SOS
 |
Այս հոդվածն աղբյուրների կարիք ունի։ Դուք կարող եք բարելավել հոդվածը՝ գտնելով բերված տեղեկությունների հաստատումը վստահելի աղբյուրներում և ավելացնելով դրանց հղումները հոդվածին։ Անհիմն հղումները ենթակա են հեռացման։ |
SOS (ՍՕՍ) (անգլ.՝ Save Our Souls/Save Our Spirits (փրկեք մեր հոգիները), Save Our Ship (Փրկեք մեր նավերը), Swim Or Sink (լողացեք կամ խեղդվեք), Stop Other Signals (վերջացրեք այլ ազդանշանները) ինչպես նաև ռուսերեն տարբերակը՝ Փրկեք մահից), համաշխարհային (կապի) ազդանշան։ Ստեղծել է Մորզեն։ Օգտագործվում է Մորզեի այբուբենի հետ միասին (նաև առանձին)։ Ազդանշանը իրենից ներկայացնում է՝ «3 կետ - 3 գծիկ - 3 կետ»։
Պատմություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]1903 թվականին Բեռլինում կայացած անլար հեռագրության նախնական կոնֆերանսում իտալացի ներկայացուցիչ կապիտան Կվինտինո Բոնոմոն քննարկել է ընդհանուր գործողակարգերի անհրաժեշտությունը՝ առաջարկելով, որ «վտանգի մեջ գտնվող նավերը... պետք է ուղարկեն SSS DDD ազդանշանը որոշ րոպեների ընդմիջումներով»[1][2][3]:
Միջազգային կանոնների բացակայության պայմաններում առանձին կազմակերպությունները ստիպված էին մշակել իրենց սեփական գործելակարգերը: 1904 թվականի հունվարի 7-ին Marconi International Marine Communication Company-ն հրապարակել է «Շրջաբերական 57», որտեղ նշված էր, որ ընկերության համաշխարհային բոլոր կայանքների համար 1904 թվականի փետրվարի 1-ից սկսած «վտանգի մեջ գտնվող կամ այլ կերպ օգնության կարիք ունեցող նավերը պետք է օգտագործեն CQD ազդանշանը»[4]: 1906 թվականին ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի առաջարկն էր, որ միջազգային ազդանշանային կոդերի դրոշների ազդանշանները պետք է ընդունվեն ռադիոյով օգտագործելու համար, ներառյալ NC, որը նշանակում էր «Վտանգում է; անհրաժեշտ է անհապաղ օգնություն»:
Գերմանիան առաջին երկիրն էր, որ ընդունեց SOS վտանգի ազդանշանը, որը կոչվում էր Notzeichen[5] ազդանշան՝ այն ներառելով ռադիոկապի ազգային կանոններում, որոնք ուժի մեջ մտան 1905 թվականի ապրիլի 1-ից[6][7]:
Մորսի ամերիկյան կոդում, որը օգտագործվում էր բազում ափամերձ նավերի կողմից ԱՄՆ-ում քսաներորդ դարի առաջին կեսին, երեք գծիկ նշանակում էր թիվ «5», այդ պատճառով որոշ դեպքերում վտանգի ազդանշանը ոչ ֆորմալ կերպով կոչվում էր «S 5 S»[8][9]:
SOS ազդանշանի Մորսի կոդով փոխանցման եղանակներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Մորսի կոդով SOS ազդանշանը կարող է փոխանցվել հետևյալ կերպ.
- Օգտագործելով լապտեր
- Փոխանցելով ազդանշանը ռադիոյով կամ հեռախոսով
- Ուղարկելով տեքստային հաղորդագրություն կետերի և գծիկների համադրությամբ[10]
- Ցցելով որևէ առարկայի վրա (օգտագործվում է սուզանավերի կողմից)
- Սուլիչով:
Բառային կոդ «Mayday»
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Աուդիոռադիոհաղորդիչների զարգացման հետ առաջացավ ձայնային վտանգի արտահայտության անհրաժեշտություն, և «Mayday» (ֆրանսիական m'aider «օգնեք ինձ» արտահայտությունից) ընդունվեց 1927 թվականի Միջազգային ռադիոկոնվենցիայով որպես SOS-ի ձայնային համարժեքը[11]: «TTT»-ի համար համարժեք ձայնային ազդանշանը «Sécurité» (ֆրանսիական sécurité «անվտանգություն» բառն է) է նավարկության անվտանգության համար, մինչդեռ «Pan-pan» (ֆրանսիական panne «խափանում» բառից; Մորսի կոդով «XXX») ազդանշանում է հրատապ, բայց անմիջապես վտանգավոր չլինող իրավիճակին:
Առաջին օգտագործում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Ասվում է, որ առաջին անգամ SOS ազդանշանը արձակվել է Տիտանիկի խորտակման ժամանակ, 1912 թվականի ապրիլի 15-ին, ժամը՝ 00։45։
- Շատ գիտնականներ ասում են, որ առաջին անգամ SOS ազդանշանը հնչել է «Սլավոնիա» շոգենավից, 1909 թվականի հունիսի 10-ին։
- SOS ազդանշանը օգտագործվել է «Կենտուկի» շոգենավի խորտակման ժամանակ, երբ շոգենավի վրա մեծ ալիք է բարձրացել, շոգենավի անձնակազմը SOS ազդանշան է արձակել և բարեբախտաբար փրկվել է։
Արվեստում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- SOS ազդանշանի արձակման վերաբերյալ, իր երգերում է օգտագործել Վլադիմիր Վիսոցկին։
- SOS ազդանշանը օգտագործվել է նաև «72 մետր» և «Պատահար 36-80 փակուղում» ֆիլմերում։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ «What is SOS in Morse Code? Try Now!». Վերցված է 2025 թ․ հունիսի 1-ին.
- ↑ «What is SOS in Morse Code? Try Now!». www.makeblock.com. Վերցված է 2025 թ․ հունիսի 1-ին.
- ↑ «Remembering a Historical Event on April 1, 1905 - a poem by P K ROY». allpoetry.com. Վերցված է 2025 թ․ հունիսի 1-ին.
- ↑ «SOS». en.citizendium.org. Վերցված է 2025 թ․ հունիսի 1-ին.
- ↑ «SOS». remosince1988.com. Վերցված է 2025 թ․ հունիսի 1-ին.
- ↑ «SOS becomes an official international distress call in 1906». wiredpen.com. Վերցված է 2025 թ․ հունիսի 1-ին.
- ↑ «Sos». yoo.rs. Վերցված է 2025 թ․ հունիսի 1-ին.
- ↑ «An illustrated weekly review of the mechanical press of the world v.13:no.1-3 (1910)». babel.hathitrust.org. Վերցված է 2025 թ․ հունիսի 1-ին.
- ↑ «What is SOS in Morse Code?». morsecode.world. Վերցված է 2025 թ․ հունիսի 1-ին.
- ↑ «SOS in Morse Code». morsecodetranslator.com. Վերցված է 2025 թ․ հունիսի 1-ին.
- ↑ «Mayday: Understanding the International Distress Signal». educateforlife.org. Վերցված է 2025 թ․ հունիսի 1-ին.
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը] | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «SOS» հոդվածին։ |
|
 |
Սա անավարտ հոդված է։ Դուք կարող եք օգնել Վիքիպեդիային՝ ուղղելով և լրացնելով այն։ Այս նշումը հարկավոր է փոխարինել համապատասխան թեմատիկ նշումով։ |