Edukira joan

Taillet

Taillet
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
DepartamenduaEkialdeko Pirinioak
AlkateaAlain Raymond (en) Itzuli
Izen ofizialaTaillet
Posta kodea66400
Geografia
Koordenatuak42°31′38″N 2°40′20″E / 42.5272°N 2.6722°E / 42.5272; 2.6722
Mapa
Azalera10,02 km²
Altitudea198 m, 681 m eta 452 m
MugakideakCalmeilles, Oms, Reynès, Montbolo eta Saint-Marsal
Demografia
Biztanleria105 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 55 (%50,5) (%49,5) 54 alt_right
Dentsitatea10 bizt/km²
mairie-taillet.com

Taillet (frantsesez eta ofizialki: Taillet) Katalan Herrietako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ekialdeko Pirinioak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 105 biztanle zituen 10 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Calmeilles, Oms, Reynès, Montbolo eta Saint-Marsal.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
TailletTaillet
Població amb 61 habitants (2000)Calmeilles (2,7 km)
Població amb 275 habitants (2000)Oms (2,7 km)
Població amb 51 habitants (2000)Taulis (3,2 km)
Població amb 103 habitants (2000)Saint-Marsal (4,3 km)
Població amb 192 habitants (2000)Montbolo (4,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta ekialdeko Pirinioetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); aire lehorra, batez ere neguan; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,2 °C-koa da, 14,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 763 mm-koa da, urtarrilean 5,8 euri-egun eta uztailean 4,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Amélie-les-Bains-Palalda udalerrian dago, 5,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 16 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 893,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,4 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12,4 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 15an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,7 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (22,2 °C) eta hotzena urtarrila (6,6 °C). Urteko prezipitazioa 943 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (100 mm) eta lehorrena otsaila (50 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,22 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (13,0 °C) baino 1,0 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2006, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,9 °C) eta hotzena 1963 (12,0 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Taillet)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.6 7.1 9.7 12.1 15.6 19.7 22.2 21.9 18.0 14.4 9.8 7.2 13.7
Pilatutako prezipitazioa (mm) 71 50 71 97 100 82 58 74 81 98 94 68 943
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (13,0 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,5+0,3+1,3+1,3+1,2+1,3+0,7+1,1−0,3+0,2+0,3+0,3
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (13,0 °C)
+2 °C−2 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

2007an Taillet udalerrian erroldatutako biztanleak 81 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea0501001502002503003504001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 54 gizon, 55 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
0.00
25.93
 
75-79
 
9.09
18.52
 
70-74
 
9.09
9.26
 
65-69
 
9.09
9.26
 
60-64
 
9.09
9.26
 
55-59
 
18.18
0.00
 
50-54
 
0.00
0.00
 
45-49
 
0.00
0.00
 
40-44
 
9.09
18.52
 
35-39
 
9.09
0.00
 
30-34
 
9.09
0.00
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
9.09
0.00
 
5-9
 
0.00
9.26
 
0-4
 
9.09
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Taillet udalerrian 105 biztanle zeuden eta 52 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,02 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 19 kide bakarrekoak ziren, 19 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 14 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

105biztanle
52elkarbizitza-unitate
2,02lagun elkarbizitza-unitateko
33familia
14Bikotea seme-alabekin
19Bikotea seme-alabarik gabe etxean
19Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 33 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (19). 24 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

19
14
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

2023 erroldaren arabera, udalerrian 82 etxebizitza zeuden. Horietatik 52 egoitza nagusi ziren, 28 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (82), eta apartamentuak gutxi ziren (0). Egoitza nagusietatik 49 beren jabearen bizilekuak ziren, 3 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 1 doan lagata.[11]

82etxebizitza
52egoitza nagusi
82etxe
0apartamentu

Etxebizitza multzoa

52
28
Egoitza nagusia (52)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (28)Hutsik (2)

Etxe mota

82
Etxea (82)

Jabetza egoera

49
Jabeak (49)Alokairuan (3)Doan lagata (1)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik19
1919-19453
1946-19704
1971-199013
1991-20054
2006-20208

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (31). 35 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 39 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 25 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 26tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela1
3 gela8
4 gela13
5 gela edo gehiago31

Berogailu mota

12
35
Fuel-olioa (4)Elektrizitatea (12)Gas botila (2)Bestelakoak (35)

Aparkalekua eta ibilgailuak

39aparkalekua
25ibilgailu 1
26ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 61 biztanleetatik 39 aktibo ziren (% 63,9), horietako 30 lanean (% 49,2) eta 9 langabezian (aktiboen % 23,1).

6115-64 urteko biztanle
% 63,9aktibo
% 49,2lanean
% 23,1langabezia-tasa

23 ez-aktibotik 3 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 13,0), 6 erretiraturik zeuden (% 26,1) eta 14 bestelako ez-aktibo ziren (% 60,9).

Ez-aktiboak

% 13
% 26
% 61
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 13 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 30 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

13enplegu udalerrian
% 46,2soldatapeko
% 53,8ez-soldatapeko

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 44 ziren, horien artean 30 aktiboak ziren eta 14 inaktiboak ziren. 30 pertsona aktiboetatik 27 lanean zeuden (16 gizon eta 11 emakume) eta 3 langabezian zeuden (3 emakume eta 3 emakume). 14 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[12]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 4 komertzioetatik, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren eta 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen.[13]

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia ziren.[14]

2000. urtean Taillet udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden, 21 hektarea erabiltzen.[15]

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1977ko urtarrilaren 1an eta 2021ko abenduaren 31an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,0 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Amélie-les-Bains », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
  13. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  14. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]