Edukira joan

Soissons

Soissons
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Frantzia Garaia
Departamendua Aisne
AlkateaAlain Cremont (en) Itzuli
Izen ofizialaSoissons
Posta kodea02200
Geografia
Koordenatuak49°22′52″N 3°19′21″E / 49.3811°N 3.3225°E / 49.3811; 3.3225
Mapa
Azalera12,32 km²
Altitudea47 m, 38 m, 130 m eta 46 m
MugakideakBelleu, Billy-sur-Aisne, Bucy-le-Long, Courmelles, Crouy, Cuffies, Mercin-et-Vaux, Pasly, Pommiers, Vauxbuin eta Villeneuve-Saint-Germain
Demografia
Biztanleria28.046 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 15.137 (%52,8) (%47,2) 13.535 alt_right
Dentsitatea2.276 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakStadthagen, Câmpulung, Banamba (en) Itzuli, Berkane, Eisenberg (en) Itzuli, Tibouamouchine (en) Itzuli eta Louiseville
soissons.fr

Soissons Frantziako hiri bat da. Aisne departamentuan dago, Frantzia Garaia eskualdean, eta Aisne ibaia bertatik igarotzen da. Azken erroldaren arabera 28.046 biztanle zituen 12,3 km²-ko azaleran.

Hedadura eta biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

12,32 kilometro karratuko hedadura du, eta, 1.999ko erroldaren arabera, bere biztanleria, 29.453 biztanlekoa da.

Julio Zesarrek, Galietako Guda izeneko bere liburuan, Suessions izeneko herrixka bat aipatzen du. Ondoren, Augusto Erromatar Inperioko lehen enperadorea zelarik, Suessionum izeneko herria sortu zuten toki hortan bertan. Mendebaldeko Erromatar Inperioaren gainbeheraren azken aldera, Soissonseko erreinua sortu zen, Egidio erreinuko lehen erregea izan zelarik. 7 urte eman zituen erreinuko tronuan, 457tik, 464 arte. Bere ondorengoa, eta erreinuko azken gobernaria, bere seme Siagrio izan zen. 464. urtetik 486. urtea arte gobernatu zuen erreinua. Azken urte honetan bertan, Soissonsen bertan, Klovis I.a errege frankoen aurka borrokatu behar izan zuen Siagriok. Guda, frankoek irabazi zuten, eta Soissonseko erreinua frankoen mende geratu zen.

Karlomagnoren garaian ere, garrantzi handia izan zuen Soissonsek, bere inperioko Neustria erreinuaren hiriburu izan baitzen.

1918an, Lehen Mundu Gerraren barruan, bertan guda garrantzitsu bat egon zen alde batetik frantziar eta bere aliatuen eta bestetik alemaniarren artean.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Belleu, Billy-sur-Aisne, Bucy-le-Long, Courmelles, Crouy, Cuffies, Mercin-et-Vaux, Pasly, Pommiers, Vauxbuin eta Villeneuve-Saint-Germain.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Parisko arroaren ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi eskasa; urteko prezipitazio erregular eta ertainak; negu hotza (3 °C))[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,7 °C-koa da, 3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 672 mm-koa da, urtarrilean 11,4 euri-egun eta uztailean 8,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Braine (Aisne) udalerrian dago, 15,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 662,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,1 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15,7 °C-koa da, 1997ko urtarrilaren 1an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,9 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,1 °C) eta hotzena urtarrila (3,7 °C). Urteko prezipitazioa 728 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (82 mm) eta lehorrena apirila (46 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,36 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,8 °C) baino 2,0 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2020 izan zen (12,4 °C) eta hotzena 1963 (8,5 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Soissons)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.7 4.2 7.1 10.0 13.8 16.9 19.1 18.6 14.7 11.2 7.0 4.4 10.9
Pilatutako prezipitazioa (mm) 67 54 54 46 64 57 65 66 50 63 61 82 728
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,8 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,3+0,9+1,3+1,4+1,2+1,2+1,4+1,3+0,3+0,7+1,3+1,1
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,8 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea500010.00015.00020.00025.00030.00035.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 13.535 gizon, 15.137 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.10
 
95+
 
0.48
0.66
 
90-94
 
2.19
2.05
 
85-89
 
3.79
2.77
 
80-84
 
3.59
3.12
 
75-79
 
4.23
5.19
 
70-74
 
6.49
5.19
 
65-69
 
5.91
5.67
 
60-64
 
6.28
5.76
 
55-59
 
6.28
5.41
 
50-54
 
5.37
5.36
 
45-49
 
5.75
5.96
 
40-44
 
5.35
6.18
 
35-39
 
5.99
5.87
 
30-34
 
5.67
5.80
 
25-29
 
4.33
6.41
 
20-24
 
5.45
7.80
 
15-19
 
5.95
7.43
 
10-14
 
6.57
7.17
 
5-9
 
5.68
6.09
 
0-4
 
4.63
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Soissons udalerrian 27.310 biztanle zeuden eta 13.942 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,96 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 49,7), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

27.310biztanle
13.942elkarbizitza-unitate
1,96lagun elkarbizitza-unitateko
6.947familia
Udalerria
% 17
% 20
% 13
% 50
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 6.947 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (2.754). Guraso bakarreko 1.783 familietatik 1.522etan ama zen guraso bakarra. 3.315 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 1.628k seme-alaba bakarra zuten etxean, 1.109k bi, eta 894k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 2.410 bikoteetatik 393tan (% 16,3) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

2.754
2.410
1.783
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean3.315
Seme-alaba bat1.628
Bi seme-alaba1.109
Hiru seme-alaba558
Lau edo gehiago336

15 urte edo gehiago zituzten 23.044 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 14,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 51,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 57,1). 80 urte edo gehiagoko 2.242 biztanleetatik 1.976 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 266 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 14
25-39% 24
40-54% 23
55-64% 33
65-79% 39
80 +% 51
Bikotean bizi da
15-24% 18
25-39% 54
40-54% 57
55-64% 57
65-79% 55
80 +% 34

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 34,7 ezkonduta zegoen, eta beste % 14,4 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,8 izatezko bikotean eta % 2,5 PACS bidez lotuta). % 32,2 ezkongabeak ziren, % 9,2 alargunak eta % 9,6 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 34,7
Ezkongabea% 32,2
Izatezko bikotean% 11,8
Dibortziatuta% 9,6
Alarguna% 9,2
PACS bidez lotuta% 2,5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 33,3), eskulangileak (% 17,3), enplegatuak (% 16,3), erdi-mailako lanbideak (% 12,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 33,3) Aisne departamenduko batez bestekoaren (% 33,6) azpitik dago. 34 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,2).[9]

Udalerria
% 9
% 12
% 16
% 17
% 33
% 9
Aisne
% 14
% 16
% 20
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 15.315 etxebizitza zeuden. Horietatik 13.820 egoitza nagusi ziren, 187 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 1.309 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (10.425), etxeak baino gehiago (4.711). Egoitza nagusietatik 4.456 beren jabearen bizilekuak ziren, 9.138 alokairuan zeuden, 5.632 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 226 doan lagata.[10]

15.315etxebizitza
13.820egoitza nagusi
4.711etxe
10.425apartamentu

Etxebizitza multzoa

13.820
1.309
Egoitza nagusia (13.820)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (187)Hutsik (1.309)

Etxe mota

4.711
10.425
Etxea (4.711)Apartamentua (10.425)

Jabetza egoera

4.456
9.138
5.632
Jabeak (4.456)Alokairuan (9.138)HLM (5.632)Doan lagata (226)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (4.531).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik715
1919-19451.887
1946-19704.043
1971-19904.531
1991-20051.256
2006-20201.370

Egoitza nagusien artean gehienek 3 gela zituzten (3.862). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (9.083 etxebizitzatan). 6.385 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 7.282 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 2.810tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela797
2 gela2.440
3 gela3.862
4 gela3.343
5 gela edo gehiago3.378

Berogailu mota

9.083
3.498
Gas sarea (9.083)Fuel-olioa (430)Elektrizitatea (3.498)Gas botila (28)Bestelakoak (781)

Aparkalekua eta ibilgailuak

6.385aparkalekua
7.282ibilgailu 1
2.810ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 16.504 biztanleetatik 11.636 aktibo ziren (% 70,5), horietako 9.108 lanean (% 55,2) eta 2.529 langabezian (aktiboen % 21,7).

16.50415-64 urteko biztanle
% 70,5aktibo
% 55,2lanean
% 21,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 44,8
25-54 urte% 84,9
55-64 urte% 57,2
Gizonak% 75,0
Emakumeak% 66,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 35,3
BEPC, brebeta% 36,6
CAP-BEP% 26,6
Batxilergoa% 21,3
Goi-mailako +2% 13,2
Goi-mailako +3/4% 8,7
Goi-mailako +5% 6,2

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 21,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

4.868 ez-aktibotik 1.624 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 33,4), 941 erretiraturik zeuden (% 19,3) eta 2.303 bestelako ez-aktibo ziren (% 47,3).

Ez-aktiboak

% 33
% 19
% 47
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 16
% 24
% 29
% 26
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 14.192 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 9.108 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

14.192enplegu udalerrian
% 89,5soldatapeko
% 10,5ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 19.970 eurokoa zen, eta biztanleen % 32 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

19.970 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 23.360 €
% 32,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 19,4

Azken aldian, geroz eta gehiago, herriko ekonomia, nekazaritzara bideratzen ari da, azukre erremolatxaren landaketara batik bat.

Ondasun nabarmenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Soissonseko katedralaren ikuspegia
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1988ko abuztuaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,2 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Braine », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]