Cargador de inicio

Cargador de inicio
Instancia de tipo de soporte lóxico  Subclase de programa informático  Uso arranque de sistema
Wikidata C:Commons

Un cargador de inicio^[1] (en inglés: bootloader, tamén boot loader ou bootstrap loader),^[2][3] é un programa informático encargado de iniciar un ordenador e un sistema operativo. Se tamén proporciona un menú interactivo con múltiples opcións de inicio, adoita chamarse xestor de inicio^[3] ou xestor de arranque.

Cando un computador está apagado, o seu software (incluídos os sistemas operativos, o código das aplicacións e os datos) permanece almacenado na memoria non volátil. Cando o computador está acendido, normalmente non ten un sistema operativo nin o seu cargador na memoria de acceso aleatorio (RAM). O computador executa primeiro un programa relativamente pequeno almacenado na ROM de arranque, que é a memoria de só lectura (ROM e, máis tarde, EEPROM, memoria flash NOR) xunto con algúns datos necesarios para inicializar dispositivos de hardware como a CPU, a placa base, a memoria, o almacenamento e outros dispositivos de E/S, para acceder ao dispositivo non volátil (xeralmente un dispositivo de bloque, por exemplo, memoria flash NAND) ou aos dispositivos desde os que se poden cargar na RAM os programas e datos do sistema operativo.^[4]

Algúns sistemas informáticos anteriores, ao recibir un sinal de arranque dun operador humano ou dun dispositivo periférico, podían cargar un número moi pequeno de instrucións fixas na memoria nunha localización específica, inicializar polo menos unha CPU e, a seguir, apuntar a CPU ás instrucións e iniciar a súa execución. Estas instrucións normalmente inician unha operación de entrada desde algún dispositivo periférico (que o operador pode seleccionar mediante interruptor). Outros sistemas poden enviar comandos de hardware directamente a dispositivos periféricos ou controladores de E/S que provocan que se leve a cabo unha operación de entrada extremadamente simple (como "ler o sector cero do dispositivo do sistema na memoria comezando na localización 1000"), cargando efectivamente un pequeno número de instrucións do cargador de arranque na memoria; un sinal de finalización desde o dispositivo de E/S pode entón usarse para iniciar a execución das instrucións pola CPU.^[5]

Os ordenadores máis pequenos adoitan empregar mecanismos de arranque menos flexibles pero máis automáticos para garantir que o ordenador se inicie rapidamente e cunha configuración de software predeterminada. En moitas computadoras de escritorio, por exemplo, o proceso de arranque comeza coa CPU executando o software contido na ROM (por exemplo, a BIOS/sistema básico de entrada-saída dun IBM PC ou un compatible con IBM PC) nun enderezo predefinido (algunhas CPU, incluída a serie Intel x86, están deseñadas para executar este software despois do reinicio sen axuda externa). Este software contén unha funcionalidade rudimentaria para buscar dispositivos elixibles para participar no arranque e cargar un pequeno programa desde unha sección especial (máis común o sector de arranque) do dispositivo máis prometedor, normalmente comezando nun punto de entrada fixo como o inicio do sector.^[6]