Edukira joan

Nogaro

Nogaro
Nogaro
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Gers
BarrutiCondomeko barrutia
Kantonamenducanton of Nogaro
Izen ofizialaNogaro
Jatorrizko izenaNogaro
Posta kodea32110
Geografia
Koordenatuak43°45′30″N 0°02′02″W / 43.7583°N 0.0339°W / 43.7583; -0.0339
Mapa
Azalera11,06 km²
Altitudea89 m, 148 m eta 115 m
MugakideakArblade-le-Haut, Caupenne-d'Armagnac, Loubédat, Sainte-Christie-d'Armagnac, Sion eta Urgosse
Demografia
Biztanleria2.238 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.221 (%55,3) (%44,7) 985 alt_right
Dentsitatea202 bizt/km²
nogaro-armagnac.fr

Nogaro (frantsesez eta ofizialki: Nogaro) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.238 biztanle zituen 11,1 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Arblade-le-Haut, Caupenne-d'Armagnac, Loubédat, Sainte-Christie-d'Armagnac, Sion eta Urgosse.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
NogaroNogaro
Població amb 235 habitants (2000)Urgosse (2,4 km)
Població amb 92 habitants (2000)Sion (4,1 km)
Població amb 225 habitants (2000)Sorbets (4,3 km)
Població amb 129 habitants (2000)Loubédat (5,2 km)
Població amb 134 habitants (2000)Saint-Griède (5,8 km)
Població amb 102 habitants (2000)Cravencères (5,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,6 °C-koa da, 14,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 933 mm-koa da, urtarrilean 1,1 euri-egun eta uztailean 0,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Le_Houga udalerrian dago, 11,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 875,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,6 °C-koa da, 2026ko uztailaren 29an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12,4 °C-koa da, 2007ko urtarrilaren 27an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (21,1 °C) eta hotzena urtarrila (5,9 °C). Urteko prezipitazioa 865 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (95 mm) eta lehorrena uztaila (55 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,35 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,1 °C) baino 1,8 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2003, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,8 °C) eta hotzena 1963 (11,1 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Nogaro)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.9 6.7 9.6 12.0 15.9 19.3 21.1 21.1 17.5 13.8 9.1 6.5 13.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 81 61 65 82 81 65 55 56 68 74 95 83 865
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,1 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,1+0,5+1,5+1,3+1,6+1,6+0,9+1,5+0,2+0,8+1,1+1,2
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,1 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea120014001600180020002200240026001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 985 gizon, 1.221 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.02
 
95+
 
3.28
2.54
 
90-94
 
3.69
3.55
 
85-89
 
5.32
4.06
 
80-84
 
4.50
5.58
 
75-79
 
6.96
3.05
 
70-74
 
5.32
6.60
 
65-69
 
7.86
6.09
 
60-64
 
6.96
4.57
 
55-59
 
6.14
4.57
 
50-54
 
3.69
6.09
 
45-49
 
4.91
5.08
 
40-44
 
3.69
4.06
 
35-39
 
4.50
5.08
 
30-34
 
7.37
5.08
 
25-29
 
4.91
7.11
 
20-24
 
4.50
6.60
 
15-19
 
5.73
8.63
 
10-14
 
4.10
5.58
 
5-9
 
4.50
5.08
 
0-4
 
2.05
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Nogaro udalerrian 2.023 biztanle zeuden eta 1.067 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,90 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 49,8), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

2.023biztanle
1.067elkarbizitza-unitate
1,90lagun elkarbizitza-unitateko
526familia
Udalerria
% 16
% 24
% 10
% 50
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 526 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (252). Guraso bakarreko 106 familietatik 106etan ama zen guraso bakarra. 307 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 101k seme-alaba bakarra zuten etxean, 66k bi, eta 52k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 168 bikoteetatik 10tan (% 6,0) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

252
168
106
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean307
Seme-alaba bat101
Bi seme-alaba66
Hiru seme-alaba26
Lau edo gehiago26

15 urte edo gehiago zituzten 1.920 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 19,3 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 27,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 57,7). 80 urte edo gehiagoko 337 biztanleetatik 188 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 149 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 19
25-39% 26
40-54% 23
55-64% 35
65-79% 35
80 +% 28
Bikotean bizi da
15-24% 10
25-39% 57
40-54% 57
55-64% 57
65-79% 58
80 +% 27

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 33,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 13,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,1 izatezko bikotean eta % 4,7 PACS bidez lotuta). % 30,1 ezkongabeak ziren, % 12,7 alargunak eta % 9,9 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 33,5
Ezkongabea% 30,1
Alarguna% 12,7
Dibortziatuta% 9,9
Izatezko bikotean% 9,1
PACS bidez lotuta% 4,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 36,3), eskulangileak (% 18,0), enplegatuak (% 14,6), erdi-mailako lanbideak (% 12,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 36,3) Gers departamenduko batez bestekoaren (% 38,2) azpitik dago. 35 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 3,3).[10]

Udalerria
% 12
% 15
% 18
% 36
% 10
Gers
% 8
% 13
% 14
% 12
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.269 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.082 egoitza nagusi ziren, 51 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 136 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (798), eta apartamentuak gutxi ziren (466). Egoitza nagusietatik 511 beren jabearen bizilekuak ziren, 549 alokairuan zeuden, 122 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 22 doan lagata.[11]

1.269etxebizitza
1.082egoitza nagusi
798etxe
466apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.082
136
Egoitza nagusia (1.082)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (51)Hutsik (136)

Etxe mota

798
466
Etxea (798)Apartamentua (466)

Jabetza egoera

511
549
122
Jabeak (511)Alokairuan (549)HLM (122)Doan lagata (22)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (293).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik124
1919-194598
1946-1970251
1971-1990293
1991-2005150
2006-2020157

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (349). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (486 etxebizitzatan). 661 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 573 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 336tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela33
2 gela140
3 gela252
4 gela307
5 gela edo gehiago349

Berogailu mota

486
436
127
Gas sarea (486)Fuel-olioa (28)Elektrizitatea (436)Gas botila (5)Bestelakoak (127)

Aparkalekua eta ibilgailuak

661aparkalekua
573ibilgailu 1
336ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.174 biztanleetatik 808 aktibo ziren (% 68,8), horietako 691 lanean (% 58,9) eta 117 langabezian (aktiboen % 14,5).

1.17415-64 urteko biztanle
% 68,8aktibo
% 58,9lanean
% 14,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 44,4
25-54 urte% 85,1
55-64 urte% 54,3
Gizonak% 72,3
Emakumeak% 65,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 31,7
BEPC, brebeta% 14,3
CAP-BEP% 15,3
Batxilergoa% 13,8
Goi-mailako +2% 5,6
Goi-mailako +3/4% 5,2
Goi-mailako +5% 6,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 14,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

366 ez-aktibotik 119 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 32,5), 85 erretiraturik zeuden (% 23,2) eta 162 bestelako ez-aktibo ziren (% 44,3).

Ez-aktiboak

% 33
% 23
% 44
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 21
% 31
% 31
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.658 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 691 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

1.658enplegu udalerrian
% 85,0soldatapeko
% 14,9ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 21.530 eurokoa zen.

21.530 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.770 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 214 komertzioetatik, 5 erauzte enpresak ziren, 5 janari enpresak ziren, 9 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 21 eraikuntza enpresak ziren, 65 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 9 garraio enpresak ziren, 10 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 9 finantziazio enpresak ziren, 10 higiezinen enpresak ziren, 32 zerbitzu enpresak ziren, 22 administrazio publikoko enpresak ziren eta 15 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 54 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 4 banku bulegoak, 1 funeraria, 9 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 1 autoeskola, 4 margolariak, 6 zurginak, 3 iturginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 3 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 1 aldi baterako lan enpresa, 5 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak, 3 tintoreriak eta 1 apaindegia.[13]

2009an zeuden 24 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 2 okindegiak, 3 harategiak, 1 liburu denda zen, 3 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 1 zapata-denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 kirol-denda zen, 4 drogeria, 1 bitxi-denda zen eta 3 lore-dendak ziren.[14]

2000. urtean Nogaro udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 470 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Nogaro udalerrian1 Bigarren Hezkuntzako ikastetxea, 1hezkuntza orokorreko lizeoa eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 373 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 249 eta lizeo teknologikoetan 241.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2006ko martxoaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,8 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Le Houga », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]