Edukira joan

Muron

Muron
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Itsas Charente
Izen ofizialaMuron
Posta kodea17430
Geografia
Koordenatuak46°02′05″N 0°49′47″W / 46.0347°N 0.8297°W / 46.0347; -0.8297
Mapa
Azalera39,06 km²
Altitudea0 m, 28 m eta 6 m
MugakideakArdillières, Ciré-d'Aunis, Genouillé, Landrais, Loire-les-Marais, Tonnay-Charente eta Saint-Pierre-la-Noue
Demografia
Biztanleria1.378 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 692 (%51,8) (%48,2) 644 alt_right
Dentsitatea35 bizt/km²
muron.fr

Muron Frantziako udalerria da, Itsas Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.378 biztanle zituen 39,1 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Ardillières, Ciré-d'Aunis, Genouillé, Landrais, Loire-les-Marais, Tonnay-Charente eta Saint-Pierre-la-Noue.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MuronMuron
Població amb 757 habitants (2000)Genouillé (3,7 km)
Població amb 629 habitants (2000)Landrais (4,5 km)
Població amb 743 habitants (2000)Vandré (5,4 km)
Població amb 775 habitants (2000)Ardillières (5,4 km)
Població amb 327 habitants (2000)Péré (6,3 km)
Població amb 448 habitants (2000)Moragne (7,3 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csb motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda epel eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Charenteko eta Akitaniako kostaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak udazkenean eta neguan; eguzkialdi ona; negu epela (6,5 °C); itsas haizearen eraginpean)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,5 °C-koa da, 1,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 835 mm-koa da, urtarrilean 12,4 euri-egun eta uztailean 6,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Laurent-de-la-Prée udalerrian dago, 16,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 781,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 43,1 °C-koa da, 2026ko ekainaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,9 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 14an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,7 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,2 °C) eta hotzena urtarrila (6,1 °C). Urteko prezipitazioa 824 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (97 mm) eta lehorrena uztaila (44 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,18 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,3 °C) baino 1,3 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,5 °C) eta hotzena 1963 (11,1 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Muron)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.1 6.3 9.0 11.4 15.2 18.5 20.2 19.9 16.6 13.3 9.1 6.5 12.7
Pilatutako prezipitazioa (mm) 83 64 62 65 61 52 44 50 63 88 96 97 824
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,6−0,2+0,6+0,5+1,0+1,0+0,5+0,6−0,6−0,2+0,4+0,5
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,3 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea700800900100011001200130014001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 644 gizon, 692 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.72
0.78
 
85-89
 
0.72
2.33
 
80-84
 
1.45
5.43
 
75-79
 
3.61
5.43
 
70-74
 
7.23
5.43
 
65-69
 
5.78
4.66
 
60-64
 
5.06
6.83
 
55-59
 
9.39
8.39
 
50-54
 
5.06
4.50
 
45-49
 
6.36
7.45
 
40-44
 
5.64
7.61
 
35-39
 
8.38
3.11
 
30-34
 
5.64
2.33
 
25-29
 
4.19
6.06
 
20-24
 
4.19
5.90
 
15-19
 
4.91
8.85
 
10-14
 
10.55
9.63
 
5-9
 
5.49
5.28
 
0-4
 
5.64
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Muron udalerrian 1.355 biztanle zeuden eta 565 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,40 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 31,9). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 27,6 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

1.355biztanle
565elkarbizitza-unitate
2,40lagun elkarbizitza-unitateko
399familia
Udalerria
% 32
% 31
% 28
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 399 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (180). Guraso bakarreko 45 familietatik 40etan ama zen guraso bakarra. 178 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 90k seme-alaba bakarra zuten etxean, 88k bi, eta 42k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 180 bikoteetatik 34tan (% 18,9) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

173
180
45
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean178
Seme-alaba bat90
Bi seme-alaba88
Hiru seme-alaba33
Lau edo gehiago9

15 urte edo gehiago zituzten 1.077 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 31,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 82,7).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 2
25-39% 5
40-54% 13
55-64% 23
65-79% 26
80 +% 32
Bikotean bizi da
15-24% 22
25-39% 83
40-54% 79
55-64% 71
65-79% 68
80 +% 49

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 44,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 24,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 15,8 izatezko bikotean eta % 8,4 PACS bidez lotuta). % 20,7 ezkongabeak ziren, % 6,3 alargunak eta % 4,8 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 44,0
Ezkongabea% 20,7
Izatezko bikotean% 15,8
PACS bidez lotuta% 8,4
Alarguna% 6,3
Dibortziatuta% 4,8

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 29,9), eskulangileak (% 21,8), enplegatuak (% 18,8), erdi-mailako lanbideak (% 16,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 29,9) Itsas Charente departamenduko batez bestekoaren (% 40,0) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,9).[10]

Udalerria
% 16
% 19
% 22
% 30
Itsas Charente
% 8
% 13
% 15
% 12
% 40
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 659 etxebizitza zeuden. Horietatik 572 egoitza nagusi ziren, 31 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 56 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (612), eta apartamentuak gutxi ziren (34). Egoitza nagusietatik 420 beren jabearen bizilekuak ziren, 141 alokairuan zeuden, 1 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 10 doan lagata.[11]

659etxebizitza
572egoitza nagusi
612etxe
34apartamentu

Etxebizitza multzoa

572
56
Egoitza nagusia (572)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (31)Hutsik (56)

Etxe mota

612
Etxea (612)Apartamentua (34)

Jabetza egoera

420
141
Jabeak (420)Alokairuan (141)HLM (1)Doan lagata (10)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (143).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik128
1919-194546
1946-197043
1971-1990143
1991-200583
2006-2020128

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (260). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (282 etxebizitzatan). 463 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 248 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 290tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela3
2 gela25
3 gela87
4 gela196
5 gela edo gehiago260

Berogailu mota

75
282
165
Gas sarea (39)Fuel-olioa (75)Elektrizitatea (282)Gas botila (10)Bestelakoak (165)

Aparkalekua eta ibilgailuak

463aparkalekua
248ibilgailu 1
290ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 825 biztanleetatik 638 aktibo ziren (% 77,3), horietako 571 lanean (% 69,2) eta 67 langabezian (aktiboen % 10,5).

82515-64 urteko biztanle
% 77,3aktibo
% 69,2lanean
% 10,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 51,1
25-54 urte% 93,2
55-64 urte% 52,5
Gizonak% 78,8
Emakumeak% 76,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 11,5
BEPC, brebeta% 13,0
CAP-BEP% 11,7
Batxilergoa% 11,0
Goi-mailako +2% 5,1
Goi-mailako +3/4% 8,8
Goi-mailako +5% 8,3

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

186 ez-aktibotik 56 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 30,1), 68 erretiraturik zeuden (% 36,6) eta 62 bestelako ez-aktibo ziren (% 33,3).

Ez-aktiboak

% 30
% 37
% 33
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 9
% 24
% 34
% 29
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 145 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 571 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

145enplegu udalerrian
% 66,9soldatapeko
% 33,1ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.680 eurokoa zen.

23.680 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.710 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 39 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 10 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 6 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 16 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 3 margolariak, 2 zurginak, 2 iturginak, 2 argiketariak, 3 ile apaindegiak eta 2 jatetxeak.[13]

2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 2 okindegiak eta 1 liburu denda zen.[14]

2000. urtean Muron udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.708 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1966ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 5,4 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saint-Laurent-de-la-Prée », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]