Edukira joan

Vagney

Vagney
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Ekialde Handia
Departamendua Vosgeak
BarrutiÉpinaleko barrutia
Kantonamenducanton of Saulxures-sur-Moselotte
Izen ofizialaVagney
Posta kodea88120
Geografia
Koordenatuak48°00′30″N 6°42′59″E / 48.0083°N 6.7164°E / 48.0083; 6.7164
Mapa
Azalera24,91 km²
Altitudea396 m, 860 m eta 599 m
MugakideakLe Tholy, Basse-sur-le-Rupt, Dommartin-lès-Remiremont, Gerbamont, Sapois, Le Syndicat, Thiéfosse eta Vecoux
Demografia
Biztanleria3.843 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 2.022 (%52,2) (%47,8) 1.848 alt_right
Dentsitatea154 bizt/km²
vagney.eu

Vagney Frantziako udalerria da, Vosgeak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 3.843 biztanle zituen 24,9 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Le Tholy, Basse-sur-le-Rupt, Dommartin-lès-Remiremont, Gerbamont, Sapois, Le Syndicat, Thiéfosse eta Vecoux.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
VagneyVagney
Població amb 654 habitants (2000)Sapois (2,4 km)
Població amb 340 habitants (2000)Gerbamont (2,8 km)
Població amb 1902 habitants (2000)Le Syndicat (3,0 km)
Població amb 2111 habitants (2000)Saint-Amé (4,0 km)
Població amb 591 habitants (2000)Thiéfosse (4,3 km)
Població amb 656 habitants (2000)Rochesson (5,5 km)
Població amb 622 habitants (2000)Cleurie (5,6 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Vosgeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio oso handiak (1500-2000 mm/urte) urte osoan; negu gogorra (1 °C baino gutxiago))[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,6 °C-koa da, 17,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1349 mm-koa da, urtarrilean 13,2 euri-egun eta uztailean 10,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 8,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1472,7 mm-koa delarik[3]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 34,8 °C-koa da, 2026ko ekainaren 26an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19,4 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua[oh 1][3].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 9,3 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,2 °C) eta hotzena urtarrila (1,3 °C). Urteko prezipitazioa 1508 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (176 mm) eta lehorrena apirila (95 mm).[4]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,40 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (7,9 °C) baino 2,0 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2018, 2020, 2022 eta 2023. Urterik beroena 2022 izan zen (10,7 °C) eta hotzena 1963 (6,9 °C).[4]

    Datu klimatikoak (Vagney)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 1.3 1.7 4.9 8.5 12.7 16.3 18.2 17.6 13.3 9.5 5.0 2.2 9.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 153 126 121 95 124 107 109 106 109 139 143 176 1508
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,9 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,8+1,0+1,3+1,4+1,4+1,8+1,4+1,5+0,2+0,9+1,5+1,8
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −5 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,9 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[5]

BiztanleriaUrtea15002000250030003500400045001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.848 gizon, 2.022 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.27
 
95+
 
0.74
1.08
 
90-94
 
2.52
1.68
 
85-89
 
3.86
3.57
 
80-84
 
5.14
3.03
 
75-79
 
4.35
7.20
 
70-74
 
8.65
7.79
 
65-69
 
7.62
4.98
 
60-64
 
5.84
10.17
 
55-59
 
10.29
8.12
 
50-54
 
7.12
7.68
 
45-49
 
5.29
3.46
 
40-44
 
3.07
5.52
 
35-39
 
4.95
3.95
 
30-34
 
3.17
6.66
 
25-29
 
4.35
5.57
 
20-24
 
4.60
3.95
 
15-19
 
6.08
5.68
 
10-14
 
2.77
5.09
 
5-9
 
3.66
4.55
 
0-4
 
5.93
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Vagney udalerrian 3.761 biztanle zeuden eta 1.867 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,01 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 38,7), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[8]

3.761biztanle
1.867elkarbizitza-unitate
2,01lagun elkarbizitza-unitateko
1.112familia
Udalerria
% 20
% 32
% 39
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.112 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (599). Guraso bakarreko 132 familietatik 112etan ama zen guraso bakarra. 672 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 184k seme-alaba bakarra zuten etxean, 191k bi, eta 64k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 380 bikoteetatik 40tan (% 10,5) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[8]

599
380
132
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean672
Seme-alaba bat184
Bi seme-alaba191
Hiru seme-alaba58
Lau edo gehiago6

15 urte edo gehiago zituzten 3.294 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 4,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 42,3. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 72,1). 80 urte edo gehiagoko 345 biztanleetatik 280 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 65 kolektibitateren batean.[8]

Bakarrik bizi da
15-24% 5
25-39% 19
40-54% 16
55-64% 21
65-79% 29
80 +% 42
Bikotean bizi da
15-24% 12
25-39% 64
40-54% 71
55-64% 72
65-79% 66
80 +% 46

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 43,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,4 izatezko bikotean eta % 6,7 PACS bidez lotuta). % 23,2 ezkongabeak ziren, % 8,5 alargunak eta % 7,2 dibortziatuak.[8]

Ezkonduta% 43,9
Ezkongabea% 23,2
Izatezko bikotean% 10,4
Alarguna% 8,5
Dibortziatuta% 7,2
PACS bidez lotuta% 6,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 38,9), erdi-mailako lanbideak (% 16,8), eskulangileak (% 15,3), enplegatuak (% 14,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 38,9) Vosgeak departamenduko batez bestekoaren (% 36,8) gainetik dago. 9 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,5).[8]

Udalerria
% 17
% 14
% 15
% 39
Vosgeak
% 14
% 15
% 18
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.203 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.872 egoitza nagusi ziren, 198 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 133 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.554), eta apartamentuak gutxi ziren (645). Egoitza nagusietatik 1.243 beren jabearen bizilekuak ziren, 598 alokairuan zeuden, 133 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 30 doan lagata.[9]

2.203etxebizitza
1.872egoitza nagusi
1.554etxe
645apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.872
198
Egoitza nagusia (1.872)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (198)Hutsik (133)

Etxe mota

1.554
645
Etxea (1.554)Apartamentua (645)

Jabetza egoera

1.243
598
Jabeak (1.243)Alokairuan (598)HLM (133)Doan lagata (30)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (625).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik177
1919-1945134
1946-1970312
1971-1990625
1991-2005323
2006-2020237

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (982). 573 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 1.560 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 934 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 768tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela14
2 gela99
3 gela344
4 gela432
5 gela edo gehiago982

Berogailu mota

542
242
503
573
Gas sarea (542)Fuel-olioa (242)Elektrizitatea (503)Gas botila (12)Bestelakoak (573)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.560aparkalekua
934ibilgailu 1
768ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 2.150 biztanleetatik 1.707 aktibo ziren (% 79,4), horietako 1.544 lanean (% 71,8) eta 162 langabezian (aktiboen % 9,5).

2.15015-64 urteko biztanle
% 79,4aktibo
% 71,8lanean
% 9,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 53,3
25-54 urte% 94,8
55-64 urte% 60,3
Gizonak% 79,9
Emakumeak% 78,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 13,3
BEPC, brebeta% 24,7
CAP-BEP% 7,6
Batxilergoa% 12,6
Goi-mailako +2% 6,8
Goi-mailako +3/4% 4,3
Goi-mailako +5% 6,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

444 ez-aktibotik 139 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 31,3), 195 erretiraturik zeuden (% 43,9) eta 110 bestelako ez-aktibo ziren (% 24,8).

Ez-aktiboak

% 31
% 44
% 25
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 13
% 31
% 25
% 23
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.124 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.544 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

1.124enplegu udalerrian
% 84,5soldatapeko
% 15,5ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.290 eurokoa zen, eta biztanleen % 10 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

25.290 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.320 €
% 10,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 15,8

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 208 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 5 janari enpresak ziren, 18 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 38 eraikuntza enpresak ziren, 47 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 15 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 13 finantziazio enpresak ziren, 11 higiezinen enpresak ziren, 9 zerbitzu enpresak ziren, 25 administrazio publikoko enpresak ziren eta 17 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[10]

2009an zeuden norbanakoentzako 69 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 6 banku bulegoak, 2 funerariak, 10 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 9 igeltseroak, 7 margolariak, 4 zurginak, 6 iturginak, 3 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 5 ile apaindegiak, 7 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 2 apaindegiak.[11]

2009an zeuden 21 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 4 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 2 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 2 elektrotresna dendak, 1 altzari denda zen, 2 drogeria, 1 bitxi-denda zen eta 3 lore-dendak ziren.[12]

2000. urtean Vagney udalerrian 28 nekazaritza-ustiategi zeuden, 364 hektarea erabiltzen.[13]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Vagney udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 383 ikaslekin.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2006ko abuztuaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,5 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  3. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Vagney », fiche climatologique. .
  4. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  5. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  6. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  8. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  11. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  12. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  13. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]