Alcea
| Alcea | |
|---|---|
 | |
| Alcea biennis | |
| Научна класификација | |
| Домен: | Eukaryota |
| Царство: | Plantae |
| Оддел: | Spermatophyta |
| Пододдел: | Angiospermae |
| Класа: | Eudicotyledonae |
| Ред: | Слезовидни (Malvales) |
| Семејство: | Слезови (Malvaceae) |
| Потсемејство: | Malvoideae |
| Племе: | Malveae |
| Род: | Alcea |
Alcea — род од над 80 видови цветни растенија од семејството слезови (Malvaceae).[1] Природно се распространети во Азија и Европа.[1]
Опис и распространетост
[уреди | уреди извор]Видовите од родот Alcea се двегодишни или повеќегодишни тревести растенија. Цветовите достигнуваат најмногу до 30 мм во пречник, сместени по 2-3 во пазувите на листовите, а во терминалните делови на стеблото и страничните гранки формираат класовидни соцветија. Епикаликсот има 6 ливчиња, сраснати помеѓу себе 1/3 или 1/2 и истите обично се помали од чашката или се колку неа. Има 5 чашкините ливчиња кои до половината се сраснати меѓу себе. Венечни ливчиња има 5 кои на врвот се всечени. Прашничката трубичка на пресек е петаголна и нема влакна. Филаментите на антерите најчесто се жолти; столпчињата се долги; жиговите се кончести, долги и странични. Плодникот има од 18 до 45 плодни листови (карпели). Плодот има сплескан, дисковиден облик со вдлабнатина во средишниот дел. При созревањето се раздвојува на 18 до 45 заоблени и странично сплескани делови. Секој дел на грбот има длабок жлеб со ѕвездести влакненца во средината, додека рабовите му се истакнати со крилести проширувања.[2]
Видови
[уреди | уреди извор]Прифатени се следните видови:[3]
- Alcea abchazica Iljin
- Alcea acaulis (Cav.) Alef.
- Alcea afghanica I.Riedl
- Alcea antoninae Iljin
- Alcea apterocarpa (Fenzl) Boiss.
- Alcea arbelensis Boiss. & Hausskn.
- Alcea assadii Pakravan
- Alcea aucheri (Boiss.) Alef.
- Alcea baldshuanica (Bornm.) Iljin
- Alcea biennis Winterl
- Alcea calvertii (Boiss.) Boiss.
- Alcea chrysantha (Sam.) Zohary
- Alcea damascena (Mouterde) Mouterde
- Alcea denudata Boiss.
- Alcea digitata (Boiss.) Alef.
- Alcea dissecta (Baker f.) Zohary
- Alcea djahromi Parsa
- Alcea excubita Iljin
- Alcea fasciculiflora Zohary
- Alcea ficifolia L. – Antwerp hollyhock
- Alcea flavovirens (Boiss. & Buhse) Iljin
- Alcea freyniana Iljin
- Alcea froloviana (Litv.) Iljin
- Alcea galilaea Zohary
- Alcea ghahremanii Pakravan & Assadi
- Alcea gorganica (Rech.f., Aellen & Esfand.) Zohary
- Alcea heldreichii (Boiss.) Boiss.
- Alcea hohenackeri Boiss.
- Alcea hyrcana Grossh.
- Alcea ilamica Pakravan
- Alcea iranshahrii Pakravan, Ghahr. & Assadi
- Alcea karakalensis Freyn
- Alcea karsiana (Bordz.) Litv.
- Alcea koelzii I.Riedl
- Alcea kopetdaghensis Iljin
- Alcea kuhsanguia Parsa
- Alcea kurdica (Schltdl.) Alef.
- Alcea kusjariensis (Iljin ex Grossh.) Iljin
- Alcea lasiocalycina Boiss.
- Alcea lavateriflora (DC.) Boiss.
- Alcea lenkoranica Iljin
- Alcea litvinovii (Iljin) Iljin
- Alcea loftusii (Baker f.) Zohary
- Alcea longipedicellata I.Riedl
- Alcea mazandaranica Pakravan & Ghahr.
- Alcea mosulensis I.Riedl
- Alcea mozaffarianii Ghahr. & Pakravan & Assadi
- Alcea nikitinii Iljin
- Alcea nudiflora (Lindl.) Boiss.
- Alcea peduncularis Boiss. & Hausskn.
- Alcea pisidica Hub.-Mor.
- Alcea popovii Iljin
- Alcea rechingeri (Zohary) I.Riedl
- Alcea remotiflora (Boiss. & Heldr.) Alef.
- Alcea rhyticarpa (Trautv.) Iljin
- Alcea rosea L. – common hollyhock
- Alcea rosulata I.Riedl
- Alcea rufescens (Boiss.) Boiss.
- Alcea rugosa Alef.
- Alcea scabridula I.Riedl
- Alcea schirazana Alef.
- Alcea semnanica Pakravan
- Alcea setosa (Boiss.) Alef. – bristly hollyhock
- Alcea sophiae Iljin
- Alcea sosnovskyi Iljin
- Alcea sotudehi Parsa
- Alcea striata (DC.) Alef.
- Alcea sulphurea (Boiss. & Hohen.) Alef.
- Alcea sycophylla Iljin & V.V.Nikitin
- Alcea tabrisiana (Boiss. & Buhse) Iljin
- Alcea talassica Iljin
- Alcea tarica Pakravan & Ghahr.
- Alcea teheranica Parsa
- Alcea tholozanii Stapf
- Alcea transcaucasica (Iljin) Iljin
- Alcea turcomanica Iljin
- Alcea turkeviczii Iljin
- Alcea vameghii Parsa
- Alcea wilhelminae I.Riedl
- Alcea woronowii (Iljin ex Grossh.) Iljin
- Alcea xanthochlora I.Riedl
Во Македонија се среќаваат следниве видови:[2]
- Alcea rosea - Стеблото е скоро голо или со многу ретки и наведнати прости влакна, а може да се сретнат и поединечни влакна.
- Alcea pallida - Стеблото има густи ѕвездести и поретко со ѕвездести снопчести влакна. Ливчињата на епикаликсот се долги колку чашката или малку пократки од неа.
- Alcea heldreichii - Стеблото има густи ѕвездести и поретко со ѕвездести снопчести влакна. Ливчињата на епикаликсот се долги најмногу до половината на чашката.[2]
Употреба
[уреди | уреди извор]Поради лесното семенско одгледување, видовите од овој род претставуваат чест избор за украсување на градините, при што тие со црвени цветови дополнително ги привлекуваат пеперутките и колибрите.
Сувите стебла на Alcea може да се употребуваат за огрев, додека коренот традиционално се употребувал за медицински цели.[1][4]
Штетници и болести
[уреди | уреди извор].jpg)
Видовите Alcea претставуваат храна за ларвите на некои видови пеперутки (Lepidoptera), вклучувајќи ги Bucculatrix quadrigemina и лажниот адмирал (Vanessa cardui). Листовите на Alcea често страдаат од Podagrica fuscicornis која прави мали дупки по нивната површина. За време на топли периоди и суша, ова растение привлекува и други штетници: црви, лисни вошки и бубачки од родот <i>Miridae</i>.[5] Голем број чурилкаровидни бубачки го користат Alcea rosea како растение домаќин, вклучувајќи ги Rhopalapion longirostre, Alocentron curvirostre и Aspidapion validum. Растенијата исто така често страдаат од патогената габа Puccinia malvacearum.[6]
Култура
[уреди | уреди извор]Аои Мацури (фестивал на Alcea) е еден од трите главни фестивали во градот Кјото. За време на викторијанската ера, некои видови од родот Alcea биле носители на двојна симболика — ја претставувале личната амбиција и плодноста.[7]
Галерија
[уреди | уреди извор]
Alcea sp.
Alcea setosa
Чашкини ливчиња
Alcea rosea 'Nigra'
Alcea sp.
Alcea sp. Поглед одблизу на цветот
Поворката Аои Мацури
.jpg)
Наводи
[уреди | уреди извор]- 1 2 3 Tang, Y.; и др. „Alcea“. Flora of China. Missouri Botanical Garden, St. Louis, MO, and Harvard University Herbaria, Cambridge, Massachusetts. Посетено на 24 July 2012.
- 1 2 3 Мицевски, Кирил (1998). Флора на Република Македонија Том I, св. 4. Скопје: МАНУ. стр. 835.
- ↑ „Alcea L.“. Plants of the World Online. Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew. Посетено на 21 August 2021.
- ↑ Aydin, S.; Öztürk, Y.; Başer, K. H. C.; Kirimer, N.; Kurtar-Öztürk, N. (1992). „Effects of Alcea pallida L. (A.) and Tilia argentea Desf. Ex DC infusions on swimming performance in mice“. Phytotherapy Research. 6 (4): 219–220. doi:10.1002/ptr.2650060411.
- ↑ Brickell, Christopher, ed. The Royal Horticultural Society Encyclopedia of Garden Plants. Dorling Kindersly, London. 1996. pg. 93. ISBN 978-0-7513-0436-7
- ↑ Hollyhock rust. Архивирано на 31 август 2011 г. Royal Horticultural Society.
- ↑ „Language of Flowers - Flower Meanings, Flower Sentiments“. www.languageofflowers.com. Архивирано од изворникот на 2016-11-24. Посетено на 2016-11-26.
|