Edukira joan

Uzel

Uzel
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Bretainia
Departamendua Côtes-d'Armor
BarrutiSaint-Brieuceko barrutia
Kantonamenducanton of Uzel
Izen ofizialaUzel
Posta kodea22460
Geografia
Koordenatuak48°16′46″N 2°50′29″W / 48.2794°N 2.8414°W / 48.2794; -2.8414
Mapa
Azalera6,79 km²
Altitudea210 m, 116 m, 238 m eta 188 m
MugakideakAllineuc, Merléac, Saint-Hervé, Saint-Thélo eta Plœuc-L'Hermitage
Demografia
Biztanleria1.134 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 573 (%50,2) (%49,8) 568 alt_right
Dentsitatea167 bizt/km²
uzelpresloust.jimdofree.com

Uzel (bretainieraz Uzel) Bretainiako Côtes-d'Armor departamenduko udalerria da. Azken erroldaren arabera 1.134 biztanle zituen 6,8 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Allineuc, Merléac, Saint-Hervé, Saint-Thélo eta Plœuc-L'Hermitage.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Bretainiako klima-sailkapenaren arabera « Littoral doux » zonan dago[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,5 °C-koa da, 1,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 937 mm-koa da, urtarrilean 14,5 euri-egun eta uztailean 7,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Kerpert udalerrian dago, 26,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1088,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,5 °C-koa da, 2026ko ekainaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12,8 °C-koa da, 1997ko urtarrilaren 2an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,7 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (16,8 °C) eta hotzena urtarrila (5,4 °C). Urteko prezipitazioa 942 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (115 mm) eta lehorrena uztaila (49 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,25 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,9 °C) baino 1,4 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2011, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (11,9 °C) eta hotzena 1963 (8,6 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Uzel)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.4 5.5 7.2 9.1 12.2 15.1 16.8 16.7 14.5 11.6 8.2 6.0 10.7
Pilatutako prezipitazioa (mm) 103 84 68 70 63 58 49 58 64 102 109 115 942
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,9 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,0+0,9+0,9+0,9+1,0+0,8+0,5+0,7+0,3+0,6+1,0+0,7
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,9 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea80010001200140016001800200022001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 568 gizon, 573 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
1.76
 
90-94
 
1.75
1.76
 
85-89
 
6.28
1.76
 
80-84
 
5.41
3.52
 
75-79
 
6.28
5.46
 
70-74
 
8.03
8.10
 
65-69
 
4.36
5.46
 
60-64
 
11.52
5.46
 
55-59
 
2.62
7.22
 
50-54
 
7.16
8.98
 
45-49
 
5.41
1.76
 
40-44
 
5.41
4.40
 
35-39
 
5.41
6.34
 
30-34
 
5.41
5.46
 
25-29
 
5.41
5.46
 
20-24
 
6.28
5.46
 
15-19
 
2.62
7.22
 
10-14
 
7.16
6.34
 
5-9
 
3.49
8.10
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Uzel udalerrian 1.134 biztanle zeuden eta 533 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,13 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 37,9), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

1.134biztanle
533elkarbizitza-unitate
2,13lagun elkarbizitza-unitateko
310familia
Udalerria
% 24
% 30
% 38
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 310 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (159). Guraso bakarreko 26 familietatik 15etan ama zen guraso bakarra. 169 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 51k seme-alaba bakarra zuten etxean, 60k bi, eta 30k hiru edo gehiago.[9]

159
126
26
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean169
Seme-alaba bat51
Bi seme-alaba60
Hiru seme-alaba25
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 913 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,7 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 63,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 75,9).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 4
25-39% 15
40-54% 14
55-64% 26
65-79% 26
80 +% 64
Bikotean bizi da
15-24% 21
25-39% 75
40-54% 76
55-64% 71
65-79% 73
80 +% 41

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 45,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 13,0 izatezko bikotean eta % 5,6 PACS bidez lotuta). % 22,0 ezkongabeak ziren, % 9,6 alargunak eta % 4,4 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 45,5
Ezkongabea% 22,0
Izatezko bikotean% 13,0
Alarguna% 9,6
PACS bidez lotuta% 5,6
Dibortziatuta% 4,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 42,6), eskulangileak (% 19,1), erdi-mailako lanbideak (% 13,3), enplegatuak (% 9,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 42,6) Côtes-d'Armor departamenduko batez bestekoaren (% 39,4) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,9).[9]

Udalerria
% 13
% 10
% 19
% 43
Côtes-d'Armor
% 13
% 14
% 15
% 39
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 620 etxebizitza zeuden. Horietatik 527 egoitza nagusi ziren, 44 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 48 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (539), eta apartamentuak gutxi ziren (78). Egoitza nagusietatik 365 beren jabearen bizilekuak ziren, 158 alokairuan zeuden, 49 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 4 doan lagata.[10]

620etxebizitza
527egoitza nagusi
539etxe
78apartamentu

Etxebizitza multzoa

527
Egoitza nagusia (527)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (44)Hutsik (48)

Etxe mota

539
78
Etxea (539)Apartamentua (78)

Jabetza egoera

365
158
49
Jabeak (365)Alokairuan (158)HLM (49)Doan lagata (4)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (178).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik77
1919-194545
1946-197057
1971-1990178
1991-200567
2006-202097

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (290). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (174 etxebizitzatan). 400 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 236 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 229tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela7
2 gela41
3 gela69
4 gela120
5 gela edo gehiago290

Berogailu mota

162
174
154
Gas sarea (5)Fuel-olioa (162)Elektrizitatea (174)Gas botila (32)Bestelakoak (154)

Aparkalekua eta ibilgailuak

400aparkalekua
236ibilgailu 1
229ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 651 biztanleetatik 507 aktibo ziren (% 77,9), horietako 445 lanean (% 68,4) eta 62 langabezian (aktiboen % 12,2).

65115-64 urteko biztanle
% 77,9aktibo
% 68,4lanean
% 12,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 50,5
25-54 urte% 92,0
55-64 urte% 57,1
Gizonak% 81,4
Emakumeak% 74,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 28,6
BEPC, brebeta% 34,6
CAP-BEP% 13,7
Batxilergoa% 8,3
Goi-mailako +2% 3,6
Goi-mailako +3/4% 11,7
Goi-mailako +5% 6,7

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 12,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

144 ez-aktibotik 47 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 32,6), 43 erretiraturik zeuden (% 29,9) eta 53 bestelako ez-aktibo ziren (% 36,8).

Ez-aktiboak

% 33
% 30
% 37
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 9
% 34
% 23
% 26
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 229 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 445 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

229enplegu udalerrian
% 75,1soldatapeko
% 24,9ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.690 eurokoa zen.

24.690 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.590 €
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1987ko apirilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Kerpert », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]