71)

Aparkalekua eta ibilgailuak

86aparkalekua
59ibilgailu 1
64ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 146 biztanleetatik 112 aktibo ziren (% 76,7), horietako 99 lanean (% 67,8) eta 13 langabezian (aktiboen % 11,6).

14615-64 urteko biztanle
% 76,7aktibo
% 67,8lanean
% 11,6langabezia-tasa

33 ez-aktibotik 12 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 36,4), 10 erretiraturik zeuden (% 30,3) eta 11 bestelako ez-aktibo ziren (% 33,3).

Ez-aktiboak

% 36
% 30
% 33
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 40 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 99 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

40enplegu udalerrian
% 37,5soldatapeko
% 65,0ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 20.910 eurokoa zen.

20.910 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.730 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 1 zurgina, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.[13]

2000. urtean Morlac udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.430 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1985ko uztailaren 1an eta 2022ko martxoaren 31an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,2 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Lignières », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]