Noailly
| Noailly | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frantziako udalerria | |||||||||||
.JPG) | |||||||||||
| |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe |  Frantzia | ||||||||||
| Frantziaren banaketa administratiboa | metropolitar Frantzia | ||||||||||
| Eskualdea |  Auvernia-Rodano-Alpeak | ||||||||||
| Departamendua |  Loira | ||||||||||
| Barruti | Roanneko barrutia | ||||||||||
| Kantonamendu | canton of Saint-Haon-le-Châtel | ||||||||||
| Izen ofiziala | Noailly | ||||||||||
| Posta kodea | 42640 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 46°08′07″N 4°00′45″E / 46.1353°N 4.0125°E | ||||||||||
 | |||||||||||
 | |||||||||||
| Azalera | 31,45 km² | ||||||||||
| Altitudea | 268 m, 363 m eta 314 m | ||||||||||
| Mugakideak | Melay, Vivans, La Bénisson-Dieu, Briennon, Mably, Saint-Forgeux-Lespinasse, Saint-Germain-Lespinasse eta Saint-Romain-la-Motte | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 824 (2023ko urtarrilaren 1a) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 26 bizt/km² | ||||||||||
| noailly.fr | |||||||||||
.svg)
Noailly Frantziako udalerri bat da, Loira departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 824 biztanle zituen 31,4 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Melay, Vivans, La Bénisson-Dieu, Briennon, Mably, Saint-Forgeux-Lespinasse, Saint-Germain-Lespinasse eta Saint-Romain-la-Motte.
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Noailly
La Bénisson-Dieu (3,4 km)Saint-Germain-Lespinasse (5,1 km)Briennon (5,9 km)Saint-Romain-la-Motte (6,0 km)Saint-Forgeux-Lespinasse (6,5 km)Mably (6,7 km)Pouilly-sous-Charlieu (7,5 km)Vivans (8,0 km)Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko erdialdea eta ipar-hegal aurrekoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: aire lehorra udan, eguzkialdi ona)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,5 °C-koa da, 16,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 770 mm-koa da, urtarrilean 10,8 euri-egun eta uztailean 7,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Riorges udalerrian dago, 10,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 711,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,6 °C-koa da, 1983ko uztailaren 31an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -25 °C-koa da, 1963ko urtarrilaren 23an lortua[oh 1][5].
Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,5 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,7 °C) eta hotzena urtarrila (3,5 °C). Urteko prezipitazioa 745 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (79 mm) eta lehorrena otsaila (39 mm).[6]
1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,43 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,1 °C) baino 2,3 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2023 izan zen (13,2 °C) eta hotzena 1963 (8,8 °C).[6]
 Datu klimatikoak (Noailly)  | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 3.5 | 4.0 | 7.4 | 10.5 | 14.7 | 18.7 | 20.7 | 20.1 | 15.6 | 11.8 | 7.1 | 4.2 | 11.5 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 48 | 39 | 43 | 57 | 79 | 71 | 72 | 70 | 68 | 72 | 72 | 53 | 745 |
| Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua | |||||||||||||
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 393 gizon, 419 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8]. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hazkunde begetatiboa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Familiak eta etxeguneak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, Noailly udalerrian 824 biztanle zeuden eta 329 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,50 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 34,3). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 22,5 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]
Udalerrian 250 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (113). Guraso bakarreko 29 familietatik 25etan ama zen guraso bakarra. 128 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 39k seme-alaba bakarra zuten etxean, 54k bi, eta 30k hiru edo gehiago.[10]
15 urte edo gehiago zituzten 649 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 42,4. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 85,8).[10]
15 urte edo gehiagoko biztanleen % 51,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,3 izatezko bikotean eta % 8,0 PACS bidez lotuta). % 20,3 ezkongabeak ziren, % 4,8 alargunak eta % 4,8 dibortziatuak.[10]
Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 35,9), erdi-mailako lanbideak (% 21,0), eskulangileak (% 19,5), enplegatuak (% 11,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 35,9) Loira departamenduko batez bestekoaren (% 33,7) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 3,0).[10]
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, udalerrian 367 etxebizitza zeuden. Horietatik 331 egoitza nagusi ziren, 12 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 24 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (352), eta apartamentuak gutxi ziren (11). Egoitza nagusietatik 296 beren jabearen bizilekuak ziren, 34 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 1 doan lagata.[11]
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (76).[11]
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (218). 159 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 285 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 119 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 204tan bi edo gehiago.[11]
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
Taula osoa: etxebizitzak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 487 biztanleetatik 389 aktibo ziren (% 79,9), horietako 367 lanean (% 75,4) eta 22 langabezian (aktiboen % 5,7).
Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).
Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera
Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 5,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.
98 ez-aktibotik 40 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 40,8), 38 erretiraturik zeuden (% 38,8) eta 20 bestelako ez-aktibo ziren (% 20,4).
Ez-aktiboak
Lanbide-kategoria[oh 4]
Udalerrian 72 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 367 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]
Diru sarrerak
2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.190 eurokoa zen.
Departamenduarekiko konparaketa xehea |
|---|
|
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 60,0, ez-soldatapekoen errenta % 4,4, langabezia-sariak % 2,3. |
Ekonomia jarduerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2007an zeuden 22 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 margolariak, 1 argiketaria, 2 jatetxeak eta 1 apaindegia.[13]
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra supermerkatu bat zen.[14]
2000. urtean Noailly udalerrian 35 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.302 hektarea erabiltzen.[15]
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Estazioko erregistroak 1919ko apirilaren 1an eta 2021ko abenduaren 31an artekoak dira.
- ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
- ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
- ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
- ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
- ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
- 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Riorges - Man », fiche climatologique. .
- 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
- ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
- ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
- ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
- 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
- ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
- ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
- ↑ Exploitations agricoles
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Frantsesez)Résumé statistique[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
- (Frantsesez)Évolution et structure de la population[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko datuen fitxa.
- (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
