Edukira joan

Sardent

Sardent
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
DepartamenduaCreuse
Izen ofizialaSardent
Posta kodea23250
Geografia
Koordenatuak46°03′02″N 1°51′20″E / 46.0506°N 1.8556°E / 46.0506; 1.8556
Mapa
Azalera41,11 km²
Altitudea455 m, 680 m eta 550 m
MugakideakLa Chapelle-Saint-Martial, Janaillat, Maisonnisses, Peyrabout, Pontarion, Savennes, Saint-Christophe, Saint-Éloi, Saint-Hilaire-le-Château eta Thauron
Demografia
Biztanleria760 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 385 (%51,1) (%48,9) 369 alt_right
Dentsitatea18 bizt/km²
sardent23.fr

Sardent (frantsesez eta ofizialki: Sardent) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Creuse departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 760 biztanle zituen 41,1 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: La Chapelle-Saint-Martial, Janaillat, Maisonnisses, Peyrabout, Pontarion, Savennes, Saint-Christophe, Saint-Éloi, Saint-Hilaire-le-Château eta Thauron.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
SardentSardent
Població amb 202 habitants (2000)Saint-Éloi (2,9 km)
Població amb 208 habitants (2000)Maisonnisses (3,6 km)
Població amb 360 habitants (2000)Pontarion (6,0 km)
Població amb 177 habitants (2000)Lépinas (6,2 km)
Població amb 185 habitants (2000)Thauron (6,5 km)
Població amb 218 habitants (2000)Savennes (6,6 km)
Població amb 140 habitants (2000)Peyrabout (7,6 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,7 °C-koa da, 5,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1115 mm-koa da, urtarrilean 13,4 euri-egun eta uztailean 8,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Pontarion udalerrian dago, 6,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1155,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,5 °C-koa da, 2026ko ekainaren 22an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -21,5 °C-koa da, 2012ko otsailaren 6an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (17,9 °C) eta hotzena urtarrila (3,3 °C). Urteko prezipitazioa 991 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (97 mm) eta lehorrena martxoa (72 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,21 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,6 °C) baino 1,1 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik bi 2000tik aurrerakoak dira (2022 eta 2023). Urterik beroena 1989 izan zen (11,7 °C) eta hotzena 1963 (8,4 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Sardent)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.3 3.5 6.3 8.9 12.6 16.0 17.9 17.7 13.8 10.8 6.4 4.0 10.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 81 72 72 90 97 82 78 73 80 82 93 91 991
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,4−0,1+1,2+1,1+1,2+1,3+0,6+0,9−1,0−0,2+0,3+0,4
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,6 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea6009001200150018002100240027001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 369 gizon, 385 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
1.36
 
90-94
 
2.60
0.00
 
85-89
 
1.30
5.42
 
80-84
 
6.75
1.36
 
75-79
 
5.19
13.82
 
70-74
 
6.75
15.18
 
65-69
 
13.25
5.42
 
60-64
 
11.95
5.42
 
55-59
 
6.49
6.78
 
50-54
 
8.05
8.40
 
45-49
 
3.90
2.71
 
40-44
 
5.19
6.78
 
35-39
 
2.60
12.47
 
30-34
 
6.49
0.00
 
25-29
 
2.60
2.71
 
20-24
 
2.60
4.07
 
15-19
 
2.60
1.36
 
10-14
 
2.60
2.71
 
5-9
 
5.19
4.07
 
0-4
 
3.90
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Sardent udalerrian 760 biztanle zeuden eta 374 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,03 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 38,5), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

760biztanle
374elkarbizitza-unitate
2,03lagun elkarbizitza-unitateko
224familia
Udalerria
% 23
% 34
% 39
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 224 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (128). Guraso bakarreko 10 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 153 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 41k seme-alaba bakarra zuten etxean, 20k bi, eta 10k hiru edo gehiago.[10]

128
86
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean153
Seme-alaba bat41
Bi seme-alaba20
Hiru seme-alaba5
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 650 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 5,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 48,5. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 80,3).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 5
25-39% 7
40-54% 14
55-64% 23
65-79% 31
80 +% 48
Bikotean bizi da
15-24% 5
25-39% 80
40-54% 71
55-64% 71
65-79% 64
80 +% 36

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 42,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 20,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 16,0 izatezko bikotean eta % 4,9 PACS bidez lotuta). % 18,9 ezkongabeak ziren, % 10,8 alargunak eta % 6,5 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 42,9
Ezkongabea% 18,9
Izatezko bikotean% 16,0
Alarguna% 10,8
Dibortziatuta% 6,5
PACS bidez lotuta% 4,9

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 46,5), enplegatuak (% 15,0), eskulangileak (% 11,0), erdi-mailako lanbideak (% 11,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 46,5) Creuse departamenduko batez bestekoaren (% 42,3) gainetik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 4,0).[10]

Udalerria
% 11
% 15
% 11
% 47
Creuse
% 11
% 15
% 12
% 42
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 579 etxebizitza zeuden. Horietatik 370 egoitza nagusi ziren, 128 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 80 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (556), eta apartamentuak gutxi ziren (16). Egoitza nagusietatik 303 beren jabearen bizilekuak ziren, 58 alokairuan zeuden, 20 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 9 doan lagata.[11]

579etxebizitza
370egoitza nagusi
556etxe
16apartamentu

Etxebizitza multzoa

370
128
80
Egoitza nagusia (370)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (128)Hutsik (80)

Etxe mota

556
Etxea (556)Apartamentua (16)

Jabetza egoera

303
58
Jabeak (303)Alokairuan (58)HLM (20)Doan lagata (9)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (130).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik130
1919-194549
1946-197063
1971-199068
1991-200530
2006-202030

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (207). 182 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 279 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 166 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 163tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela4
2 gela5
3 gela45
4 gela109
5 gela edo gehiago207

Berogailu mota

107
60
182
Gas sarea (1)Fuel-olioa (107)Elektrizitatea (60)Gas botila (20)Bestelakoak (182)

Aparkalekua eta ibilgailuak

279aparkalekua
166ibilgailu 1
163ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 424 biztanleetatik 320 aktibo ziren (% 75,5), horietako 279 lanean (% 65,8) eta 41 langabezian (aktiboen % 12,8).

42415-64 urteko biztanle
% 75,5aktibo
% 65,8lanean
% 12,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 59,5
25-54 urte% 93,1
55-64 urte% 43,5
Gizonak% 78,1
Emakumeak% 73,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 35,0
BEPC, brebeta% 9,5
CAP-BEP% 13,9
Batxilergoa% 15,0
Goi-mailako +2% 0,0
Goi-mailako +3/4% 2,9
Goi-mailako +5% 16,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 12,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

104 ez-aktibotik 15 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 14,4), 59 erretiraturik zeuden (% 56,7) eta 30 bestelako ez-aktibo ziren (% 28,8).

Ez-aktiboak

% 14
% 57
% 29
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 9
% 9
% 20
% 33
% 22
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 106 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 279 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

106enplegu udalerrian
% 49,1soldatapeko
% 50,9ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.390 eurokoa zen.

23.390 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 23.210 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 34 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 3 zurginak, 3 iturginak, 2 argiketariak, 1 ile apaindegia eta 2 jatetxeak.[13]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.[14]

2000. urtean Sardent udalerrian 36 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.003 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1910ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,0 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Pontarion_sapc », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]