Velia

Velia
Nome orixinal     Ελέα (grc)
Instancia de sitio arqueolóxico da Grecia antiga polis
Características  Cultura Grecia Antiga  Situación patrimonial parte dun sitio do Patrimonio da Humanidade da UNESCO Período: 1998 -
Implicados  Mantido por soprintendenza (en)
Datas  Fundación / creación 538 a. C.
Localización  Situado en Ascea (pt) , Provincia de Salerno, Campania, Italia  Enderezo contrada Piana di Velia, accesso da Via di Porta Rosa  OpenStreetMap  Coordenadas 40°09′34″N 15°09′16″L / 40.159444444444, 15.154444444444
Fontes e ligazóns VIAF 244167583 Freebase /m/06_qgr  Páxina WEB parchipaestumvelia.cultura.gov.it  Descrito pola fonte Dicionario Enciclopédico Granat  Tema: Q87083510 Meyers Konversations-Lexikon, 4ª edición (1885–1890)  Tema: Q118236738 Grande Enciclopedia Soviética (1926 - 1947)  Tema: Q106790239 Encyclopædia Britannica  Tema: 1911 Encyclopædia Britannica/Velia (en)
Wikidata G:Commons C:Commons

Velia era o nome romano dunha antiga cidade da Magna Grecia na costa do Mar Tirreno. Fundada polos gregos de Focea como Hyele (grego antigo: Ὑέλη) ao redor do 538–535 a.C. O nome cambiou máis tarde a Ele e despois Elea (/ˈɛliə/; grego antigo: Ἐλέα) antes de que fose coñecida polo seu nome italiano e latino durante a era romana. As súas ruínas están situadas na rexión de Cilento, preto da moderna vila de Velia, que leva o nome da antiga cidade. A aldea é unha frazione da comune de Ascea na provincia de Salerno, en Campania, Italia.

A cidade era coñecida por ser a casa dos filósofos Parménides e Zenón de Elea, así como a escola eleática da que formaban parte. O sitio da acrópole da antiga Elea foi unha vez un promontorio chamado Castello a Mare, que significa "castelo no mar" en italiano. Agora atópase no interior e pasou a chamarse Castellammare della Bruca na Idade Media.

A cidade está situada preto da costa do Mar Tirreno nunha zona montañosa próxima á Marina di Casalvelino e Marina di Ascea, nunha estrada que une Agropoli co sur da Costa cilentina. A súa poboación sitúase principalmente na chaira xunto ao mar (que rodea a parte sur das antigas ruínas) e nas zonas de outeiros de Enotria, Bosco e Scifro. Velia tamén tiña unha estación de ferrocarril na liña Nápoles-Salerno-Reggio Calabria, pechada a finais dos anos setenta.

Segundo Herodoto, no 545 a.C. os gregos xónios fuxiron de Focea na moderna Turquía, que estaba a ser sitiada polos persas. Despois dalgunhas andanzas (de 8 a 10 anos) polo mar, detivéronse en Reggio de Calabria, onde probablemente xuntáronse Xenófanes, que estaba nese momento en Messina e logo emigraron cara ao norte ao longo da costa e fundaron a cidade de Hyele, despois renomeada como Ele e despois, eventualmente, Elea. A localización está case á mesma latitude que Focea.

Elea non foi conquistada polos Lucanos, pero finalmente uniuse a Roma no 273 a.C e foi incluída na antiga Lucania. De acordo co libro 6 da Eneida de Virxilio, Velia é o lugar onde o corpo de Palinuro chegou a terra.^[1]

Existen restos das murallas da cidade, con vestixios dunha porta e varias torres, dunha lonxitude total de máis de tres quilómetros, e pertencen a tres períodos diferentes, en todos os cales utilízase a calcaria cristalina da localidade. Os tixolos tamén se empregaron en tempos posteriores, a súa forma é peculiar deste lugar, cada un deles con dúas canles rectangulares nun lado e de aproximadamente 3´8 cm. cadrados, cun grosor de case 10´16 cm. Todos levan selos de ladrillos gregos. Hai algúns restos de cisternas no sitio, e, outros restos de edificios.^[2]

Os Eleáticos eran unha escola de filosofía presocrática. O grupo fundouse no inicio do século V a.C. por Parménides. Outros membros da escola foron Zenón de Elea e Meliso de Samos. Xenófanes ás veces está incluído na lista, aínda que hai algunha disputa respecto diso.

• Estacio, pai do poeta romano Publio Papinio Estacio naceu en Hyele (Silv 5.3.127).
• Parménides, filósofo e fundador dos Eleáticos.
• Zenón de Elea, filósofo eleático coñecido polos seus paradoxos.