Edukira joan

Riolas

Riolas
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Garona Garaia
BarrutiSaint-Gaudenseko barrutia
Kantonamenducanton of L'Isle-en-Dodon
Izen ofizialaRiolas
Posta kodea31230
Geografia
Koordenatuak43°20′56″N 0°55′00″E / 43.3489°N 0.9167°E / 43.3489; 0.9167
Mapa
Azalera2,86 km²
Altitudea239 m, 352 m eta 313 m
MugakideakAmbax, Castelgaillard, Labastide-Paumès eta Cazac
Demografia
Biztanleria57 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 25 (%45,5) (%54,5) 30 alt_right
Dentsitatea20 bizt/km²

Riolas (frantsesez eta ofizialki: Riolas) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Garona Garaia departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 57 biztanle zituen 2,9 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Ambax, Castelgaillard, Labastide-Paumès eta Cazac.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
RiolasRiolas
Població amb 80 habitants (2000)Cazac (2,1 km)
Població amb 89 habitants (2000)Coueilles (2,5 km)
Població amb 69 habitants (2000)Ambax (2,6 km)
Població amb 122 habitants (2000)Agassac (3,4 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,7 °C-koa da, 15,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 844 mm-koa da, urtarrilean 9,3 euri-egun eta uztailean 6,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Palaminy udalerrian dago, 19,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 715,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,8 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,1 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,7 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena abuztua da (20,9 °C) eta hotzena urtarrila (5,3 °C). Urteko prezipitazioa 717 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (80 mm) eta lehorrena otsaila (49 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,40 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,5 °C) baino 2,2 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2011, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,7 °C) eta hotzena 1980 (10,8 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Riolas)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.3 6.0 8.9 11.3 15.0 18.7 20.8 20.9 17.4 13.6 8.6 6.0 12.7
Pilatutako prezipitazioa (mm) 64 49 52 70 80 62 50 49 55 57 68 61 717
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,5 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,8+0,4+1,5+1,3+1,6+1,8+1,1+1,8+0,6+0,9+1,0+1,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,5 °C)
+4 °C−4 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

2007an Riolas udalerrian erroldatutako biztanleak 48 ziren. Familiak 24 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea3060901201501802101750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 30 gizon, 25 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
0.00
33.33
 
75-79
 
20.00
0.00
 
70-74
 
20.00
33.33
 
65-69
 
0.00
0.00
 
60-64
 
20.00
0.00
 
55-59
 
0.00
0.00
 
50-54
 
0.00
16.67
 
45-49
 
0.00
0.00
 
40-44
 
20.00
0.00
 
35-39
 
0.00
0.00
 
30-34
 
0.00
0.00
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
20.00
16.67
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Riolas udalerrian 57 biztanle zeuden eta 26 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,19 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 5 kide bakarrekoak ziren, 16 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 5 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

57biztanle
26elkarbizitza-unitate
2,19lagun elkarbizitza-unitateko
21familia
5Bikotea seme-alabekin
16Bikotea seme-alabarik gabe etxean
5Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 21 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (16). 16 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

16
5
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

2023 erroldaren arabera, udalerrian 33 etxebizitza zeuden. Horietatik 23 egoitza nagusi ziren, 8 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (32), eta apartamentuak gutxi ziren (0). Egoitza nagusietatik 21 beren jabearen bizilekuak ziren, 1 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 1 doan lagata.[11]

33etxebizitza
23egoitza nagusi
32etxe
0apartamentu

Etxebizitza multzoa

23
8
Egoitza nagusia (23)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (8)Hutsik (2)

Etxe mota

32
Etxea (32)

Jabetza egoera

21
Jabeak (21)Alokairuan (1)Doan lagata (1)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik9
1919-19452
1946-19702
1971-19903
1991-20053
2006-20205

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (14). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (11 etxebizitzatan). 21 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 6 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 16tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela0
3 gela2
4 gela7
5 gela edo gehiago14

Berogailu mota

11
2
10
Fuel-olioa (1)Elektrizitatea (11)Gas botila (2)Bestelakoak (10)

Aparkalekua eta ibilgailuak

21aparkalekua
6ibilgailu 1
16ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 30 biztanleetatik 23 aktibo ziren (% 76,7), horietako 21 lanean (% 70,0) eta 2 langabezian (aktiboen % 8,7).

3015-64 urteko biztanle
% 76,7aktibo
% 70,0lanean
% 8,7langabezia-tasa

7 ez-aktibotik 2 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 28,6), 1 erretiraturik zeuden (% 14,3) eta 4 bestelako ez-aktibo ziren (% 57,1).

Ez-aktiboak

% 29
% 14
% 57
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 36 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 21 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

36enplegu udalerrian
% 61,1soldatapeko
% 38,9ez-soldatapeko

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 32 ziren, horien artean 23 aktiboak ziren eta 9 inaktiboak ziren. 23 pertsona aktiboetatik 22 lanean zeuden (14 gizon eta 8 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 9 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[12]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 5 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 higiezinen enpresa zen.[13]

2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen, 1 iturgina eta 1 jatetxe.[14]

2000. urtean Riolas udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2002ko maiatzaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,0 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Palaminy », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
  13. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  14. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]