Denver Pyle

Denver Pyle waard yn 1920 berne yn it plakje Bethune, yn 'e Amerikaanske steat Kolorado, as de soan fan boer Ben H. Pyle (1895-1988) en dy syn frou Maude (1899-1985). Nei't er de middelbere skoalle ôfmakke hie, learde Pyle noch in blaumoandei troch oan 'e Steatsuniversiteit fan Kolorado, yn Fort Collins, mar briek syn stúdzje úteinlik ôf om in karriêre yn 'e entertainmentyndustry te begjinnen.

Pyle wie drummer yn ferskate bands oant de Japanske oanfal op Pearl Harbor de Feriene Steaten yn 'e Twadde Wrâldoarloch behelle. Wat er doe die, is net alhiel dúdlik. It kin wêze dat er him oanmelde foar militêre tsjinst by de Amerikaanske Marine, mar it soe ek skoan kinne dat er oanmeunstere by de Amerikaanske keapfardijfloat, dy't de Amerikaanske troepen en harren bûnsgenoaten ûnder faak nuodlike omstannichheden befoarriedzje moast. It is net ûnmooglik dat de betizing komt om't er beide dingen efterinoar die.

Nei de oarloch sette Pyle útein mei in filmkarriêre yn Hollywood. Yn 'e 1950-er en 1960-er jierren wied er figurant en hied er gastrollen yn in ferskaat oan Amerikaanske westernsearjes, wêrûnder The Range Rider (14 kear), Gunsmoke (14 kear), The Gene Autry Show (10 kear), The Life and Legend of Wyatt Earp (10 kear), The Adventures of Kit Carson (8 kear), Bonanza (8 kear), Have Gun – Will Travel (7 kear), The Lone Ranger (7 kear), Zane Grey Theater (7 kear), Laramie (5 kear), The Roy Rogers Show (4 kear), Frontier Justice (2 kear), Wagon Train (2 kear), en fierders û.m. yn The Cisco Kid, Pony Express, Rawhide, The High Chaparral en How the West Was Won. Dêrnjonken wied er ek (yn soartgelikense rollen) te sjen yn oarsoartige tillefyzjesearjes, lykas de paranormale skrillersearje The Twilight Zone, de superheldesearje Adventures of Superman, de rjochtbankdramasearje Public Defender en de fjochtsportsearje Kung Fu.

Op it mêd fan films spile Pyle yn ferskate westerns fan 'e ferneamde regisseur John Ford, wêrûnder The Horse Soldiers (1959), The Man Who Shot Liberty Valance (1962) en Cheyenne Autumn (1964). Yn 'e histoaryske film The Alamo (1960) fan John Wayne hied er de rol fan Thumblerig, ien fan 'e frijwilligers út Tennessee. Pyle wie ek te sjen yn 'e oarlochsfilm Shenandoah (oer de Amerikaanske Boargeroarloch) en de aventoerekomeedzje The Great Race, beide út 1965.

Fierders hie Pyle in weromkearende rol as Sam Houston, de earste presidint fan 'e ûnôfhinklike Republyk Teksas, yn ferskate ôfleverings fan 'e rige The Adventures of Jim Bowie. Hy hie yn komeedzjesearje Tammy (1965–1966) in fêste rol as pake Mordecai Tarleton en teffens yn 'e dêrop basearre film Tammy and the Millionaire (1967). Yn 'e film Bonnie and Clyde, út 1967, wie Pyle te sjen as Texas Ranger Frank Hamer, de plysjeman dy't it kriminele duo dêr't de film nei ferneamd waard, sûnder ophâlden op 'e hakken sit oant er harren einlings yn in mûklaach rinne lit en deasjit. Yn 'e jierren dêrnei spile Pyle ek yn bekende westerns as Bandolero! (1968) mei Raquel Welch en Cahill: United States Marshal (1973) mei John Wayne.

Pyle stie der ek om bekend dat er yn 1966 sawol de fertochte as it moardslachtoffer spile yn 'e lêste ôflevering fan 'e oarspronklike detektivesearje Perry Mason. Dêrtroch wied er de iennichste akteur dy't yn dy rige sawol it slachtoffer, as de fertochte, as (yn in eardere ôflevering) de eigentlike moardner spile hie. Pyle waard yn 'e Feriene Steaten lykwols pas echt ferneamd doe't er ferskate kearen yn 'e komeedzjesearje The Andy Griffith Show ferskynde as Briscoe Darling, de noartske patriarch fan 'e Darling-clan fan muzikale berchbewenners. In oare rol dêr't er lanlik mei yn 'e bekendheid kaam, wie dy fan Buck Webb, de heit fan it personaazje dat troch Doris Day spile waard yn The Doris Day Show (1968–1970). Yn it bûtenlân seach men him pas foar it earst doe't er twadde helte 1970-er jierren de fêste rol spile fan Mad Jack yn 'e westernsearje The Life and Times of Grizzly Adams.

Dy lêste rol waard lykwols al rillegau yn it skaad steld fan in oarenien, doe't Pyle yn 1978 troch tillefyzjeprodusint Gy Waldron cast waard yn 'e rol fan omke Jesse yn 'e hitsearje The Dukes of Hazzard. Dy rige, dy't rûn fan 1979 oant 1985, gie oer twa neven, Bo en Luke Duke (spile troch John Schneider en Tom Wopat) dy't by harren wize âlde, yllegale alkohol stokende omke (Pyle) ynwenje en de korrupte countykommissaris Boss Hogg en de net oersnoade sheriff Rosco P. Coltrane kear op kear te fluch ôf binne. Pyle wie, yn 'e mande mei Sorrell Booke (Boss Hogg), it iennichste lid fan 'e cast dat yn alle 145 ôfleverings fan 'e searje te sjen wie.

It súkses dat er mei The Dukes of Hazzard hie, belibbe Pyle neitiid nea wer. Yn 'e twadde helte fan 'e 1980-er jierren spile er earst noch wat lytse roltsjes en gastrollen yn tillefyzjeprogramma's as de romantyske komeedzjesearje The Love Boat, de detektivesearje Murder, She Wrote, de soapsearje Dallas en de rjochtbankdramasearje L.A. Law. Mar nei ferrin fan tiid joech er suver ûngemurken it foltiids aktearwurk deroan, en ferskynde er allinne noch yn cameo's. Syn lêste optreden yn in film wie yn 1994, yn 'e westernkomeedzje Maverick, mei Mel Gibson en Jodie Foster, as in ferliezende gokker dy't fan 'e boppebou fan in rivierboat ôf de rivier yn springt om syn weardichheid te behâlden. Syn lêste tillefyzjewurk wie yn 1997 nochris as omke Jesse, foar de tillefyzjefilm The Dukes of Hazzard: Reunion!

Njonken syn aktearwurk wie Denver Pyle út en troch ek aktyf as regisseur. Hy regissearre fan 1966 oant 1968 tsien ôfleverings fan 'e tillefyzjesearje Death Valley Days. Yn 1970 wied er ferantwurdlik foar de rezjy fan tsien ôfleverings fan The Doris Day Show. En fan The Dukes of Hazzard regissearre tusken 1980 en 1983 tolve ôfleverings.

Yn 1955 troude Pyle mei Marilee Carpenter (1924-2010), in produksje-assistinte by de filmstudio 20th Century Fox. Se krigen twa soannen: David (1956) en Tony (1957). Hoewol't se yn 1970 skieden, ûnderfûn Pyle, neffens syn rouberjocht, oan syn ferstjerren ta Marilee har help en stipe by syn karriêre. Yn 1983 wertroude Pyle mei Tippie Johnston, dy't oan syn dea ta by him bleau.

Yn 'e twadde helte fan 'e 1960-er jierren belei Pyle syn sparjild yn ierdoalje, dat doedestiden $2,15 it fet koste. Nei de Oaljekrisis fan 1973 koste in fet oalje mear as $46, wêrmei't de priis mear as ferienentweintichfâldige wie. Sadwaande wie Pyle doe tige ryk, en hied er folle, folle mear jild fertsjinje mei syn belizzings as mei tritich jier wurk as akteur. Mar hy gie troch mei aktearjen om't er dat moai wurk fûn. Pyle wie ek in filantroop dy't in protte jild joech oan goeddiedichheidswurk foar bern. Hy en syn frou Tippie rjochten foar dat doel in eigen stifting op, de Denver Pyle Children's Charities.

Denver Pyle kaam op earste krystdei 1997 yn Burbank (Kalifornje) te ferstjerren oan longkanker. Hy waard 77 jier en leit begroeven yn in ûnmarkearre grêf yn Forreston, yn Teksas. Krekt foar sy dea, op 12 desimber 1997, waard him oan 7083 Hollywood Boulevard yn Los Angeles in stjer op 'e Hollywood Walk of Fame jûn.