Saltar ao contido

Román Chalbaud

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Modelo:BiografíaRomán Chalbaud

Editar o valor en Wikidata
Biografía
Nacemento10 de outubro de 1931 Editar o valor en Wikidata
Mérida Editar o valor en Wikidata
Morte12 de setembro de 2023 Editar o valor en Wikidata (91 anos)
Caracas Editar o valor en Wikidata
Actividade
Campo de traballoFilme, teatro, dirección teatral, crítica de teatro e drama Editar o valor en Wikidata
Ocupacióndirector de cinema, director teatral, realizador, escritor, crítico de teatro, guionista, dramaturgo, poeta Editar o valor en Wikidata
ProfesoresAlberto de Paz y Mateos Editar o valor en Wikidata
Obra
Obras destacables
Premios
Sinatura Editar o valor en Wikidata

IMDB: nm0149877 Allocine: 8819 Allmovie: p84612 Editar o valor en Wikidata

Román Chalbaud, nado en Mérida o 10 de outubro de 1931 e finado en Caracas o 12 de setembro de 2023, foi un dramaturgo, director de teatro, de cine e televisión venezolano.[1][2][3] Chalbaud foi unha das figuras chave de Novo Cine Venezolano e da Época de Ouro do cine venezolano, e parte da chamada Santísima Trindade do teatro venezolano, xunto con Isaac Chocrón, José Ignacio Cabrujas.[4][5]

Traxectoria

[editar | editar a fonte]

Román José Chalbaud Quintero naceu en Mérida o 10 de outubro de 1931.[6] Chalbaud mudouse a Caracas coa súa avoa ao seis anos.[7][8][9] Chalbaud desde a súa adolescencia soubo que quería ser narrador, aínda que tamén tiña inclinación pola poesía.[10] Algunhas das súas primeiras referencias literarias proviñan da biblioteca da súa avoa, quen era unha ávida lectora de literatura europea, venezolana e latinoamericana e gozaba vendo películas francesas e italianas. O seu camiño até converterse nun dos directores máis recoñecidos do seu país remóntase á súa adolescencia, cando ía ao cine e vía películas da Época de Ouro do cine mexicano.[9]

Inicios no teatro

[editar | editar a fonte]

Despois de terminar a secundaria, Chalbaud estudou dous anos no Teatro Experimental de Caracas e logo estudou dirección con Lee Strasberg en Nova York.[11] Empezou a traballar na televisión e no teatro a principios da década de 1950. Foi durante esta época que atopou inspiración e historias para a súa obra O peixe que fuma, que máis tarde levaría ao cine. Tamén escribiu Os adolescentes, pola que gañou o premio Ateneo de Caracas, e Caín adolescente.

Carreira cinematográfica

[editar | editar a fonte]

Comezou a súa carreira cinematográfica tamén a principios da década de 1950 cando traballou como asistente de dirección do cineasta mexicano Víctor Urruchúa, traballando en dous das súas películas: Seis meses de vida e Luz en el páramo. En 1955 converteuse no director artístico de Televisora Nacional, compañía que deixou en 1958. A primeira longametraxe dirixida por Chalbaud, Caín adolescente (1959) foi unha adaptación da súa obra de teatro. Desde entón dirixiu máis de 20 longametraxes entre os que podemos citar: El pez que fuma (1977), La oveja negra (1987), Pandemonium, la capital del infierno (1997).

Teatro Nacional Román Chalbaud.

En televisión dirixiu numerosas producións, talles como: El cuento venezolano televisado, Boves, el Urogallo, sobre a novela de Francisco Herrera Luque; La trepadora de Rómulo Galegos; La hija de Juana Crespo de José Ignacio Cabrujas, Salvador Garmendia e Ibsen Martínez, El asesinato de Carlos Delgado Chalbaud, entre outras. Dirixiu a serie televisiva Amores de barrio dentro de Rodolfo Santana. En 2008 xunto á fundación Vila do Cine dirixiu Zamora, tierra y hombres libres (2009), unha longametraxe de época sobre a vida de Ezequiel Zamora.

Morte e legado

[editar | editar a fonte]

Chalbaud morreu en Caracas o 12 de setembro de 2023, aos 91 anos. Pouco despois da súa morte, o Teatro Nacional de Venezuela pasou a levar o nome de Chalbaud.

Filmografía como director

[editar | editar a fonte]
  • Premio Nacional de Teatro de Venezuela (1984)
  • Premio Nacional de Cine de Venezuela (1990)
  1. ↑ "Fallece el dramaturgo y director de cine venezolano Román Chalbaud a los 91 años de edad". 2023-09-12. Arquivado dende o orixinal o 14 de setembro de 2023. Consultado o 12 de setembro de 2023.
  2. ↑ "Murió Román Chalbaud en su apartamento en Caracas". 2023-09-12. Consultado o 2023-09-12.
  3. ↑ "Muere el cineasta venezolano Román Chalbaud". 2023-09-12. Arquivado dende o orixinal o 13 de abril de 2025. Consultado o 2023-09-12.
  4. ↑ "Perder una casa de película, por una película" (en castelán). Consultado o 2025-03-17.
  5. ↑ Ulive, Ugo (2022-06-23). "El Nuevo Grupo: sus primeros veinte años. Por Ugo Ulive" (en castelán). Consultado o 2025-03-17.
  6. ↑ "El Gobierno de Venezuela rinde un homenaje póstumo al dramaturgo y cineasta Román Chalbaud" (en castelán). 2023-09-14. Arquivado dende o orixinal o 18 de setembro de 2023. Consultado o 13 de xuño de 2025.
  7. ↑ "Román Chalbaud, un grande que manifiesta pasión y entrega por el teatro" (en español). Arquivado dende o orixinal o 09 de outubro de 2018. Consultado o 2018-12-18.
  8. ↑ Rist, Peter H. (2014). Historical Dictionary of South American Cinema. Rowman & Littlefield. p. 132. ISBN 978-0-8108-8036-8.
  9. 1 2 Internet Archive (1997). Framing Latin American cinema : contemporary critical perspectives. Minneapolis : University of Minnesota Press. ISBN 978-0-8166-2972-5. Consultado o 2025-03-17.
  10. ↑ "Chalbaud, Román – HISTORIA DEL ARTE VENEZOLANO" (en español). Consultado o 2018-12-17.
  11. ↑ "San Sebastian Film Festival Awards 2006". Consultado o 2018-12-18.