GlobalEye

GlobalEye
Algemeen
Rol	AWACS
Bemanning	2 piloten + 5 radaroperatoren
Stukprijs	4,6 miljard SEK
Status
Gebruik	Verenigde Arabische Emiraten,  Zweden
Afmetingen
Lengte	30,3 m
Hoogte	7,8 m
Spanwijdte	28,7 m
Vleugeloppervlak	94,8 m²
Gewicht
Leeggewicht	23.691 kg
Max. gewicht	45.132 kg
Krachtbron
Motor(en)	2 x Rolls-Royce plc BR700 turbojet
Stuwkracht	65,6 kN
Prestaties
Topsnelheid	Mach 0,8
Dienstplafond	10.668 m
Bewapening
Raketten	geen
Portaal    Luchtvaart

GlobalEye is een airborne warning and control system (AWACS) bestaande uit de Erieye radar antenne-array van het Zweedse Saab gemonteerd op de rug van de Global Express privéjet van het Canadese Bombardier.

Saab kondigde in februari 2016 aan dat ze hun Erieye radar antenne-array op de Global Express van Bombardier zouden aanbrengen, die op 35.000 voet vliegt. Saab had voorheen de Erieye al op de Saab SF-340 en de Embraer R-99 geplaatst, die allebei op 25.000 voet vliegen en op de Saab SF-2000, die op 31.000 voet vliegt.

Een Global Express werd daarvoor in Linköping aangepast. De romp en de vleugels werden versterkt om de Erieye van 1000 kg te dragen. Onder de buik werden achteraan tegengewichten geplaatst. Het kielvlak werd vergroot. Er werden generatoren en koeltechniek met meer vermogen geplaatst. Er werden laserverklikkers, radarverklikkers en voorzieningen voor het verspreiden van antiradarsneeuw aangebracht. Op de vleugeltips werden sensoren voor elektronische oorlogvoering bijgeplaatst.

Saab liet op 23 februari 2018 de eerste GlobalEye zien en zeiden ze er drie per jaar konden bouwen. De levertermijn is drie jaar bedraagt na het afsluiten van het contract. De GlobalEye vloog op 14 maart 2018 voor het eerst: een vlucht van 1:46 uur vanaf Linköping.^[1] In juli 2018 werd een testprogramma afgewerkt, waarbij volgens Saabs vicepresident Lars Tossman de GlobalEye min of meer elke dag vloog. De tweede GlobalEye maakte vloog in januari 2019 voor het eerst. Het testprogramma daarvan is in mei 2019 uitgevoerd.

De radarhorizon bedraagt 450 km op hoogte 30.000 voet en 550 km op 35.000 voet. Saab heeft de resolutie 70% verbeterd^[2] met transceivers van galliumnitride.

De GlobalEye bevat ook de Seaspray maritieme synthetische-apertuurradar van Leonardo.^[3] De GlobalEye kan zo doelen in de lucht, op land en op zee detecteren en volgen.^[4] Onder de romp hangen een beeldsensor en een infraroodcamera.^[5] De Globaleye is ook voorzien voor ELINT en SIGINT.^[6]

Missies kunnen elf uur duren.^[7] Aan boord zijn vijf bedieningsposten, maar de GlobalEye kan ook werken zonder operatoren aan boord, waarbij alle gegevens naar een grondstation gaan. GlobalEye is voorzien van datalinks en satellietcommunicatie.

In november 2015 kocht de Emiratische luchtmacht twee GlobalEyes voor $1,27 miljard en in februari 2017 een derde voor 238 miljoen USD.^[8] De chef van de Emiratische luchtmacht, Ibrahim Naser Al Alawi, zei over de GlobalEye:

een krachtige versterking van de luchtmacht… een radar voor vroegtijdige waarschuwing die ook in staat is ballistische raketten te detecteren en het hele domein af te dekken van een luchtmacht.

In mei 2019 leverde Saab de grondstations, in april 2020 de eerste GlobalEye,^[9][10] in september 2020 de tweede^[11] en in februari 2021 de derde.^[12][13] In januari 2021 bestelden de Verenigde Arabische Emiraten nog twee GlobalEyes voor $1,018 miljard^[14][15] en in september 2024 leverde Saab de vijfde en laatste GlobalEye.^[16][17] De totale kostprijs bedroeg 23 miljard SEK.

in juni 2022 bestelde de Zweedse luchtmacht twee GlobalEyes genaamd “S 106” voor 7,3 miljard SEK met een optie voor nog twee.^[18][19] In juni 2024 bestelde ze een derde GlobalEye tegen 2027 om de twee aan Oekraïne geschonken Saab SF-340's te vervangen.^[20]

Een budget van $3,65 miljard is vrijgemaakt,^[21] maar de Boeing E-7 Wedgetail is een concurrent.^[22]

Franse luchtmacht overweegt om hun Boeing E-3 te vervangen. In januari 2024 ondertekenden Zweden en Frankrijk een hernieuwd strategisch partnerschap voor innovatie met nadruk van beide landen op de wil om meer samen te werken voor luchtbewaking.^[23]

Saab heeft de GlobalEye aangeboden aan de Griekse luchtmacht om hun bestaande Erieye-vloot te vervangen.

In oktober 2024 hebben Saab en Korea Aerospace Industries een memorandum van overeenstemming ondertekend voor industriële samenwerking en transfer van technologie voor het "AEW&C II" programma van de Zuid-Koreaanse luchtmacht.^[24]

In 2020 bood Saab de Finse luchtmacht twee GlobalEye en 64 Saab JAS 39 GripenE/F aan.^[25][26] Van 30 januari tot 6 februari 2020 vloog de GlobalEye proefvluchten met Finnen tussen Finland en Linköping.

In 2024 zond Finland mensen naar Zweden om de GlobalEye aan te kopen zodra budget beschikbaar kwam.^[27] In januari 2025 zei de Zweedse minister van Defensie Pål Jonson dat Finland en Denemarken samen de GlobalEye zouden kopen.

In februari 2023 was Saab ingegaan op een Request For Information van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie om hun vloot Boeing E-3 te vervangen, maar in november 2023 koos de NAVO voor de Boeing E-7 Wedgetail.^[28]

In juni 2025 trok Boeing zich terug uit deze afspraak. In april 2026 werd bekend dat het contract alsnog aan Saab en Bombardier werd toegekend.^[29]

Op 10 september 2026 tekende Nederland een intentieverklaring met Zweden voor de aanschaf van een GlobalEye. Het Nederlandse toestel wordt naar verwachting in 2031 geleverd en wordt onderdeel van een gezamenlijke pool met drie Zweedse GlobalEyes. Vanaf 2028 krijgt Nederland al toegang tot de Zweedse toestellen.^[30]

Zie de categorie GlobalEye van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.