Jump to content

Han Samrajya

Wikipedia se
Han
漢
  • 202 BC – 9 AD; 25–220 AD
The Western Han dynasty in 2 AD[1]
  •   Principalities and centrally-administered commanderies
  •   Protectorate of the Western Regions (Tarim Basin)
Capital
Common languagesOld Chinese
Religion
GovernmentMonarchy
Emperor 
• 202–195 BC (first)
Emperor Gaozu
• 141–87 BC
Emperor Wu
• 74–48 BC
Emperor Xuan
• 25–57 AD
Emperor Guangwu
• 189–220 AD (last)
Emperor Xian
Chancellor 
• 206–193 BC
Xiao He
• 193–190 BC
Cao Shen
• 189–192 AD
Dong Zhuo
• 208–220 AD
Cao Cao
• 220 AD
Cao Pi
Historical eraImperial
• Xiang Yu appointed Liu Bang as King of Han
206 BC
• Battle of Gaixia; Liu Bang proclaimed emperor
202 BC
9–23 AD
• Abdication to Cao Wei
220 AD
Area
50 BC (Template:Est. Western Han peak)[2]6,000,000 km2 (2,300,000 sq mi)
100 AD (Template:Est. Eastern Han peak)6,500,000 km2 (2,500,000 sq mi)
Population
• 2 AD
57,671,400
Currency
Preceded by
Succeeded by
Qin dynasty
Eighteen Kingdoms
Ailao Kingdom
Dian kingdom
Cao Wei
Shu Han
Eastern Wu

Han Samrajya 202 BC me taagat me aais. Ii logan Confucianism aur Legalism ke maanat rahin. Iske Han Sythesis bola jaawat rahaa. Ii dynasty ke niche, China arts aur science me tarakki karis. Ii samrajya barraa hote gais. China duusra des se trade kare lagaa. Merchant log Silk Road le ke China pahunchin. Ii dynasty ke time China me Buddhism aais.


Western Han (202 BC – 9 AD)

[badlo | source ke badlo]

China ke pahila imperial dynasty Qin dynasty (221–206 BC) rahaa. Qin China ke Warring States ke conquer kar ke ek des banae rahin, lekin ii sarkar dagmaae lagaa, pahila emperor Qin Shi Huang ke maut ke baad. Chaar saal ke biich me, ii samrajya ke authority khalaas hoe gais ek rebellion ke baad.[3] Dui pahile ke virodhi neta, Xiang Yu Chu ke aur Liu Bang Han ke, ek larrai me takkar kare rahin ii determine kare ke khaatir ki China ke uppar kon raaj kari, jon vibhajit hoe ke 18 rajya me hoe gay rahin, jisme se sab chaahe Xiang Yu nai to Liu Bang ke samarthan karat rahaa.[4] Jab ki Xiang Yu ek effective commander rahaa, Liu Bang uske Battle of Gaixia (202 BC) me, aaj ke Anhui me bhais rahaa. Liu Bang the title of Emperor liis rahaa uske chela loh ke maang pe aur uske mare ke baad uske Emperor Gaozu ke naam se jaana jaawe hae (r. 202–195 BC).[5] Chang'an (abhi ke Xi'an) ke reunified empire under Han ke nawaa capital chuna gais rahaa.[6]

Thirteen direct-controlled commanderies including the capital region (yellow) and ten semi-autonomous kingdoms, 195 BC

Western Han ke suruuwaat me (traditional Chinese: 西漢; simplified Chinese: 西汉; pinyin: Xīhàn), jiske Former Han (前漢; 前汉; Qiánhàn) ke naam se bhi jaana jaawe hae, terah centrally controlled commanderies—jisme capital region bhi rahaa— western third of the empire me rahaa, jab eastern two-thirds das semi-autonomous kingdoms me divided rahin.[7] Aapan commanders ke manae ke khaatir Chu, Emperor Gaozu ke saathe, jisme se kuchh raja bhi rahin.

196 AD talak, Han court ii aur sab raja ke royal Liu palwaar ke log se fill kar de rahin, Changsha ke chhorr ke. Jon log palwaar ke nai rahin, ke samraath ke khaatir wafaadaari ke uppar sawaal karaa gais rahaa,[7] aur kuchh vidroh Han ke raja log se—jisme se sab se barra Rebellion of the Seven States 154 me rahaa—imperial court suruu karis kuchh reforms jisse ii kingdoms ke taagat ke 145 AD me kamtii karaa gais rahaa, aur uu log ke territories ke nawaa commanderies ke baata gais rahaa, jon central control ke niche rahaa.[8] Raja logan aapan staff ke apne nai appoint kare sakat rahin , ii duty ke imperial court le liss rahaa.[9][10] Raaja logan khaali naam ke aapan fief ke aguwaa rahin aur tax tax revenue ke ek hissa ke aapan personal income khaatir rakh lewat rahin.[9][10] Kingdoms ke kabhi puuraa abolish nai karaa gais rahaa aur Western aur Eastern Han ke time talak bhi rahin.[11]

China ke north me, nomadic Xiongnu chief Modu Chanyu (r. 209–174 BC) dher tribes jon eastern portion of the Eurasian Steppe me rahat rahin, ke conquer kar liis rahaa. Uske raaj ke ant talak uu Inner Asia regions Manchuria, Mongolia, and the Tarim Basin ke control karat rahaa, jisme uu twenty states east of Samarkand ke aapan niche kar liis rahaa.[12][13][14] Emperor Gaozu dher Han-manufactured iron weapons traded to the Xiongnu along the northern borders ke baare me worried rahaa, aur uu ek trade embargo ii group ke against karis rahaa.[15]

Iske badle me, Xiongnu invade karis uu jagha jon abhi Shanxi hae, jahaan pe uu defeated the Han forces at Baideng 200 BC me.[15][16] Negotiations ke baad, heqin agreement 198 BC me, duuno Xiongnu aur Han ke neta ke baraabar partners ek royal marriage alliance batais rahaa, lekin Han ke force karaa gais rahaa ki uu dher tribute waala chij, jaisesilk clothes, khaana, aur wine ke Xiongnu bheje.[17][18][19]

Tribute aur negotiation Laoshang Chanyu (r. 174–160 BC) aur Emperor Wen (r. 180–157 BC) to reopen border markets, ke baawajuut Chanyu ke dher subordinates treaty ke paalan nai kare rahin aur time-time pe Han territories south of the Great Wall ke raid kare rahin aur maal paawe ke khaatir.[20][21][22] Ek court conference me, jiske Emperor Wu (r. 141–87 BC) 135 BC me balais rahaa, majority consensus ministers ke rahaa koi heqin agreement ke rakkhaa jaawe. Emperor Wu iske accept karis, lekin Xiongnu raids hote rahaa.[23][24]

Lekin, ek court conference agle saal majority ke convince karis ki limited engagement at Mayi jisme Chanyu ke maara jaai, Xiongnu realm ke chaos me kar di aur Han ke benefit kari.[25][26] Jab ii plot fail hoe gais 133 BC me,[27] Emperor Wu launch karis dher massive military invasions Xiongnu ke ilaaka me. Ii larrai aapan choti pe 119 BC me, Battle of Mobei me pahuncha, jab Han commanders Huo Qubing aur Wei Qing ke mare ke kaaran Xiongnu court ke north of Gobi Desert me bhaag gais rahaa, aur Han forces north me Lake Baikal talak pahunch gay rahin.[28][29]

Ii murti ek ghorraa ek Xiongnu warrior ke trample kare hae, Western Han general Huo Qubing me (Template:Died-in), jon Han–Xiongnu War me larris rahaa. Ii pahila jaana gais monumental stone statue China ke hae.[30]
A Western Han painted ceramic mounted cavalryman from a general's tomb at Xianyang, Shaanxi
A Western or Eastern Han bronze horse statuette with a lead saddle

After Wu's reign, Han forces continued to fight the Xiongnu. The Xiongnu leader Huhanye (r. 58–31 BC) finally submitted to the Han as a tributary vassal in 51 BC. Huhanye's rival claimant to the throne, Zhizhi Chanyu (r. 56–36 BC), was killed by Han forces under Chen Tang and Gan Yanshou at the Battle of Zhizhi, in modern Taraz, Kazakhstan.[31][32]

Duusra websites

[badlo | source ke badlo]
  1. ↑ Barnes (2007), p. 63.
  2. ↑ Taagepera (1979), p. 128.
  3. ↑ Ebrey (1999), pp. 60–61.
  4. ↑ Loewe (1986), pp. 116–122.
  5. ↑ Davis (2001), pp. 44–46.
  6. ↑ Loewe (1986), p. 122.
  7. 1 2 Loewe (1986), pp. 122–125.
  8. ↑ Loewe (1986), pp. 139–144.
  9. 1 2 Bielenstein (1980), p. 106.
  10. 1 2 Ch'ü (1972), p. 76.
  11. ↑ Bielenstein (1980), p. 105.
  12. ↑ Di Cosmo (2002), pp. 175–189, 196–198.
  13. ↑ Torday (1997), pp. 80–81.
  14. ↑ Yü (1986), pp. 387–388.
  15. 1 2 Torday (1997), pp. 75–77.
  16. ↑ Di Cosmo (2002), pp. 190–192.
  17. ↑ Yü (1967), pp. 9–10.
  18. ↑ Morton & Lewis (2005), p. 52.
  19. ↑ Di Cosmo (2002), pp. 192–195.
  20. ↑ Yü (1986), pp. 388–389.
  21. ↑ Torday (1997), pp. 77, 82–83.
  22. ↑ Di Cosmo (2002), pp. 195–196.
  23. ↑ Torday (1997), pp. 83–84.
  24. ↑ Yü (1986), pp. 389–390.
  25. ↑ Yü (1986), pp. 389–391.
  26. ↑ Di Cosmo (2002), pp. 211–214.
  27. ↑ Torday (1997), pp. 91–92.
  28. ↑ Yü (1986), p. 390.
  29. ↑ Di Cosmo (2002), pp. 237–240.
  30. ↑ Qingbo (2023).
  31. ↑ Loewe (1986), pp. 196–197, 211–213.
  32. ↑ Yü (1986), pp. 395–398.