Edukira joan

Peyrus

Peyrus
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Drôme
BarrutiValenceko barrutia
Kantonamenducanton of Chabeuil
Izen ofizialaPeyrus
Posta kodea26120
Geografia
Koordenatuak44°54′46″N 5°06′30″E / 44.9128°N 5.1083°E / 44.9128; 5.1083
Mapa
Azalera10,48 km²
Altitudea338 m, 1.101 m eta 535 m
MugakideakCharpey, Châteaudouble, Léoncel eta Saint-Vincent-la-Commanderie
Demografia
Biztanleria576 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 286 (%49,8) (%50,2) 288 alt_right
Dentsitatea55 bizt/km²
peyrus.fr

Peyrus (frantsesez eta ofizialki: Peyrus) Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 576 biztanle zituen 10,5 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Charpey, Châteaudouble, Léoncel eta Saint-Vincent-la-Commanderie.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
PeyrusPeyrus
Població amb 1201 habitants (2000)Charpey (3,1 km)
Població amb 407 habitants (2000)Combovin (4,9 km)
Població amb 719 habitants (2000)Barbières (5,5 km)
Població amb 996 habitants (2000)Bésayes (6,2 km)
Població amb 3351 habitants (2000)Fauconnières (6,5 km)
Població amb 360 habitants (2000)Barcelonne (6,6 km)
Població amb 6462 habitants (2000)Chabeuil (6,8 km)
Població amb 47 habitants (2000)Léoncel (6,9 km)
Població amb 717 habitants (2000)Marches (7,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta erdiko Rodano haranako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko anplitude termiko handia (4-20 °C); aire lehorra urte osoan; mistral haize gogorra; prezipitazio handiak udazkenean)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2d zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12 °C-koa da, 17,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1087 mm-koa da, urtarrilean 8,7 euri-egun eta uztailean 6,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Chabuelh udalerrian dago, 10,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 873,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,9 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 22an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,7 °C-koa da, 2010ko urtarrilaren 11an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,6 °C) eta hotzena urtarrila (1,7 °C). Urteko prezipitazioa 1166 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (136 mm) eta lehorrena otsaila (71 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,34 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,0 °C) baino 1,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (11,9 °C) eta hotzena 1963 (8,0 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Peyrus)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 1.7 2.3 5.8 9.0 13.2 17.2 19.6 18.9 14.4 10.7 5.6 2.4 10.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 88 71 79 105 113 86 77 79 114 127 136 94 1166
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,0 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,2+0,4+1,4+1,1+1,2+1,6+1,0+1,3−0,1+0,7+1,1+1,3
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,0 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea200400600800100012001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 288 gizon, 286 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
1.74
 
90-94
 
1.75
1.74
 
85-89
 
1.75
0.00
 
80-84
 
1.75
8.68
 
75-79
 
6.99
5.21
 
70-74
 
5.24
8.68
 
65-69
 
5.24
3.47
 
60-64
 
5.24
5.21
 
55-59
 
10.84
13.89
 
50-54
 
13.99
3.47
 
45-49
 
5.59
14.58
 
40-44
 
7.34
7.29
 
35-39
 
6.99
0.00
 
30-34
 
6.99
0.00
 
25-29
 
1.75
3.82
 
20-24
 
3.50
7.29
 
15-19
 
3.85
3.82
 
10-14
 
3.85
3.82
 
5-9
 
5.59
7.29
 
0-4
 
1.75
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Peyrus udalerrian 576 biztanle zeuden eta 270 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,13 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 37,4). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 27,4 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

576biztanle
270elkarbizitza-unitate
2,13lagun elkarbizitza-unitateko
195familia
Udalerria
% 25
% 37
% 9
% 27
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 195 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (101). Guraso bakarreko 25 familietatik 20etan ama zen guraso bakarra. 107 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 57k seme-alaba bakarra zuten etxean, 27k bi, eta 5k hiru edo gehiago.[10]

101
68
25
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean107
Seme-alaba bat57
Bi seme-alaba27
Hiru seme-alaba5
Lau edo gehiago0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 28,1), goi-mailako langileak (% 21,1), eskulangileak (% 17,0), enplegatuak (% 14,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 28,1) Drôme departamenduko batez bestekoaren (% 33,8) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,9).[10]

Udalerria
% 21
% 11
% 15
% 17
% 28
Drôme
% 10
% 16
% 14
% 15
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 327 etxebizitza zeuden. Horietatik 265 egoitza nagusi ziren, 33 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 29 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (311), eta apartamentuak gutxi ziren (13). Egoitza nagusietatik 224 beren jabearen bizilekuak ziren, 36 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 5 doan lagata.[11]

327etxebizitza
265egoitza nagusi
311etxe
13apartamentu

Etxebizitza multzoa

265
33
29
Egoitza nagusia (265)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (33)Hutsik (29)

Etxe mota

311
Etxea (311)Apartamentua (13)

Jabetza egoera

224
36
Jabeak (224)Alokairuan (36)Doan lagata (5)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (87).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik87
1919-194515
1946-197042
1971-199045
1991-200546
2006-202027

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (165). 117 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 204 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 110 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 149tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela11
3 gela24
4 gela64
5 gela edo gehiago165

Berogailu mota

58
82
117
Gas sarea (1)Fuel-olioa (58)Elektrizitatea (82)Gas botila (8)Bestelakoak (117)

Aparkalekua eta ibilgailuak

204aparkalekua
110ibilgailu 1
149ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 344 biztanleetatik 280 aktibo ziren (% 81,4), horietako 262 lanean (% 76,2) eta 18 langabezian (aktiboen % 6,4).

34415-64 urteko biztanle
% 81,4aktibo
% 76,2lanean
% 6,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 44,4
25-54 urte% 97,7
55-64 urte% 57,8
Gizonak% 78,9
Emakumeak% 83,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 14,3
BEPC, brebeta% 14,3
CAP-BEP% 8,5
Batxilergoa% 5,9
Goi-mailako +2% 4,8
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 10,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

64 ez-aktibotik 25 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 39,1), 29 erretiraturik zeuden (% 45,3) eta 10 bestelako ez-aktibo ziren (% 15,6).

Ez-aktiboak

% 39
% 45
% 16
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 23
% 31
% 21
% 19
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 56 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 262 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

56enplegu udalerrian
% 51,8soldatapeko
% 48,2ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 30.210 eurokoa zen.

30.210 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.210 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 jatetxe.[13]

2000. urtean Peyrus udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 329 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1997ko irailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 0,5 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Valence-Chabeui », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]