Jump to content

Gridcoin

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Gridcoin
պատկերանիշ Խմբագրել Wikidata
կրիպտոարժույթ, ազատ և բաց ծրագրային ապահովում, թվային արժույթ, վճարային համակարգ, նախագիծ Խմբագրել Wikidata
Ստեղծում16 հոկտեմբերի 2013 Խմբագրել Wikidata
Կիրառությունըկրիպտոարժույթ Խմբագրել Wikidata
ՀիմնադիրRob Halförd Խմբագրել Wikidata
Հիման վրաBitcoin Core, BlackCoin, Novacoin, Peercoin Խմբագրել Wikidata
ՀարթակՎինդոուզ, Լինուքս, մաքՕՍ Խմբագրել Wikidata
Թողարկման ամսաթիվ16 հոկտեմբերի 2013 Խմբագրել Wikidata
Օպերացիոն համակարգԼինուքս, մաքՕՍ, Վինդոուզ Խմբագրել Wikidata
GUI toolkit or frameworkQt Խմբագրել Wikidata
Ծրագրավորման լեզուC++ Խմբագրել Wikidata
Ծրագրի տարբերակի նույնականացուցիչ5.5.2.0 Խմբագրել Wikidata
Պաշտոնական կայքgridcoin.us Խմբագրել Wikidata
ԹույլատրագիրMIT արտոնագիր Խմբագրել Wikidata
Cryp­to­cur­ren­cy codeGRC Խմբագրել Wikidata

Գրիդքոյն (անգլ.՝ Gridcoin կամ GridCoin , հապավում՝ GRC), ապակենտրոնացված կրիպտոարժույթ, որը վարձատրում է օգտատերերին Բերքլիի համալսարանի հաշվողական բաց հարթակի (BOINC) միջոցով իրականացվող կամավորական հաշվարկումների համար[1][2][3][4]։ BOINC հարթակը սկզբնապես մշակվել է SETI@home ծրագրային ապահովման նախագծին աջակցելու համար[5], սակայն այժմ կիրառվում է գիտական ամենատարբեր ոլորտներում իրականացվող հետազոտությունների համար[6]։

Gridcoin-ը ներկայումս չի դիտարկվում որպես լայնածավալ վճարային միջոց խանութներում, այլ ավելի շատ որպես «Գիտական էկոհամակարգի արժույթ»։ Ի տարբերություն Bitcoin-ի «անիմաստ» մայնինգի, Gridcoin-ը պարգևատրում է BOINC նախագծերին միանալու համար։ Օգտատերերը լուծում են իրական խնդիրներ՝ քաղցկեղի հետազոտություն, աստղագիտություն կամ կլիմայի մոդելավորում[7]։

Gridcoin-ը հիմնադրվել է 2013 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Ռոբ Հալֆյորդի կողմից։

Սկզբնական շրջանում այն օգտագործել է էներգատար Proof of work (PoW) ալգորիթմը (ինչպես Bitcoin-ը)։ Սակայն 2014 թվականին Gridcoin համակարգն անցել է Proof-of-stake (PoS) արձանագրությանը (Peercoin-ի նմանությամբ)՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել կրիպտոարժույթի մայնինգի շրջակա միջավայրի վրա բացասական ազդեցության խնդիրը[1][8][9]։

2017 թվականի օգոստոսին Gridcoin օգտատերերի անվտանգության խնդիր է առաջացել․ հայտնի են դարձել օգտատերերի էլեկտրոնային փոստի հասցեները և յուրացվել են նրանց կատարած աշխատանքի միավորները[10]։ 3.5.8.7 թարմացման տարբերակով խոցելիությունը շտկվել է, թեև առաջացնել են որոշակի բարդություններ՝ ցանցի մասնատում, սխալ հաշվարկներ, հոթֆիքս բլոկների հաստատում։ Հետագա տեխնոլոգիական փոփոխությունների արդյունքում Gridcoin-ը դարձել է ավելի ինքնավար, անվտանգ և հեշտ օգտագործելի[11]։

Համատեղելիություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Gridcoin-Research իրականացումը ստեղծվել է որպես Bitcoin-ի և Peercoin-ի ֆորք (fork) և տարածվում է MIT ազատ լիցենզիայի ներքո[12]։ Ծրագրի ինտերֆեյսը կառուցված է Qt 5 հիմքով[13]։ Gridcoin-ի պաշտոնական դրամապանակները հասանելի են հետևյալ օպերացին համակարգերի համար․

Անվտանգություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Gridcoin դրամապանակի 5.3.2.0 տարբերակը

2017 թվականի օգոստոսին հանրայնացվել է մի խոցելիություն, որը թույլ էր տալիս բացահայտել է Gridcoin օգտատերերի էլեկտրոնային փոստի հասցեները և յուրացնել նրանց կատարած աշխատանքի միավորները[10]։ Հետազոտական խումբը խոցելիության մասին մշակողներին տեղեկացրել էր դեռևս 2016 թվականի սեպտեմբերին, և 2017 թվականի մարտին թողարկված 3.5.8.7 թարմացման տարբերակով այն շտկվել է[10]։ Չնայած 3.5.8.7 տարբերակը լուծել է անվտանգության խնդիրները, սակայն դրա ներդրումը սկզբնական շրջանում հանգեցրել է ցանցի կայունության անկման և բլոկների համաժամանակեցման (synchronization) տեխնիկական բարդությունների։ Ցանցում առաջացել են խնդիրներ։

  • Թարմացումից հետո շատ հանգույցներ (nodes) չեն կարողացել համաժամանակեցվել հիմնական շղթայի հետ, ինչը հանգեցրել է ցանցի ժամանակավոր մասնատման (Forking)։
  • Որոշ օգտատերեր սխալ հաշվարկների խնդիրներ են ունեցել իրենց կատարած գիտական աշխատանքի (BOINC stats) ճիշտ արտացոլման և վարձատրության հետ։
  • Proof-of-Stake-ի որոշ մեխանիզմներ դանդաղել են, ինչը պահանջել է հաջորդական մի քանի փոքր «կարկատանների» (hotfix) թողարկում․ բլոկների հաստատում։

2024-2026 թվականներին կատարվել են մի շարք տեխնոլոգիական նոր թարմացումներ, որոնք Gridcoin-ը դարձրել են ավելի ինքնավար, անվտանգ և հեշտ օգտագործելի[11]։

  • «Fern» (v5.0.0) և «Natasha» (v5.3.0) թարմացումներ, որոնք ներդրել են նոր սերնդի արձանագրություններ։ Այլևս կարիք չկա լինել «Gridcoin» թիմի անդամ BOINC նախագծերում[15]: Հեշտացվել է Beacon (փարոս) ուղարկելու գործընթացը, որը կապում է BOINC ID-ն դրամապանակի հետ[16]։
  • V3 Beacons. Նախկինում օգտատերերի նույնականացումը (Beacon) երբեմն բարդ էր և խոցելի։ Նոր համակարգն օգտագործում է գիտական նախագծերի սերվերների կողմից տրամադրվող կրիպտոգրաֆիկ հաստատումներ (RSA-SHA512), ինչը բացառում է ուրիշի աշխատանքը «գողանալու» հնարավորությունը։
  • AutoGreylist. Այժմ համակարգն ավտոմատ կերպով հեռացնում է այն գիտական նախագծերը, որոնք դադարել են աշխատել կամ ունեն տեխնիկական խնդիրներ։ Սա ապահովում է, որ օգտատերերի հզորությունը չծախսվի անարդյունավետ նախագծերի վրա։
  • HTLC աջակցություն. Ներդրվել է Hash Time-Locked Contracts (HTLC) տեխնոլոգիան, ինչը թույլ է տալիս Gridcoin-ին ավելի հեշտ փոխգործակցել այլ բլոկչեյնների հետ (օրինակ՝ ապակենտրոնացված փոխանակման կետերում)[17]։

Կիրառություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Gridcoin-ը գործարկելու և GRC մետաղադրամներ վաստակելու համար անհրաժեշտ է տեղադրել BOINC ծրագրային ապահովումը, ընտրել համապատասխան գիտական նախագիծը և ներբեռնել Gridcoin Wallet դրամապանակը՝ վաստակած մետաղադրամները ստանալու համար։ Համակարգն աջակցում է գիտական հետազոտություններին հետևյալ հիմնական ուղղություններով[18][19].

  • Բժշկություն. Քաղցկեղի, ՄԻԱՎ-ի և այլ վարակների դեմ դեղամիջոցների մոդելավորում (օրինակ՝ World Community Grid):
  • Աստղագիտություն. Գրավիտացիոն ալիքների և պուլսարների որոնում (Einstein@Home)[20]:
  • Կենսաբանություն. Սպիտակուցների կառուցվածքի ուսումնասիրում (Rosetta@home)[21]:

Առանձնահատկություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Էկոլոգիական «մայնինգ»․ ի տարբերություն Bitcoin-ի, Gridcoin-ի արդյունավետությունը չի պահանջում էլեկտրաէներգիայի ավելորդ ծախս։ Օգտագործվող հաշվողական հզորությունն ապահովում է ցանցի անվտանգությունը (Proof-of-Stake) և լուծում է իրական գիտական խնդիրներ (Proof-of-Research)։
  • Ապակենտրոնացված կառավարում (Voting)․ GRC տիրապետողները կարող են մասնակցել ցանցի կառավարմանը․ քվեարկությունների միջոցով որոշել, թե որ գիտական նախագծերը պետք է ընդգրկվեն վարձատրվողների ցանկում (Whitelist), ինչպես նաև սահմանել համակարգի զարգացման տեխնիկական ուղղությունները։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 Hijfte, Stijn Van (2020 թ․ հուլիսի 6). Blockchain Platforms: A Look at the Underbelly of Distributed Platforms. Morgan & Claypool Publishers. էջ 145. ISBN 9781681738925. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ մայիսի 11-ին. Վերցված է 2021 թ․ մայիսի 4-ին.
  2. ↑ Dong, Zhongli; Lee, Young Choon; Zomaya, Albert Y. (2015). Crowdware: A Framework for GPU-Based Public-Resource Computing with Energy-Aware Incentive Mechanism. 2015 IEEE 7th International Conference on Cloud Computing Technology and Science. էջ 266. doi:10.1109/CloudCom.2015.73. ISBN 978-1-4673-9560-1.
  3. ↑ Kent, Peter; Bain, Tyler (2019). Cryptocurrency Mining for Dummies. Wiley. էջ 320. ISBN 9781119579472.
  4. ↑ Elena Guerrero-Roldán, Ana; Baneres, David; Elena Rodriguez, M. (2020). Engineering data-driven adaptive trust-based e-assessment systems: challenges and infrastructure solutions. Cham, Switzerland: Springer International Publishing. էջ 144. ISBN 9783030293260.
  5. ↑ Scoles, Sarah. «A Brief History of SETI@Home». The Atlantic. Արխիվացված օրիգինալից 2017-05-23-ին. Վերցված է 2017-06-01-ին.
  6. ↑ «Active BOINC Projects | BOINC Synergy» (ամերիկյան անգլերեն). 2025-08-10. Արխիվացված է օրիգինալից 2026-05-20-ին. Վերցված է 2026-05-22-ին.
  7. ↑ Gridcoin Whitepaper Տեխնիկական փաստաթուղթ, որը մանրամասնում է, թե ինչպես է բլոկչեյնը ծառայում գիտությանը և տվյալների վերլուծությանը։
  8. ↑ «Bitcoin mining likely uses more energy than it takes to keep New Zealand's lights on». Australian Broadcasting Corporation. 2017 թ․ դեկտեմբերի 12. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ հունվարի 8-ին. Վերցված է 2021 թ․ մայիսի 4-ին.
  9. ↑ Kondru, Kiran Kumar; Saranya, R.; Chacko, Annamma (2021). «A Review of Distributed Supercomputing Platforms Using Blockchain». In Tripathy, Asis Kumar; Sarkar, Mahasweta; Sahoo, Jyoti Prakash; Li, Kuan-Ching; Chinara, Suchismita (eds.). Advances in Distributed Computing and Machine Learning. Lecture Notes in Networks and Systems. Vol. 127. Singapore: Springer. էջեր 123–133. doi:10.1007/978-981-15-4218-3_13. ISBN 978-981-15-4217-6.
  10. 1 2 3 Grothe, Martin; Niemann, Tobias; Somorovsky, Juraj; Schwenk, Jörg (2017-08-14). Breaking and Fixing Gridcoin (PDF). WOOT'17. United States: USENIX Association. էջ 14. Վերցված է 2025-11-20-ին.
  11. 1 2 «Reddit - Please wait for verification». www.reddit.com. Վերցված է 2026-05-22-ին.
  12. ↑ «License on Github». GitHub. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ մայիսի 28-ին. Վերցված է 2023 թ․ հունիսի 30-ին.
  13. ↑ «Gridcoin-Research/build-unix.md at development · gridcoin-community/Gridcoin-Research». GitHub. Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 21-ին.
  14. ↑ «Releases - gridcoin-community/Gridcoin-Research». Վերցված է 2025 թ․ մայիսի 15-ին – via GitHub.
  15. ↑ «Gridcoin 5.0 || Fern || Simple Instructions and Thoughts». www.reddit.com. Վերցված է 2026-05-22-ին.
  16. ↑ «5.5.0.0-mandatory "Natasha" is released for production!». www.reddit.com. Վերցված է 2026-05-22-ին.
  17. ↑ gridcoin-community. «Releases · gridcoin-community/Gridcoin-Research». GitHub (անգլերեն). Վերցված է 2026-05-22-ին.
  18. ↑ «World Community Grid». www.worldcommunitygrid.org (անգլերեն). Վերցված է 2026-05-22-ին.
  19. ↑ «Gridcoin - Step 4: Earn Gridcoin». gridcoin.us. Վերցված է 2026-05-22-ին.
  20. ↑ «Teams | Einstein@Home / Gridcoin». einsteinathome.org. Վերցված է 2026-05-22-ին.
  21. ↑ «Gridcoin». boinc.bakerlab.org. Վերցված է 2026-05-22-ին.

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Gridcoin» հոդվածին։