Edukira joan

Telde

Telde
Espainiako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Kanariak
ProbintziaLas Palmas
AlkateaMaría del Carmen Castellano Rodríguez
Izen ofizialaTelde
Posta kodea35200
INEk ezarritako kodea35026
HerriburuaTelde
Geografia
Koordenatuak27°59′55″N 15°25′00″W / 27.9985°N 15.4167°W / 27.9985; -15.4167
Mapa
Azalera102,43 km²
Altitudea130 m
MugakideakLas Palmas Kanaria Handikoa, Santa Brígida, Valsequillo de Gran Canaria eta Ingenio
Demografia
Biztanleria104.168 (2025)
alt_left 53.564 (%51) (%49) 51.369 alt_right
Dentsitatea1.017 bizt/km²
Informazio gehigarria
Telefono aurrizkia928
MatrikulaGC
telde.es

Telde Kanaria Handia uhartean eta Las Palmasko probintzian dagoen udalerri kanariarra da. Azken erroldaren arabera 104.168 biztanle zituen 102,4 km²-ko azaleran.

Banaketa administratiboa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Arenales
  • Balcón de Telde
  • Caserones
  • Cazadores
  • Cendro
  • Cruz de Jerez
  • Cuatro Puertas
  • El Calero
  • El Caracol
  • El Ejido
  • El Goro
  • Gando
  • Hoya del Pozo
  • La Breña, Jinámar
  • La Garita
  • La Majadilla
  • La Herradura
  • La Higuera Canaria
  • La Pardilla
  • Las Goteras
  • Las Huesas
  • Las Remudas
  • Lomo Bristol
  • Lomo Cementerio
  • Lomo Magullo
  • Marpequeña
  • Medianías
  • Melenara
  • Ojos de Garza
  • Piletillas
  • Playa del Hombre
  • Salinetas
  • San Antonio
  • San José de las Longueras
  • San Gregorio
  • San Juan
  • San Francisco
  • Valle de Los Nueve
  • Tara
  • Tufia
  • Valle Casares
  • Valle de San Roque
  • La Gavia
    Datu klimatikoak (Kanaria Handiko Aireportua (1981-2010))    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 29.5 30.9 34 34.3 36 36.9 44.2 39.2 39 36 36.2 29.4 44.2
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 20.8 21.2 22.3 22.6 23.6 25.3 26.9 27.5 27.2 26.2 24.2 22.2 24.2
Batez besteko tenperatura (ºC) 18.0 18.3 19.3 19.5 20.4 22.2 23.8 24.6 24.3 23.1 21.2 19.3 21.2
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 15.3 15.6 16.1 16.2 17.3 19.2 20.8 21.6 21.4 20.1 18.1 16.5 18.2
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) 10.2 9.4 10.5 12 12.2 14.4 16.4 17.6 16.8 14.8 12.8 12.0 9.4
Pilatutako prezipitazioa (mm) 25 24 13 6 1 0 0 0 9 16 22 31 151
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) 3 3 2 1 0 0 0 0 1 2 4 5 22
Eguzki orduak 184 191 229 228 272 284 308 300 241 220 185 179 2821
Iturria: World Meteorological Organization (NBE),[1] Agencia Estatal de Meteorología[2]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Las Palmas Kanaria Handikoa, Santa Brígida, Valsequillo de Gran Canaria eta Ingenio.

Biztanleriaren tamainaUrtea87.00090.00093.00096.00099.000102.000105.000200020052010201520202025TeldeBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 51.369 gizon, 53.564 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.02
0.07
 
95-99
 
0.15
0.38
 
90-94
 
0.72
0.84
 
85-89
 
1.45
1.79
 
80-84
 
2.30
2.94
 
75-79
 
3.46
4.08
 
70-74
 
4.69
5.04
 
65-69
 
5.57
7.37
 
60-64
 
7.28
8.59
 
55-59
 
8.66
9.83
 
50-54
 
9.57
9.00
 
45-49
 
8.81
7.93
 
40-44
 
7.90
6.59
 
35-39
 
6.46
6.12
 
30-34
 
5.90
5.94
 
25-29
 
5.48
6.24
 
20-24
 
5.71
5.83
 
15-19
 
5.23
4.61
 
10-14
 
4.26
3.93
 
5-9
 
3.63
2.90
 
0-4
 
2.76
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[3]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 45,3 udalerri berean jaioak ziren[4], probintziako batez bestekoaren (% 45,7) parean. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 5,5 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 8,7 —probintzian % 21,6—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Las Palmasko mapa
Udal
Prob
Esta
Udalerri berean · % 45,3Probintzia berean · % 39,4Erkidegoan · % 1,1Beste erkidegoa · % 5,5Estatutik kanpo · % 8,7
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 8.983 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 67,4)[5]. Jaiotza herrialde nagusiak Kuba, Kolonbia, Venezuela dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 67,4Europa · % 19,2Afrika · % 9,6Asia · % 3,7Ozeania · % 0
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 46.739 etxebizitza zeuden: 38.205 (% 81,7) nagusiak eta 8.534 (% 18,3) ez-nagusiak.[6] Kontsumo elektrikoaren arabera, 2.626 (% 5,6) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 5.390 (% 11,5) hutsik zeuden.[7] Etxebizitza nagusien % 66,9 jabetzan zegoen eta % 21,3 alokairuan.[8] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 474 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 1.961 plazarekin (4,14 plaza etxebizitzako).[9]

Tasazio-datuen arabera, 2023an udalerrian tasatutako etxebizitzen batez besteko prezioa 1.373 €/m²-koa zen (desbideratze tipikoa: 703 €/m²), eta prezio-tarte ohikoena 1.000-1.200 €/m² artekoa. Tasatutako etxebizitzen batez besteko azalera 135 m²-koa zen. 2022tik 2023ra % 5,8 igo zen (1.298 €/m²). Balio hori Las Palmasko udalerrien medianaren (1.530,5 €/m²) % 10,3 azpitik zegoen.[10]

46.739etxebizitza
38.205etxegune
5.390hutsik (% 11,5)
474etxebizitza turistiko (2026) Las Palmasko mapa
1.373€/m² batez beste (2023) Las Palmasko mapa

Etxebizitza multzoa Las Palmasko mapa

38.205
8.534
Etxebizitza nagusia (38.205)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (8.534)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Las Palmasko mapa

38.723
5.390
Okupatuak (38.723)Noizbehinkakoak (2.626)Hutsik (5.390)

Jabetza egoera (etxebizitza nagusiak)

25.570
8.152
4.483
Jabetzan (25.570)Alokairuan (8.152)Beste erregimen bat (4.483)

Guztira 38.205 etxegune zeuden, eta horietatik 9.369 (% 24,5) pertsona bakarrekoak ziren.[11] Etxeguneen % 72,3 familia batek osatzen zuen eta % 2,5 familiarik gabeko etxegune anitzak ziren.[12]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 19.369
2 pertsona9.646
3 pertsona8.928
4 pertsona6.634
5 edo gehiago3.628

Etxeguneak motaren arabera

9.369
27.632
Pertsona bakarrekoa (9.369)Familia bakarrekoa (27.632)Familiarik gabeko etxegune anitza (960)Bi familia edo gehiago (244)

Etxebizitzen % 34,9 1980 baino lehen eraiki ziren, eta % 27,2 2001etik aurrera.[13] Etxebizitzen % 20,9 60 m²-tik beherako azalera zuten eta % 17,8 120 m²-tik gorakoa.[14]

Eraikuntza garaia

1900 aurretik7
1900-19201.604
1921-1940455
1941-1950448
1951-19601.470
1961-19703.354
1971-19808.963
1981-19906.875
1991-20007.630
2001-201012.107
2011-2020591

Azalera erabilgarria

< 30 m²556
30-45 m²2.275
46-60 m²6.925
61-75 m²12.975
76-90 m²7.111
91-105 m²3.824
106-120 m²2.707
121-150 m²2.792
151-180 m²1.917
> 180 m²3.632

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 91.798 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 27,6 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 21,6; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 35,5; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 15,3.[15] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 25,1 zen 2021ean eta % 27,6 2024an; beraz, 2,5 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 17,3 izatetik % 15,3 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 30,6 ziren, eta gizonen artean % 24,4; 6,2 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 16,5 eta gizonen % 14,0 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

91.798biztanle 15 urte edo +, 2024
% 27,6goi-mailako ikasketak+2,5 puntu 2021etik mapa
% 15,3lehen hezkuntza edo gutxiago−2,0 puntu 2021etik mapa
% 11,6ikasten ari dira, 2024
% 15,3
% 35,5
% 21,6
% 27,6
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 15,3Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 35,5Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 21,6Goi-mailako ikasketak · % 27,6
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Las Palmasko mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 61,2 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 38,8 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 533 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 50,8 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 49,2. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 5,0 ziren.[15]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 5,0
DBH eta antzekoak
% 35,5
Erdi-mailako LH
% 10,6
Goi-mailako LH
% 10,7
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 8,6
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 5,2
Masterrak eta espezialitateak
% 2,5
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Telde, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak25.339% 27,610.926% 24,414.413% 30,6
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa19.813% 21,610.124% 22,69.689% 20,6
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)32.622% 35,517.460% 39,015.162% 32,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago14.024% 15,36.252% 14,07.772% 16,5
Guztira91.798% 100,044.762% 100,047.036% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Telde, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 25,1% 20,8% 36,8% 17,389.962
2022% 26,0% 21,0% 36,5% 16,590.386
2023% 26,8% 21,4% 36,0% 15,891.031
2024% 27,6% 21,6% 35,5% 15,391.798

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 11,6 ikasten ari zen (10.668 pertsona).[16] Ikasten ari zirenetatik, % 46,3 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 25,6 batxilergoan, % 17,3 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 8,2 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 48,8 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 43,2; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 18,1 eta emakumeen % 16,7. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 84,5 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 38,9 eta 25–29 urtekoen % 13,3; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 3,4 baino ez.[17] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 37,1 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 27,3.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 84,5
20–24 urte
% 38,9
25–29 urte
% 13,3
30–34 urte
% 8,3
35–39 urte
% 6,3
40–44 urte
% 4,9
45–49 urte
% 4,3
50–54 urte
% 3,3
55 urte edo +
% 1,2
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 1,1
Goi-mailako ikasketak
% 46,3
Erdi-mailako LH
% 17,3
Batxilergoa
% 25,6
DBH eta antzekoak
% 8,2
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 1,5
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 91,9 estatuan jaio zen, eta % 8,1 atzerrian.[15] Ikasketa-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 23,7 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 13,7; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 32,3 eta % 17,3, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 30,0 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 16,5; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 37,8 eta % 17,0, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 23,7
Goi-mailakoak
% 32,3
% 21,7
Batx. / erdi LH
% 33,2
% 40,8
DBH
% 17,2
% 13,7
Lehen H. edo gutx.
% 17,3
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 30,0
Goi-mailakoak
% 37,8
% 19,4
Batx. / erdi LH
% 33,4
% 34,1
DBH
% 11,7
% 16,5
Lehen H. edo gutx.
% 17,0
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 11,9 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 8,4.[16] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 46,5 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 42,5 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 14.216 euro-koa zen[18], eta etxegune bakoitzeko 36.972 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.794 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 18.550 euro zen. Errenta gordina 16.878 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 63,5[19]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 17,1), beste diru-sarrerak (% 10,8), langabezia-prestazioak (% 2,6), beste prestazioak (% 6).

64%
17%
11%
Soldata · % 63,5Pentsioak · % 17,1Langabezia · % 2,6Beste prestazioak · % 6Beste sarrerak · % 10,8
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[20][oh 1]. Udalerrian indizea 28,5 da, probintziakoaren (31; Las Palmasko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,5 da, probintziakoaren (2,6; Las Palmasko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Telde udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 55.208 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 60,9; gainerako % 39,1 inaktibo zeuden (erretiratuak % 45,8, beste inaktiboak % 37,1 eta ikasleak % 17,1).[21] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 17,3 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 62,9 zen eta emakumezkoena % 58,9; langabezia-tasa, aldiz, % 14,3 eta % 20,2 zen, hurrenez hurren.[21]

Okupatuen kopurua 44.713 zen 2023ean, 2021eko 40.933etik gora.[22] Emakumeek okupatuen % 47,5 osatzen dute, eta gizonek % 52,5.

44.713okupatu, 2023+% 9,2 2021etik
% 47,5emakumeak okupatuen artean
% 60,9jarduera-tasa, 2024
% 17,3langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 50,3
% 10,5
% 17,9
% 14,5
Okupatuak · % 50,3Langabeak · % 10,5Ikasleak · % 6,7Erretiratuak · % 17,9Beste inaktiboak · % 14,5
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Telde, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak45.670% 50,323.808% 53,921.862% 47,0
Langabeak9.538% 10,53.988% 9,05.550% 11,9
Inaktiboak35.515% 39,116.406% 37,119.109% 41,1
Guztira90.723% 100,044.202% 100,046.521% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 84,4), eraikuntza (% 7,7), industria (% 5,7) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 2,1).[22] Xeheago, jarduera-adarrik handiena merkataritza da (% 20,2), ondoren ostalaritza (% 10,2) eta osasuna eta gizarte-zerbitzuak (% 9,5) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Las Palmasko mapa
% 84,4
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 2,1Industria · % 5,7Eraikuntza · % 7,7Zerbitzuak · % 84,4
Jarduera-adar zehatzak
Merkataritza
% 20,2
Ostalaritza
% 10,2
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 9,5
Administrazio publikoa
% 8,4
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 8,2
Eraikuntza
% 7,7
Garraioa eta biltegiratzea
% 7,3
Hezkuntza
% 6,8
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Manufaktura-industria
% 4,5
Jarduera profesionalak
% 4,1
Beste zerbitzu batzuk
% 3,2
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 2,4
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 2,1
Informazioa eta komunikazioak
% 1,6
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 1,0
Etxeetako jarduerak
% 1,0
Ur-hornidura eta hondakinak
% 1,0
Higiezinen jarduerak
% 0,6
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,2
Erauzketa-industriak
% 0,0
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 55,2; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 26,9), eta oinarrizko okupazioak % 14,2.[23] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 59,3 eta emakumeen % 50,6).

% 26,9
% 55,2
% 14,2
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 26,9Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 55,2Oinarrizko okupazioak · % 14,2Ez dago jasota · % 3,7
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Telde, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak12.041% 26,95.781% 24,66.260% 29,5
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak24.669% 55,213.919% 59,310.750% 50,6
Oinarrizko okupazioak6.365% 14,22.833% 12,13.532% 16,6
Ez dago jasota1.638% 3,7924% 3,9714% 3,4
Guztira44.713% 100,023.457% 100,021.256% 100,0

Okupatuen % 88,3 besteren konturako langileak dira, eta % 11,7 norberaren konturakoak.[24]

% 9,1
% 74,6
% 13,7
Norberaren kontura, langileak dituena · % 2,7Norberaren kontura, langilerik gabe · % 9,1Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 74,6Besteren kontura, aldi baterakoa · % 13,7
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Telde, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura5.246% 11,73.461% 14,81.785% 8,4
Besteren kontura39.467% 88,319.996% 85,219.471% 91,6
Guztira44.713% 100,023.457% 100,021.256% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 92,5 estatuan jaio zen, eta % 7,5 atzerrian.[21] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 53,6 okupatuak dira, % 21,9 erretiratuak, % 9,7 langabeak, % 8,0 bestelako inaktiboak eta % 6,8 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 51,6 okupatuak dira, % 27,2 bestelako inaktiboak, % 9,1 erretiratuak, % 8,1 langabeak eta % 4,0 ikasleak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 46,5 okupatuak dira, % 18,4 bestelako inaktiboak, % 15,1 erretiratuak, % 13,1 langabeak eta % 6,9 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 42,3 okupatuak dira, % 32,7 bestelako inaktiboak, % 12,9 langabeak, % 7,1 erretiratuak eta % 5,0 ikasleak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 53,6
Okupatuak
% 51,6
% 9,7
Langabeak
% 8,1
% 6,8
Ikasleak
% 4,0
% 21,9
Erretiratuak
% 9,1
% 8,0
Beste inakt.
% 27,2
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 46,5
Okupatuak
% 42,3
% 13,1
Langabeak
% 12,9
% 6,9
Ikasleak
% 5,0
% 15,1
Erretiratuak
% 7,1
% 18,4
Beste inakt.
% 32,7
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 92,9 estatuan jaio zen, eta % 7,1 atzerrian.[23] Okupazio-egitura antzekoa da jatorri bien artean. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 59,7 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 24,5 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 11,9 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 54,9 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 26,3 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 14,6 oinarrizko okupazioetakoak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 50,9 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 29,4 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 16,3 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 46,5 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 29,6 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 20,5 oinarrizko okupazioetakoak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 24,5
Goi eta erdi maila
% 26,3
% 59,7
Langile kualifikatuak
% 54,9
% 11,9
Oinarrizko okup.
% 14,6
% 3,9
Ez dago jasota
% 4,2
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 29,4
Goi eta erdi maila
% 29,6
% 50,9
Langile kualifikatuak
% 46,5
% 16,3
Oinarrizko okup.
% 20,5
% 3,4
Ez dago jasota
% 3,3
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egitura antzekoa da jatorri bien artean.[25] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 76,1 zerbitzuetan ari dira, % 13,5 eraikuntzan eta % 8,6 industrian; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 76,1 zerbitzuetan ari dira, % 13,7 eraikuntzan, % 6,1 industrian eta % 4,1 nekazaritzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 93,6 zerbitzuetan ari dira, % 2,7 industrian eta % 2,3 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 94,1 zerbitzuetan ari dira, % 2,7 industrian.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 1,9
Nekazaritza
% 4,1
% 8,6
Industria
% 6,1
% 13,5
Eraikuntza
% 13,7
% 76,1
Zerbitzuak
% 76,1
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 2,3
Nekazaritza
% 1,8
% 2,7
Industria
% 2,7
% 1,4
Eraikuntza
% 1,4
% 93,6
Zerbitzuak
% 94,1
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 223 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.649 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[26][oh 2]. Udalerriaren azalera 102,4 km² denez, NAE lurraldearen % 16,1 da[27]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 51,6 larre iraunkorrak (850 ha, 65 ustiategitan), % 29,8 berotegiak edo babes garai irisgarriak (491 ha, 45 ustiategitan), % 11,1 arbolak (183 ha, 94 ustiategitan), % 7,5 lur goldagarria (124 ha, 75 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,66 ha, 24 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
16%
84%
NAE · 1.649 ha (% 16,1)Gainerako azalera · 8.594 ha (% 83,9)
NAE, lur-erabileraren arabera
52%
11%
30%
Lur goldagarria · 124 ha (% 7,5)Larre iraunkorrak · 850 ha (% 51,6)Arbolak · 183 ha (% 11,1)Baratzeak · 0,66 ha (< % 0,1)Berotegiak · 491 ha (% 29,8)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 1.189 behi, 5.844 ardi eta ahuntz, 2.396 txerri (probintziako 2. kopururik handiena) eta 83.496 hegazti (probintziako 3. kopururik handiena) zeuden[28].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 63.395 gidari zeuden erroldatuta: 34.712 gizon (% 54,8) eta 28.683 emakume (% 45,2)[29]. Biztanleen % 60,4 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 85.330 ibilgailuk osatzen zuten: 55.141 turismo, 10.496 kamioi, 8.385 motozikleta, 5.726 furgoneta eta 1.964 ziklomotor[29]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 525 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (569) azpitik eta Espainiakoaren (525) parean.

Turismoen batez besteko adina 12,1 urtekoa zen; turismoen % 11,4k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 15,1k 25 urte baino gehiago[29]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 65,4 gasolinazko zen eta % 33 diesel; 952 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 1,1; probintzian % 1,3). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 5,1k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 25,1k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
48%
22%
25%
0 etiketa · 1.391 (% 1,7)ECO · 2.930 (% 3,5)C etiketa · 40.279 (% 47,9)B etiketa · 18.406 (% 21,9)Etiketarik gabe · 21.090 (% 25,1)
Turismoak, adinaren arabera
11%
16%
25%
32%
15%
< 4 urte · 6.286 (% 11,4)4–8 urte · 8.984 (% 16,3)8–15 urte · 13.977 (% 25,3)15–25 urte · 17.574 (% 31,9)≥ 25 urte · 8.320 (% 15,1)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Iparraldetik hegoaldera:

  • Bocabarranco
  • Playa de Jinámar
  • El Barranquillo
  • San Borondón
  • Playa Chica
  • La Garita
  • Hoya del Pozo o Pozuelo
  • Playa del Hombre
  • Melenara
  • Salinetas
  • Playa barranco de Silva
  • Aguadulce
  • Tufia
  • Ojos de Garza
  • Gando (izen bereko base militarrean kokatua)

Hiri senidetuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Ingelesez) WMO. Weather Information for Las Palmas. .
  2. ↑ (Gaztelaniaz) AEMET. Guía resumida del clima en España (1981-2010). .
  3. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  4. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Las Palmas.tab.
  5. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Las Palmas.tab.
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  8. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza nagusiak jabetza-erregimenaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  9. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  10. ↑ (Gaztelaniaz) Mapa interactivo de precios de la vivienda en España. CoHispania.
  11. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak eraikuntza-urtearen arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak azaleraren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  15. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  17. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  18. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Las Palmas.tab.
  19. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Las Palmas.tab.
  20. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  21. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  22. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  23. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  24. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  25. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  26. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Las Palmas.tab (Wikimedia Commons).
  27. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q55845.
  28. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Las Palmas.tab (Wikimedia Commons).
  29. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Las Palmas.tab (Wikimedia Commons).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]