Edukira joan

Valdeavellano

Valdeavellano
Espainiako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela-Mantxa
ProbintziaGuadalajarako probintzia
AlkateaFrancisco Campos Calvo
Izen ofizialaValdeavellano
Posta kodea19142
INEk ezarritako kodea19299
HerriburuaValdeavellano
Geografia
Koordenatuak40°39′58″N 2°58′05″W / 40.666111111111°N 2.9680555555556°W / 40.666111111111; -2.9680555555556
Mapa
Azalera35 km²
Altitudea964 m
MugakideakGuadalajara, Atanzón, Caspueñas, Brihuega eta Valfermoso de Tajuña
Demografia
Biztanleria101 (2025)
alt_left 42 (%41,6) (%58,4) 59 alt_right
Dentsitatea3 bizt/km²
MatrikulaGU

Valdeavellano Guadalajarako udalerria da, La Alcarria eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 101 biztanle zituen 35 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Guadalajara, Atanzón, Caspueñas, Brihuega eta Valfermoso de Tajuña.

Biztanleriaren tamainaUrtea80859095100105110115120200020052010201520202025ValdeavellanoBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 59 gizon, 42 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.00
1.69
 
90-94
 
0.00
5.08
 
85-89
 
7.14
5.08
 
80-84
 
4.76
3.39
 
75-79
 
7.14
6.78
 
70-74
 
9.52
18.64
 
65-69
 
21.43
10.17
 
60-64
 
7.14
5.08
 
55-59
 
11.90
8.47
 
50-54
 
7.14
15.25
 
45-49
 
4.76
6.78
 
40-44
 
4.76
6.78
 
35-39
 
0.00
0.00
 
30-34
 
4.76
0.00
 
25-29
 
0.00
3.39
 
20-24
 
0.00
1.69
 
15-19
 
2.38
0.00
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
2.38
1.69
 
0-4
 
4.76
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 31,7 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 27,8) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 24,8 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 2 —probintzian % 21,9—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Guadalajarako mapa
Udal
Prob
Best
Udalerri berean · % 31,7Probintzia berean · % 40,6Erkidegoan · % 1Beste erkidegoa · % 24,8Estatutik kanpo · % 2
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 2 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 50)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Euro
Afri
Europa · % 50Afrika · % 50
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 214 etxebizitza zeuden: 60 (% 28,0) nagusiak eta 154 (% 72,0) ez-nagusiak.[4]

214etxebizitza
60etxegune

Etxebizitza multzoa Guadalajarako mapa

60
154
Etxebizitza nagusia (60)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (154)

Guztira 60 etxegune zeuden, eta horietatik 35 (% 58,3) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 135
2 pertsona14
3 pertsona7
4 pertsona4
5 edo gehiago0

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 92 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 33,7 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 18,5; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 38,0; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 9,8.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 24,7 zen 2021ean eta % 33,7 2024an; beraz, 9,0 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 19,4 izatetik % 9,8 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 27,5 ziren, eta gizonen artean % 38,5; 11,0 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 5,0 eta gizonen % 13,5 ziren.

92biztanle 15 urte edo +, 2024
% 33,7goi-mailako ikasketak+9,0 puntu 2021etik mapa
% 9,8lehen hezkuntza edo gutxiago−9,6 puntu 2021etik mapa
% 9,8
% 38,0
% 18,5
% 33,7
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 9,8Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 38,0Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 18,5Goi-mailako ikasketak · % 33,7
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Guadalajarako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Valdeavellano, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak31% 33,720% 38,511% 27,5
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa17% 18,57% 13,510% 25,0
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)35% 38,018% 34,617% 42,5
Lehen hezkuntza edo gutxiago9% 9,87% 13,52% 5,0
Guztira92% 100,052% 100,040% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Valdeavellano, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 24,7% 23,7% 32,3% 19,493
2022% 29,0% 23,0% 33,0% 15,0100
2023% 35,1% 19,6% 35,1% 10,397
2024% 33,7% 18,5% 38,0% 9,892
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 19.150 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 33.017 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.467 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 24.150 euro zen. Errenta gordina 22.673 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 46,4[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 33,7), beste diru-sarrerak (% 13,2), langabezia-prestazioak (% 3), beste prestazioak (% 3,6).

46%
34%
13%
Soldata · % 46,4Pentsioak · % 33,7Langabezia · % 3Beste prestazioak · % 3,6Beste sarrerak · % 13,2
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 20,3 da, probintziakoaren (28,8; Guadalajarako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 1,7 da, probintziakoaren (2,4; Guadalajarako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Valdeavellano udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 51 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 55,4; gainerako % 44,6 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 15,7 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 51,9 zen eta emakumezkoena % 60,0; langabezia-tasa, aldiz, % 14,8 eta % 16,7 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 47 zen 2023ean, 2021eko 39etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 46,8 osatzen dute, eta gizonek % 53,2.

47okupatu, 2023+% 20,5 2021etik
% 46,8emakumeak okupatuen artean
% 55,4jarduera-tasa, 2024
% 15,7langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 46,7
% 8,7
% 44,6
Okupatuak · % 46,7Langabeak · % 8,7Inaktiboak · % 44,6
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Valdeavellano, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak43% 46,723% 44,220% 50,0
Langabeak8% 8,74% 7,74% 10,0
Inaktiboak41% 44,625% 48,116% 40,0
Guztira92% 100,052% 100,040% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 72,3), eraikuntza (% 10,6), industria (% 10,6) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 6,4).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Guadalajarako mapa
% 10,6
% 10,6
% 72,3
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 6,4Industria · % 10,6Eraikuntza · % 10,6Zerbitzuak · % 72,3

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 46,8; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 36,2), eta oinarrizko okupazioak % 12,8.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 52,0 eta emakumeen % 40,9).

% 36,2
% 46,8
% 12,8
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 36,2Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 46,8Oinarrizko okupazioak · % 12,8Ez dago jasota · % 4,3
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Valdeavellano, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak17% 36,29% 36,08% 36,4
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak22% 46,813% 52,09% 40,9
Oinarrizko okupazioak6% 12,82% 8,04% 18,2
Ez dago jasota2% 4,31% 4,01% 4,5
Guztira47% 100,025% 100,022% 100,0

Okupatuen % 66,0 besteren konturako langileak dira, eta % 34,0 norberaren konturakoak.[13]

% 34,0
% 66,0
Norberaren kontura · % 34,0Besteren kontura eta beste egoera bat · % 66,0
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Valdeavellano, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura16% 34,07% 28,09% 40,9
Besteren kontura31% 66,018% 72,013% 59,1
Guztira47% 100,025% 100,022% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 39 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.164 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 35 km² denez, NAE lurraldearen % 33,3 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 90,9 lur goldagarria (1.058 ha, 33 ustiategitan), % 9,1 arbolak (106 ha, 35 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,13 ha, 6 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
33%
67%
NAE · 1.164 ha (% 33,3)Gainerako azalera · 2.336 ha (% 66,7)
NAE, lur-erabileraren arabera
91%
9%
Lur goldagarria · 1.058 ha (% 90,9)Arbolak · 106 ha (% 9,1)Baratzeak · 0,13 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 41 gidari zeuden erroldatuta: 30 gizon (% 73,2) eta 11 emakume (% 26,8)[16]. Biztanleen % 40,6 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 175 ibilgailuk osatzen zuten: 101 turismo, 33 furgoneta, 19 motozikleta, 11 kamioi eta 7 ziklomotor[16]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 1.000 turismokoa zen, probintziako (582) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 16,1 urtekoa zen; turismoen % 5k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 16,8k 25 urte baino gehiago[16]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 54,9 diesel zen eta % 44,5 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,9k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 43,4k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
19%
35%
43%
ECO · 5 (% 2,9)C etiketa · 33 (% 19,1)B etiketa · 60 (% 34,7)Etiketarik gabe · 75 (% 43,4)
Turismoak, adinaren arabera
9%
14%
55%
17%
< 4 urte · 5 (% 5)4–8 urte · 9 (% 8,9)8–15 urte · 14 (% 13,9)15–25 urte · 56 (% 55,4)≥ 25 urte · 17 (% 16,8)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Guadalajara.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Guadalajara.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Guadalajara.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Guadalajara.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1656890.
  16. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela-Mantxa
Artikulu hau Gaztela-Mantxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.