Novgorod

Novgorod Великий Новгород
hiri/herria
Novgorod hiriko Yaroslaven Gortea. Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Errusia
Errusiako oblastak	Novgorod oblasta
Alkatea	Jurij Bobrysjev (en)
Izen ofiziala	Великий Новгород
Jatorrizko izena	Великий Новгород
Posta kodea	173000–173999
Geografia
Koordenatuak	58°31′16″N 31°16′33″E / 58.52099°N 31.27579°E / 58.52099; 31.27579
Azalera	90,08 km²
Altitudea	25 m
Mugakideak	Novgorodsky District (en)
Demografia
Biztanleria	222.669 (2025eko urtarrilaren 1a)
Dentsitatea	2.472 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera	859
Telefono aurrizkia	8162
Hiri senidetuak	Rochester, Bielefeld, Moss, Zibo, Watford, Nanterre eta Valga (Estonia)
http://www.adm.nov.ru/

Novgorod edo Veliki Novgorod (errusieraz Новгород edo Великий Новгород; euskaraz "Hiri Berri Handia") Errusiako hiria da, Ipar-mendebaldeko Barruti Federalean dagoen Novgorod oblastaren hiriburua. 2010. urtean 218.717 biztanle zituen^[1]. Mosku eta San Petersburgo hiriak lotzen dituen M10 errepide federalaren eta Voljov ibaiaren ertzean dago.

Novgorodeko Errepublikaren hiriburua izan zen. UNESCO erakundeak Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

Turismo-gune garrantzitsua da. Ongarri kimikoak, zurgintza (altzariak) eta metalurgia.

Novgorod Errusiako hiri zaharrenetarikoa da: kroniketako lehen aipamena, 859. urtekoa da. 882an Novgorodeko Oleg (Oleg Jakintsua) printzea Kievez jabetu eta han Errusiako lehen hiriburua eraiki zuen. 989an Vladimir I.a printzearen garaian hango biztanleak indarrez bataiatu zituzten. 1019tik aurrera halako gobernu propioa eskuratu zuen. Hala, XI. mendetik aurrera, Hansako zenbait hirirekin lankidetzan ari zela, merkataritza-gune garrantzitsu bihurtu zen, Errusia eta sortaldea Alemaniarekin eta Baltikoko lurraldeekin harremanetan jartzen baitzituen. Sartaldeko merkatariek garia, larruak, gatza, arrain lehorra eta beste zenbait produktu eskuratzen zituzten han. 1242an Alexander Nevski printzearen laguntzarekin Zaldun Teutoiei aurre egin ahal izan zien. 1478an Ivan III.a Handiak Moskuren azpian ezarri zuen. Hala ere, Novgorodeko biztanleek hiriaren askatasunaren alde egin zuten, eta 1570ean Ivan IV.a Izugarriak haietariko asko hil, eta bizirik geratu zirenak erbesteratu zituen. XVII. mendean Baltikoko Gerrek hiriaren beheraldi ekonomikoa ekarri zuten. Bigarren Mundu Gerran hiriko monumentu asko hondaturik geratu ziren, geroztik zaharberritu diren arren.

Monumentu asko ditu, garrantzi handikoak eta Errusiako lehenengo artean eragin sakona izan zutenak.

"Novgorod eta inguruko monumentu historikoak" Gizateriaren Ondarearen multzo bat da, Errusiako Veliki Novgorod hirian eta inguruan Erdi Aroko hainbat monumentu dituena. 1992an inskribatu zen eta hauek barne hartzen ditu:

Hiriko zentro historikoa (Santa Sofia katedrala (1050) eta San Nikolas katedrala (1113) barne) eta Novgorodeko Kremilina, Zentro historikoa Jaroslav I.a Kievekoa (Jakintsua) printzearen gortearen multzoarekin eta Gure Ama Zeinuaren monasterioarekin (Znamenskyko katedrala) batera, Zverin monasterioa, San Antonio monasterioa, Jaiotza landan eliza, Neretdista eliza (1198), Yuriev (San Jurgi) monasterioa eta bere eliza (XII. mendea), eta beste.

Bizantzioko tradizioetan oinarriturik, XII-XVI. mende bitartean Novgoroden garaturiko ikonografia eta horma-pintura Errusiako artearen oinarria izan da.

• Santa Sofia katedrala

• 
  Novgorodeko kremlina
• 
  San Nikolas katedrala
• 
  Errusiaren Milurtekoaren monumentua.
• 
  Santa Sofia katedrala
• 
  Santa Sofia katedrala barrutik

• Novgorod hiriko webgunea (Errusieraz) (Ingelesez)
• Novgorod hiriko turismo bulegoaren webgunea (eleanitza)