Undang Yang Empat

Undang pada asalnya adalah penghulu yang dilantik dalam kalangan suku Biduanda, iaitu suku pembesar Melayu berketurunan batin Orang Asli Sakai dan Jakun yang berkahwin campur dengan pembesar Kesultanan Johor Lama dan pembesar Minangkabau semasa zaman awal Negeri Sembilan.

Penghulu ini kemudiannya mendapat pengiktirafan daripada Kesultanan Johor-Riau dan diperakui sebagai pemerintah berdaulat dalam wilayah masing-masing dan dipercayai mula memakai gelaran Undang pada abad ke-18.^[1]

Kedudukan Undang sebagai pemerintah terus diiktiraf oleh Belanda dan British pada abad ke-19 selain Raja-raja Melayu lain dan memainkan peranan dalam mengasaskan institusi asas Tanah Melayu yang menjadi teras kewujudan Malaysia.

Sistem pelantikan dan penggiliran Yang di-Pertuan Agong adalah berasaskan sistem pemerintahan Undang di Negeri Sembilan. Undang juga memainkan peranan dalam mengasaskan Rejimen Askar Melayu Diraja, penubuhan Majlis Perundingan Persekutuan yang kemudian menjadi Parlimen serta sistem pentadbiran awam Malaya (kini Malaysia).^[1]

Kedudukan dan keistimewaan Undang selaku Raja diiktiraf di bawah Perkara 71,^[2] Perkara 160,^[3] dan Perkara 181^[4] Perlembagaan Persekutuan Malaysia, serta Perkara 28 dan Perkara 34 Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959.

Negeri Sembilan mempunyai empat orang Undang yang mengetuai empat wilayah atau luak utama di negeri tersebut. Mereka terdiri daripada Undang Sungai Ujong, Undang Jelebu, Undang Johol, dan Undang Rembau, yang secara kolektif dikenali sebagai Undang Yang Empat.

Undang Yang Empat dianggap sebagai empat "beradik" yang mempunyai kuasa besar dalam menentukan hala tuju pemerintahan beraja di Negeri Sembilan. Berdasarkan Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959, Yang di-Pertuan Besar dikehendaki mendapatkan persetujuan Undang Yang Empat bagi sebahagian besar kuasa budi bicara Baginda di peringkat negeri.

Peranan paling utama Undang Yang Empat adalah untuk memilih dan menabal Yang di-Pertuan Besar mengikut peruntukan Perkara 7 dan Perkara 11 Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959.

Selain itu, Perkara 10 Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959 turut memperuntukkan kuasa prerogatif kepada Undang Yang Empat untuk menggantung tugas atau melucutkan kedudukan, serta menarik balik segala kuasa dan keistimewaan Yang di-Pertuan Besar. Tindakan ini boleh diambil sekiranya penyandang didapati melanggar hukum syarak, bersalah atas kesalahan jenayah, tidak siuman, mengingkari Undang-Undang Tubuh Negeri, atau dinilai tidak lagi layak memegang jawatan tersebut.

Undang juga memegang peranan utama lain yang memerlukan kuasa persetujuan bersama berhubung perkara-perkara berikut:

• Pelantikan Menteri Besar;
• Penangguhan pembubaran Dewan Undangan Negeri Sembilan;
• Pengurniaan darjah kebesaran negeri;
• Hal ehwal agama Islam dan adat Melayu;
• Kedudukan tanah adat dan rizab Melayu;
• Kedudukan istimewa Bumiputera dan kepentingan sah kaum-kaum lain; dan
• Pindaan Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959.

Mengikut Perkara 17 Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959, Undang Yang Empat merupakan ahli Dewan Keadilan dan Undang Negeri Sembilan (The Council of Yang di-Pertuan Besar and the Ruling Chiefs of Negeri Sembilan). Dewan ini dipengerusikan oleh Yang di-Pertuan Besar dan turut dianggotai oleh Tengku Besar Tampin, Tunku Besar Seri Menanti, serta Dato' Shahbandar Sungai Ujong.