پرش به محتوا

توپک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
یک ترک بال سیمی از کنسینگتون

توپک یا ترک‌بال (به انگلیسی: Trackball) یک دستگاه ورودی و یکی از ابزارهای اشاره‌گر در رایانه است که به‌وسیله آن می‌توان مکان‌نما را بر روی صفحه جابجا کرد. ترک‌بال از یک توپ تشکیل شده است که بر روی دو غلتک عمود بر هم قرار دارد که حرکت عمودی و افقی توپ را بر روی صفحه نمایش می دهد. توپک را می‌توان با انگشتان یا کف دست چرخاند.

ترک‌بال یک وام‌واژه انگلیسی در زبان فارسی است که از واژه مجزا ترک (track) به معنی ردیابی و بال (ball) به معنی توپ تشکیل شده است. گرته‌برداری از ترک بال، توپ ردیاب نام دارد.

ترک‌بال رایانه‌های قدیمی

ترک‌بال در سال ۱۹۵۲ توسط تام کرانستون، فرد لانگستاف و کنیون تیلور که در نیروی دریایی سلطنتی کانادا کار می کردند، به عنوان بخشی از پروژه Datar اختراع شد. در آن زمان ثبت اختراع نشد، زیرا این دستگاه به عنوان بخشی از یک پروژه نظامی مخفی استفاده می‌شد. همانطور که قبلاً ذکر شد، عملکرد توپ اشاره کردن به آن است توپ متحرک جای خود را به نور و لیزر داده است. در حال حاضر، ترک‌بال‌ها به ندرت در رایانه‌های شخصی و اداری عمومی استفاده می‌شوند.

یک توپک قرمز رنگ بر روی یک موشواره لاجیتک تِرَکمَن

برخی از ماوس‌ها دارای یک ترک‌بال هستند که به آن‌ها ماوس توپی گفته می‌شود. ماوس توپی یکی از انواع ماوس است که در آن‌ها از طراحی ارگونومی و مناسب شکل دست انسان برای کاهش خستگی در حین کار با آن استفاده می‌شود. اما تفاوت‌هایی در نحوه کارکرد دارند. این ماوس‌ها ثابت هستند و کاربر تنها برای جابجایی پوینتر نیاز دارد توپ را بچرخواند. این امر فعالیت بخش‌های مختلف دست کاربر در هنگام استفاده را کاهش می دهد و ارگونومیک محسوب می‌شوند.[۱]

جستارهای وابسته

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
  1. ↑ Rampour، Amirali (۲۰۲۲-۱۰-۰۱). «چگونه از یک ماوس توپی استفاده کنیم». اسپیرو. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۱.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  2. ↑ نوردوست، مجید (۲۰۱۵-۰۹-۰۹). «وقتی اپل کنسول بازی می‌ساخت». دیجی‌کالا مگ. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۱.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

خبرنامه شماره ۱۰۹ فرهنگستان زبان فارسی، ص ۱۵.