Saltar ao contido

Manila

Manila
 Nome orixinal
Lungsod ng Maynila (tl)
City of Manila (en) Editar o valor en Wikidata
 Nome oficial
City of Manila (en)
Lungsod ng Maynila (tl) Editar o valor en Wikidata
 Alcume
Pearl of the Orient (en)
Queen City of the Pacific and others (en) Editar o valor en Wikidata
 Xentilicio
Manilan (en)
Manillais (fr)
Manillaise (fr)
manilense (es)
Manilan·ën (krj)
manileña (es)
Manilčan (sl)
Manilène (fr)
manileño (es)
Manilan·on (ceb)
Manilano (eo)
Manilenyo (tl)
taga-Maynila (tl)
Manilčanka (sl) Editar o valor en Wikidata
Imaxe satelital
Vista nocturna
Imaxe
 Himno
Awit ng Maynila (en) Traducir (1966 - ) Editar o valor en Wikidata
Características
 Lingua usada
 Economía
 Caracterizado por
 Clasificación climática
Implicados
 Xefe do goberno
Cargo: alcalde de Manila Editar o valor en Wikidata
Francisco Moreno Domagoso (pt) Traducir (2025 - )
Joseph Ejército Estrada (2013 - 2019)
Francisco Moreno Domagoso (pt) Traducir (2019 - 2022)
Alfredo Lim (2007 - 2013)
Lito Atienza (pt) Traducir (1998 - 2007)
Maria Sheilah Lacuna-Pangan (pt) Traducir (2022 - 2025) Editar o valor en Wikidata
 Fundador/a
 Autoridade executiva
 Ten en propiedade
Datas
 Fundación / creación
24 de xuño de 1571 Editar o valor en Wikidata
Historia
 Historia
Localización
 Situado en
 Xeografía
 Bañado por
 Continente
 Contén división administrativa
 OpenStreetMap
Mapa
 Mapas
Mapa de localización
 Coordenadas
Cifras e dimensións
 Poboación
219.928 (1903) censo
285.306 (1918) censo
623.492 (1939) censo
983.906 (1948) censo
1.138.611 (1960) censo
1.330.788 (1970) censo
1.479.116 (1975) censo
1.630.485 (1980) censo
1.601.234 (1990) censo
1.654.761 (1995) censo
1.581.082 (2000) censo
1.660.714 (2007) censo
1.652.171 (2010) censo
1.780.148 (2015) censo
1.846.513 (2020) censo
1.902.590 (2024) censo Editar o valor en Wikidata
 Número de fogares
176.319 (1960)
198.164 (1970)
285.058 (1980)
269.221 (1990)
305.104 (2000)
354.687 (2007)
359.892 (2010)
409.987 (2015)
486.293 (2020) Editar o valor en Wikidata
 Activos totais
15.825.122.384 ₱ (2010)
17.240.533.189 ₱ (2011)
16.348.681.061 ₱ (2012)
17.247.032.237 ₱ (2013)
20.745.236.713 ₱ (2014)
30.425.288.328 ₱ (2015)
33.810.074.253 ₱ (2016)
38.676.882.959 ₱ (2017)
40.711.067.812 ₱ (2018)
27.121.972.641 ₱ (2019)
66.405.910.427,97 ₱ (2021)
73.694.401.449,64 ₱ (2022)
81.680.431.791,61 ₱ (2023)
87.518.160.580,02 ₱ (2024)
150.123.781.890,49 ₱ (2025) Editar o valor en Wikidata
 Pasivos totais
4.784.380.052 ₱ (2010)
4.036.664.609 ₱ (2011)
4.015.224.570 ₱ (2012)
6.817.189.340 ₱ (2013)
7.613.364.174 ₱ (2014)
14.447.911.636 ₱ (2015)
1.102.328.464 ₱ (2016)
19.310.469.898 ₱ (2017)
19.253.953.263 ₱ (2018)
16.182.961.583 ₱ (2019)
21.960.624.079,69 ₱ (2021)
26.765.129.719,87 ₱ (2022)
31.374.764.902,33 ₱ (2023)
36.403.818.139,18 ₱ (2024)
55.968.802.965,92 ₱ (2025) Editar o valor en Wikidata
 Superficie
   24,98 km² Editar o valor en Wikidata
 Altitude
   9 m Editar o valor en Wikidata
Fontes e ligazóns
OpenStreetMap103703 Editar o valor en Wikidata
VIAF122695754 Editar o valor en Wikidata
ISNI0000000397175415 Editar o valor en Wikidata
TasteAtlasmanila Editar o valor en Wikidata
Freebase/m/0195pd Editar o valor en Wikidata
 Páxina WEB
Facebook: ManilaPIO Instagram: manilapublicinfo BNE: XX452463 Editar o valor en Wikidata
Wikidata G:Commons C:Commons

Manila é a capital e cidade principal de Filipinas. Localízase na illa de Luzón, á beira da ampla baía do seu nome que se abre ó Mar do Sur da China. Con diferenza é o máis importante centro económico, comercial, industrial, financeiro e cultural do país a máis do seu maior porto. Aínda que a cidade en si ten 1 581 082 habitantes (2000), arrodéase dunha vasta coroa metropolitana que fai da aglomeración resultante unha das maiores do mundo (15 980 000, 2001)

Había un asentamento musulmán na desembocadura do río Pasig cando, en 1571, arribaron conquistadores españois ao mando de Miguel López de Legazpi que o destruíron, fundando no seu lugar unha colonia amurallada, berce da cidade actual.

Vista de Manila no 1665.

A historia de Manila ten os seus antecedentes nos asentamentos comerciais establecidos polos musulmáns moito antes da chegada dos españois, destacando os dous da desembocadura do río Pasig: Tondo ao norte, o máis importante, e Maynilad na beira sur. Comerciaban cos chineses e outras zonas da rexión. Os dous asentamentos estaban fortificados con troncos de palmeira.

Foi coa chegada e toma do poder polos conquistadores españois ao mando de Miguel de Legazpi en 1571, cando estes levantaron un forte na península onde se estendía Maynilad, confinada entre o Pasig e a ampla e pechada baía do oeste da illa de Luzón, coma ten comezado a historia de Manila.

Inicialmente construíron un simple bastión (Fortaleza de Nosa Señora da Guía 1571-91), seguido dun forte propiamente dito na punta máis defendible da península (Forte de Santiago 1589-1592)[1] e finalmente o amurallamento de toda a poboación asentada (1590-1606). Por iso recibiu o nome de Intramuros[2]. Eran 64 hectáreas coa típica disposición en cuadrícula das fundacións coloniais españolas:[3] rúas cruzándose ortogonalmente e deixando un bloque baleiro coma praza central cos poderes representativos o redor, catedral e palacio[4]. Fóra, por desconfianza despois do ataque chinés de 1574, ao leste foi disposto o barrio para ese grupo étnico á vez que mercado (Parián, demolido en 1783 e trasladado a beira oposta do río). Xusto onde se construíu a primeira ponte sobre o Pasig e por moito tempo a única, a Ponte Grande ou de España.[5]

A cidade sufriu con frecuencia terremotos que a destruíron. Ata sete veces ten sido reconstruída a catedral.

Os séculos XVIII e XIX verán o crecemento de Manila fóra de murallas pola imposibilidade física de facelo no interior.[6] Así desenvolveranse os diferentes barrios ou distritos: na beira norte do río o antigo asentamento de Tondo e Binondo xunto á ponte;[7] San Miguel augas arriba co Pazo de Malacañang. Despois chegaría a quenda das grandes infraestruturas, ferrocarril e porto, este último pechando Intramuros ao mar.[8]

Durante a retirada xaponesa na segunda guerra mundial, por mor do avance das tropas aliadas mais de 70.000 persoas foron asasinadas polo exército xaponés das cales unhas 300 eran españolas.[9]

Demografía

[editar | editar a fonte]
Cantidade de poboaciónAno0300.000600.000900.0001.200.0001.500.0001.800.0002.100.00019001920194019601980200020202040ManilaEstatísticas de poboaciónNota: Este gráfico xerouse automaticamente a partir de datos recollidos de Wikidata. Se precisa cambiar ou actualizar algún dos datos, fágao no propio Wikidata.
  1. ↑ Imaxe Arquivado 05 de decembro de 2010 en Wayback Machine. en www.aenet.org.
  2. ↑ Imaxe en members.aol.com.
  3. ↑ Imaxe Arquivado 06 de novembro de 2013 en Wayback Machine. en www.fototeca.us.es.
  4. ↑ Imaxe Arquivado 05 de decembro de 2010 en Wayback Machine. en www.aenet.org.
  5. ↑ Imaxe Arquivado 05 de decembro de 2010 en Wayback Machine. en www.aenet.org.
  6. ↑ Imaxe Arquivado 05 de decembro de 2010 en Wayback Machine. en www.aenet.org.
  7. ↑ Imaxe Arquivado 05 de decembro de 2010 en Wayback Machine. en www.aenet.org.
  8. ↑ Imaxe Arquivado 05 de decembro de 2010 en Wayback Machine. en www.aenet.org.
  9. ↑ "La masacre de españoles en la liberación de Manila" ABC.

Véxase tamén

[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas

[editar | editar a fonte]

Este artigo tan só é un bosquexo
 Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.
 Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.