Valdeavellano
| Valdeavellano | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Espainiako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Probintzia | Guadalajarako probintzia | ||||||||||
| Alkatea | Francisco Campos Calvo | ||||||||||
| Izen ofiziala | Valdeavellano | ||||||||||
| Posta kodea | 19142 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 19299 | ||||||||||
| Herriburua | Valdeavellano | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 40°39′58″N 2°58′05″W / 40.666111111111°N 2.9680555555556°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 35 km² | ||||||||||
| Altitudea | 964 m | ||||||||||
| Mugakideak | Guadalajara, Atanzón, Caspueñas, Brihuega eta Valfermoso de Tajuña | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 101 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 3 bizt/km² | ||||||||||
| Matrikula | GU | ||||||||||
Valdeavellano Guadalajarako udalerria da, La Alcarria eskualdean dagoena.
Azken erroldaren arabera 101 biztanle zituen 35 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Guadalajara, Atanzón, Caspueñas, Brihuega eta Valfermoso de Tajuña.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 59 gizon, 42 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 31,7 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 27,8) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 24,8 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 2 —probintzian % 21,9—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 2 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 50)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 214 etxebizitza zeuden: 60 (% 28,0) nagusiak eta 154 (% 72,0) ez-nagusiak.[4]
Etxebizitza multzoa
Guadalajarako mapa
Guztira 60 etxegune zeuden, eta horietatik 35 (% 58,3) pertsona bakarrekoak ziren.[5]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 92 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 33,7 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 18,5; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 38,0; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 9,8.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 24,7 zen 2021ean eta % 33,7 2024an; beraz, 9,0 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 19,4 izatetik % 9,8 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 27,5 ziren, eta gizonen artean % 38,5; 11,0 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 5,0 eta gizonen % 13,5 ziren.
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 31 | % 33,7 | 20 | % 38,5 | 11 | % 27,5 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 17 | % 18,5 | 7 | % 13,5 | 10 | % 25,0 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 35 | % 38,0 | 18 | % 34,6 | 17 | % 42,5 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 9 | % 9,8 | 7 | % 13,5 | 2 | % 5,0 |
| Guztira | 92 | % 100,0 | 52 | % 100,0 | 40 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 24,7 | % 23,7 | % 32,3 | % 19,4 | 93 |
| 2022 | % 29,0 | % 23,0 | % 33,0 | % 15,0 | 100 |
| 2023 | % 35,1 | % 19,6 | % 35,1 | % 10,3 | 97 |
| 2024 | % 33,7 | % 18,5 | % 38,0 | % 9,8 | 92 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 19.150 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 33.017 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.467 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 24.150 euro zen. Errenta gordina 22.673 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 46,4[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 33,7), beste diru-sarrerak (% 13,2), langabezia-prestazioak (% 3), beste prestazioak (% 3,6).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 20,3 da, probintziakoaren (28,8;
Guadalajarako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 1,7 da, probintziakoaren (2,4;
Guadalajarako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Valdeavellano udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 51 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 55,4; gainerako % 44,6 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 15,7 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 51,9 zen eta emakumezkoena % 60,0; langabezia-tasa, aldiz, % 14,8 eta % 16,7 zen, hurrenez hurren.[10]
Okupatuen kopurua 47 zen 2023ean, 2021eko 39etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 46,8 osatzen dute, eta gizonek % 53,2.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 43 | % 46,7 | 23 | % 44,2 | 20 | % 50,0 |
| Langabeak | 8 | % 8,7 | 4 | % 7,7 | 4 | % 10,0 |
| Inaktiboak | 41 | % 44,6 | 25 | % 48,1 | 16 | % 40,0 |
| Guztira | 92 | % 100,0 | 52 | % 100,0 | 40 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 72,3), eraikuntza (% 10,6), industria (% 10,6) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 6,4).[11]
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 46,8; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 36,2), eta oinarrizko okupazioak % 12,8.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 52,0 eta emakumeen % 40,9).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 17 | % 36,2 | 9 | % 36,0 | 8 | % 36,4 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 22 | % 46,8 | 13 | % 52,0 | 9 | % 40,9 |
| Oinarrizko okupazioak | 6 | % 12,8 | 2 | % 8,0 | 4 | % 18,2 |
| Ez dago jasota | 2 | % 4,3 | 1 | % 4,0 | 1 | % 4,5 |
| Guztira | 47 | % 100,0 | 25 | % 100,0 | 22 | % 100,0 |
Okupatuen % 66,0 besteren konturako langileak dira, eta % 34,0 norberaren konturakoak.[13]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 16 | % 34,0 | 7 | % 28,0 | 9 | % 40,9 |
| Besteren kontura | 31 | % 66,0 | 18 | % 72,0 | 13 | % 59,1 |
| Guztira | 47 | % 100,0 | 25 | % 100,0 | 22 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 39 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.164 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 35 km² denez, NAE lurraldearen % 33,3 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 90,9 lur goldagarria (1.058 ha, 33 ustiategitan), % 9,1 arbolak (106 ha, 35 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,13 ha, 6 ustiategitan)[oh 3].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 41 gidari zeuden erroldatuta: 30 gizon (% 73,2) eta 11 emakume (% 26,8)[16]. Biztanleen % 40,6 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 175 ibilgailuk osatzen zuten: 101 turismo, 33 furgoneta, 19 motozikleta, 11 kamioi eta 7 ziklomotor[16]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 1.000 turismokoa zen, probintziako (582) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.
Turismoen batez besteko adina 16,1 urtekoa zen; turismoen % 5k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 16,8k 25 urte baino gehiago[16]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 54,9 diesel zen eta % 44,5 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,9k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 43,4k ez zuen etiketarik[oh 4].
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Guadalajara.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Guadalajara.tab.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Guadalajara.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Guadalajara.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1656890.
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Artikulu hau Gaztela-Mantxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

