Scotiabank

The Bank of Nova Scotia
Түрі	Қоғамдық компания
Биржадағы листингі	TSX: BNS NYSE: BNS
Құрылды	1832
Орналасуы	Канада: Торонто
Басты адамдары	Аарон Риджент (директорлар кеңесінің төрағасы) Брайан Портер (президент және бас атқарушы директор)
Саласы	банк ісі
Меншікті капиталы	▲ CA$70,503 млрд (2020)
Айналым	▲ CA$31,336 млрд (2020)
Операциялық кірісі	▼ CA$8,396 млрд (2020)
Таза табыс	▼ CA$6,853 млрд (2020)
Активтер	▲ CA$1,136 трлн (2020)
Капитализация	$78,7 млрд (2021 жылғы 7 шілде)[1]
Қызметкерлер саны	▼ 92 мың (2020)
Аудитор	KPMG

Scotiabank ([ˈskouʃəbæŋk]; толық ресми атауы — The Bank of Nova Scotia [ðə bæŋk ɔv ˈnouvə ˈskouʃə]) — депозиттер көлемі мен нарықтық капитализациясы бойынша Канададағы үшінші ірі банк. Ол әлемнің 30 елінде шамамен 20 миллион клиентке қызмет көрсетеді және жеке, коммерциялық, корпоративтік және инвестициялық банк қызметтерін қоса алғанда, қаржылық қызметтердің кең ауқымын ұсынады.

Банк 1831 жылғы 30 наурызда Жаңа Шотландия провинциясының заң шығарушы жиналысында (ағылш. Legislative Assembly of Nova Scotia) тіркелді; банк президенті болып Уильям Лоусон (1772–1848) тағайындалды. Банктің алғашқы штаб-пәтері Галифакс қаласында (Жаңа Шотландия) орналасты. 1900 жылғы наурызда штаб-пәтері Торонтоға (Онтарио) көшірілді. The Bank of Nova Scotia Латын Америкасы мен Кариб алабында, сондай-ақ Еуропа мен Үндістандағы сатып алуларына байланысты өзін «Канададағы ең халықаралық банк» ретінде таныстырады. Банк Лондон құйма алтын нарығы қауымдастығының (London Bullion Market Association) мүшесі, сондай-ақ алтын фиксингіне қатысатын бес банктің бірі болып табылады. Қалған қатысушылар: Société Générale, Barclays Bank, HSBC Bank USA және Deutsche Bank.^[2]

Компания 2015 жылы Forbes Global 2000 нұсқасы бойынша әлемдегі ең ірі жария компаниялар тізімінде 107-орынға ие болды.^[3]

Scotia Mocatta 1832 жылы Галифакс қаласында (Жаңа Шотландия) «Bank of Nova Scotia» атауымен құрылды. Банктің негізгі мақсаты трансатлантикалық сауданы дамыту болды. Кейін, 1833 жылы Nova Scotia Принц-Эдуард аралының Біріккен банкін (ағылш. The Union Bank of Prince Edward Island) сатып алды, алайда XIX ғасырда банк негізінен басқа банктерді жұту арқылы емес, жаңа бөлімшелер ашу арқылы кеңейді.^[4]

Банк өз бөлімшелерінің желісін Уинсордан дамыта бастады. 1882 жылға дейін оның кеңеюі Теңіз маңы провинцияларымен шектелді, кейін банк батысқа қарай кеңейіп, Виннипегте (Манитоба) филиал ашты. Кейін Манитобадағы филиал жабылды, алайда банк Орта Батысты игеруді жалғастырып, 1885 жылы Миннеаполисте филиал ашты, ол кейіннен (1892 жылы) Чикагоға көшірілді. 1894 жылы Ньюфаундлендте, ал 1899 жылы Бостонда (Массачусетс) бөлімше ашылды.^[4]

1889 жылы банк қант, ром және балық саудасын дамыту мақсатында Кингстонда (Ямайка) филиал ашты. Бұл Nova Scotia банкінің Кариб алабындағы алғашқы қадамы әрі Канада банкі тарихында АҚШ пен Ұлыбританиядан тыс жерде ашылған алғашқы филиал болды. XIX ғасырдың соңына қарай банк Теңіз маңы провинцияларының, Квебектің, Онтарионың және Манитобаның барлық ірі қалаларында өкілдік етті.^[4]

1900 жылы банктің штаб-пәтері Торонтоға (Онтарио) көшірілді.^[4]

XX ғасырда банк кеңеюін жалғастырды, алайда енді оның өсуі басқа банктерді сатып алу арқылы жүзеге асты.

1906 жылы банк Гаванада (Куба) филиал ашты. 1931 жылға қарай оның Гаванада үш бөлімшесі болды. Банктің Кубадағы бөлімшелері 1959 жылы мемлекет меншігіне өтті. 1907 жылы Нью-Йоркте, 1910 жылы Сан-Хуанда (Пуэрто-Рико), кейіннен Фахардода тағы бір бөлімше ашылды.^[4]

1912 жылы Bank of Nova Scotia Bank of New Brunswick банкімен бірікті, ал 1914 жылы Metropolitan Bank (Торонто) сатып алынды, соның нәтижесінде Scotia Mocatta Канададағы көлемі бойынша төртінші ірі қаржы мекемесіне айналды. 1919 жылы Bank of Ottawa (Оттава банкі) құрамына қосылды.^[4]

1920 жылы банк Лондонда (Ұлыбритания) және Санто-Домингода (Доминикан Республикасы) филиалдарын ашты.

1950-жылдары банк өз қызмет аясын кеңейтіп, 1954 жылы ипотекалық бөлім құрды, ал 1958 жылы тұтынушылық несие беру бағдарламаларын енгізді. 1961 жылы ол әйел адамды менеджер лауазымына тағайындаған алғашқы канадалық банк болды. 1978 жылғы 28 қыркүйекте Торонтода канадалық банк пен Канаданың мемлекеттік қызметшілер одағы арасындағы алғашқы ұжымдық шартқа қол қойылды.

1962 жылы банк Жапонияда өкілдігін ашып, Азия нарығын игере бастады.

2000 жылы Bank of Nova Scotia-ның мексикалық Grupo Financiero Inverlat банкіндегі үлесі 55%-ға дейін ұлғайып, кейін ол Grupo Financiero Scotia Mocatta Inverlat деп қайта аталды. 2003 жылы банктің Гуанчжоудағы бөлімшесі Қытай үкіметінен қытай валютасымен операциялар жүргізуге арналған канадалық банкке берілген алғашқы лицензияны алды. 2003–2004 жылдары банк мексикалық Inverlat банк үйін сатып алып, соның нәтижесінде Мексикадағы өз ұстанымын нығайтты.

2010 жылы банк Боготада бөлімше ашты.

Scotia Mocatta бірнеше ірі халықаралық банктердің бірлескен жобасы болып табылатын Дүниежүзілік банкоматтар альянсының (ағылш. Global ATM Alliance) мүшесі болып табылады. Бұл альянсқа мүше банктердің клиенттеріне шетелге сапар кезінде альянсқа кіретін басқа банктердің банкоматтарын комиссиясыз пайдалануға мүмкіндік береді. Альянсқа қатысатын басқа банктер: Barclays (Ұлыбритания), Bank of America (АҚШ), BNP Paribas (Франция, сондай-ақ Украинадағы УкрСиббанк (укр.)қаз. арқылы), Deutsche Bank (Германия) және Westpac (Австралия мен Жаңа Зеландия).

Банк Солтүстік Америкада да, Оңтүстік Америкада да елеулі қатысуға ие. Ол Канада мен Перудың банк нарықтарында үшінші, Чилиде төртінші, Мексикада бесінші және Колумбияда алтыншы орында тұр.^[5]

Бөлімшелері:^[5]

• Канадалық банк ісі — Канададағы банк қызметтерінің барлық негізгі түрлерін қамтиды. 1000-нан астам бөлімше, 3900 банкомат, сондай-ақ интернет-банкинг пен мобильді төлем қосымшалары арқылы шамамен 10 млн клиентке қызмет көрсетеді. Пайданың 55%-ы жеке клиенттер мен шағын бизнеске қызмет көрсетуден, 28%-ы активтерді басқарудан, 17%-ы коммерциялық банк ісінен түседі; 2020 жылғы түсімі 10,4 млрд долларды, активтері 327 млрд долларды құрады.
• Халықаралық банк ісі — Канададан тыс жерлердегі банк қызметтері. Канадалық банктер арасындағы ең кең халықаралық желіге ие, оған шамамен 2000 бөлімше, 4600 банкомат, мобильді және интернет-банкинг кіреді. Латын Америкасы мен Кариб өңірінде 13 млн-нан астам клиентке қызмет көрсетеді; түсімі — 10,7 млрд доллар, активтері — 165 млрд доллар.
• Активтерді жаһандық басқару — Scotiabank қатысатын елдердегі клиенттердің активтерін басқару; түсімі — 4 млрд доллар, активтері — 17 млрд доллар.
• Жаһандық банк ісі және нарықтар — корпорациялар мен қаржы институттарына қызмет көрсету; түсімі — 4,5 млрд доллар, активтері — 321 млрд доллар.

2019/20 қаржы жылының соңында (2020 жылғы 31 қазанда) банктің активтері 1,14 трлн канадалық долларды (941 млрд АҚШ доллары) құрады, оның ішінде 603 млрд доллары берілген несиелерге тиесілі болды (олардың жартысына жуығы ипотекалық несиелер); қабылданған депозиттердің көлемі 751 млрд долларды құрады.^[5]

Брайан Портер (ағылш. Brian J. Porter) — президенті (2012 жылдан) және бас атқарушы директоры (CEO, 2013 жылдан). Scotiabank-та 1981 жылдан бері жұмыс істейді. Жаңа Шотландиядағы Далхаузи университетін бітірген (құрметті заң ғылымдарының докторы).^[9]

Bank of Nova Scotia акциялары Нью-Йорк, Торонто және Тринидад пен Тобаго қор биржаларында айналыста болады. Нарықтық капитализациясы 2016 жылғы ақпанда 49,5 млрд АҚШ долларын құрады.^[1]

thumb|Scotia Plaza Банктің штаб-пәтері Торонто мен бүкіл Канададағы биіктігі бойынша үшінші зәулім ғимарат — Scotia Plaza-да орналасқан. 1993 жылдан 2012 жылға дейін банк 1985–1988 жылдары салынған бұл ғимараттың иесі болды. Бұл зәулім ғимаратпен 1946–1951 жылдары салынған, банктің бұрынғы 27 қабатты штаб-пәтері жалғасып жатыр.^[10]