Edukira joan

Verchaix

Verchaix
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Savoia Garaia
BarrutiBonnevilleko barrutia
KantonamenduCanton of Samoëns
Izen ofizialaVerchaix
Posta kodea74440
Geografia
Koordenatuak46°05′47″N 6°40′35″E / 46.0964°N 6.6764°E / 46.0964; 6.6764
Mapa
Azalera15,89 km²
Altitudea654 m, 2.092 m eta 1.381 m
MugakideakLes Gets, Morillon, Morzine, La Rivière-Enverse, Samoëns eta Taninges
Demografia
Biztanleria830 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 399 (%50,6) (%49,4) 389 alt_right
Dentsitatea52 bizt/km²
mairie-verchaix.fr

Verchaix Frantziako udalerria da, Savoia Garaia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 830 biztanle zituen 15,9 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Les Gets, Morillon, Morzine, La Rivière-Enverse, Samoëns eta Taninges.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
VerchaixVerchaix
Població amb 538 habitants (2000)Morillon (1,4 km)
Població amb 2368 habitants (2000)Samoëns (4,3 km)
Població amb 3441 habitants (2000)Taninges (6,6 km)
Població amb 1299 habitants (2000)Les Gets (7,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta ipar Alpeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1200-1500 mm artekoa, udan modu irregularrean banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,3 °C-koa da, 18 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1417 mm-koa da, urtarrilean 10,6 euri-egun eta uztailean 9,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Sigismond_(Savoia_Garaia) udalerrian dago, 5,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 8,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1586,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 36,1 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19,4 °C-koa da, 2012ko otsailaren 5an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 5,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (13,6 °C) eta hotzena otsaila (−2,2 °C). Urteko prezipitazioa 1999 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (203 mm) eta lehorrena otsaila (145 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,39 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (4,1 °C) baino 2,1 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (7,2 °C) eta hotzena 1965 (3,1 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Verchaix)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) -1.9 -2.2 0.5 3.3 7.6 11.5 13.6 13.4 9.5 6.4 1.5 -1.0 5.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 172 145 152 146 179 169 163 173 158 166 174 203 1999
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (4,1 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,6+0,6+1,4+1,1+1,1+1,7+1,0+1,4−0,1+0,6+1,1+1,5
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −5 / 15 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (4,1 °C)
+4 °C−4 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1002003004005006007008009001860189019201950198020102040BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 389 gizon, 399 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
1.29
 
90-94
 
1.25
2.57
 
85-89
 
1.25
1.29
 
80-84
 
1.25
1.29
 
75-79
 
2.51
5.14
 
70-74
 
5.01
2.57
 
65-69
 
3.76
3.86
 
60-64
 
5.01
16.97
 
55-59
 
15.29
9.25
 
50-54
 
9.02
5.14
 
45-49
 
6.27
5.14
 
40-44
 
2.51
7.97
 
35-39
 
7.77
3.86
 
30-34
 
6.27
3.86
 
25-29
 
9.02
2.57
 
20-24
 
6.27
5.14
 
15-19
 
3.76
3.86
 
10-14
 
6.27
6.43
 
5-9
 
2.51
11.83
 
0-4
 
5.01
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Verchaix udalerrian 830 biztanle zeuden eta 384 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,16 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 33,3). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 32,0 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

830biztanle
384elkarbizitza-unitate
2,16lagun elkarbizitza-unitateko
261familia
Udalerria
% 23
% 33
% 11
% 32
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 261 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (128). Guraso bakarreko 43 familietatik 21etan ama zen guraso bakarra. 139 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 37k seme-alaba bakarra zuten etxean, 74k bi, eta 11k hiru edo gehiago.[10]

128
90
43
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean139
Seme-alaba bat37
Bi seme-alaba74
Hiru seme-alaba11
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 691 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 4,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 56,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 81,7).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 4
25-39% 16
40-54% 9
55-64% 19
65-79% 22
80 +% 56
Bikotean bizi da
15-24% 0
25-39% 72
40-54% 82
55-64% 71
65-79% 74
80 +% 44

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 47,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 20,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,6 izatezko bikotean eta % 8,0 PACS bidez lotuta). % 21,4 ezkongabeak ziren, % 4,1 alargunak eta % 6,8 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 47,0
Ezkongabea% 21,4
Izatezko bikotean% 12,6
PACS bidez lotuta% 8,0
Dibortziatuta% 6,8
Alarguna% 4,1

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erdi-mailako lanbideak (% 23,7), erretiratuak (% 19,5), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 16,7), eskulangileak (% 15,4). Talde nagusia (erdi-mailako lanbideak, % 23,7) Savoia Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 19,6) gainetik dago. 11 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 2,9).[10]

Udalerria
% 17
% 24
% 14
% 15
% 19
Savoia Garaia
% 13
% 20
% 16
% 15
% 25
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 913 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (505), 379 egoitza nagusiekin alderatuta eta 28 hutsik. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (653), eta apartamentuak gutxi ziren (233). Egoitza nagusietatik 274 beren jabearen bizilekuak ziren, 84 alokairuan zeuden, 20 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 22 doan lagata.[11]

913etxebizitza
379egoitza nagusi
653etxe
233apartamentu

Etxebizitza multzoa

379
505
Egoitza nagusia (379)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (505)Hutsik (28)

Etxe mota

653
233
Etxea (653)Apartamentua (233)

Jabetza egoera

274
84
Jabeak (274)Alokairuan (84)HLM (20)Doan lagata (22)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (112).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik23
1919-19457
1946-197025
1971-1990100
1991-200594
2006-2020112

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (147). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (143 etxebizitzatan). 334 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 176 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 190tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela12
2 gela44
3 gela81
4 gela95
5 gela edo gehiago147

Berogailu mota

95
143
104
Gas sarea (13)Fuel-olioa (95)Elektrizitatea (143)Gas botila (25)Bestelakoak (104)

Aparkalekua eta ibilgailuak

334aparkalekua
176ibilgailu 1
190ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 540 biztanleetatik 444 aktibo ziren (% 82,2), horietako 423 lanean (% 78,3) eta 21 langabezian (aktiboen % 4,7).

54015-64 urteko biztanle
% 82,2aktibo
% 78,3lanean
% 4,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 30,9
25-54 urte% 97,6
55-64 urte% 71,4
Gizonak% 83,5
Emakumeak% 80,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 0,0
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 7,4
Batxilergoa% 6,3
Goi-mailako +2% 2,8
Goi-mailako +3/4% 3,5
Goi-mailako +5% 4,3

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 4,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

96 ez-aktibotik 42 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 43,8), 30 erretiraturik zeuden (% 31,2) eta 24 bestelako ez-aktibo ziren (% 25,0).

Ez-aktiboak

% 44
% 31
% 25
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 22
% 9
% 29
% 18
% 18
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 235 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 423 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

235enplegu udalerrian
% 44,7soldatapeko
% 55,3ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 29.590 eurokoa zen.

29.590 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 32.180 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 81 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 24 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 20 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 9 zerbitzu enpresak ziren, 7 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 35 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 igeltseroak, 2 margolariak, 6 zurginak, 1 iturgina, 4 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 1 ile apaindegia eta 11 jatetxeak.[13]

2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 1 etxerako tresna denda zen eta 2 lore-dendak ziren.[14]

2000. urtean Verchaix udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden, 183 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1993ko urriaren 1an eta 2025ko otsailaren 28an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,4 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saint-Sigismond », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]