Kacheti
| Regio in Georgië | |||
|---|---|---|---|
| Geografie | |||
| Hoofdplaats | Telavi | ||
| Oppervlakte | 11375 km² [1] | ||
| Hoogste punt | Teboelosmta (4493 m) | ||
| Coördinaten | 41° 45' NB, 45° 43' OL | ||
| Bevolking | |||
| Inwoners (2024) | 303.833 [2] (26,7 inw./km²) | ||
| Etniciteit (2024) | Georgisch (83,1%) Azerbeidzjaans (11,8%) Kist (1,8%) | ||
| Religie (2024) | Orthodox (84,3%) Islam (14,5%) | ||
| Bestuur | |||
| Gouverneur | Platon Kalmachelidze (2026) | ||
| Gemeenten | 8 | ||
| Overige informatie | |||
| Opgericht | 1995 | ||
| Tijdzone | UTC+4 | ||
| ISO 3166-2 | GE-KA | ||
| Website | www | ||
| Reliefkaart Kacheti | |||
| Foto('s) | |||
| Telavi, hoofdstad van Kacheti | |||
| |||
Kacheti (Georgisch: კახეთი) is een bestuurlijke regio (mchare) in het oosten van Georgië met een oppervlakte van 11.375 km² en ruim 300.000 inwoners (2024). De hoofdstad is Telavi, de belangrijkste stad van de regio en hoofdstad van voormalige Kachetiaanse koninkrijken. De gouverneur van Kacheti is sinds februari 2026 Platon Kalmachelidze.[3] Kacheti is de grootste regio van het land en heeft acht gemeenten.
De regio komt overeen met het voormalige Georgische koninkrijk Kachetië en staat bekend als hoofdgebied van de Georgische wijnbouw. De cultuurhistorische streek Toesjeti in het noorden van Kacheti ligt aan de noordkant van de Grote Kaukasus waterscheiding, in het Europese deel van het Euraziatische continent.
Geografie
[bewerken | brontekst bewerken]Kacheti grenst in het westen aan de Georgische regio's Mtscheta-Mtianeti en Kvemo Kartli. Het heeft van alle Georgische regio's de langste buitengrens met de buurlanden. Het grenst in noordoosten aan de Russische deelrepublieken Tsjetsjenië en Dagestan, en in het oosten en zuiden aan Azerbeidzjan, wat tevens vrijwel de gehele Georgisch-Azerbeidzjaanse grens is. Deze lange grens met Azerbeidzjan is voor een groot deel niet formeel overeengekomen. Er speelt met name rond het David Garedzja-klooster op de Oedabno-berg een conflict over Georgisch cultureel-historisch erfgoed dat aan de Azerbeidzjaanse kant van de huidige grens ligt, zoals het Oedabnoklooster in de zuidwand van deze berg.[4]
Gebergtes
[bewerken | brontekst bewerken]Een gedeelte van de grens met Rusland (Dagestan) volgt de waterscheiding van de Grote Kaukasus, maar de streek Toesjeti ligt aan de Europese kant van de waterscheiding. Naar de Toesjetivallei gaat slechts één weg, over de 2926 meter hoge Abanopas, die vier tot vijf maanden per jaar open is. Het Nationaal park Toesjeti beslaat het grootste deel van deze streek. De westelijke grens met de regio Mtscheta-Mtianeti wordt voor het grootste deel bepaald door de Kacheti- en Gomborigebergtes. Dit zijn noord-zuid en west-oost sub-gebergtes van de Grote Kaukasus. De hoogste bergen van Kacheti bevinden zich in het noorden, in de Grote Kaukasus. De hoogste top is de 4493 meter hoge Teboelosmta, in het uiterste noordwesten van de regio, wat tevens de hoogste top is van het oostelijke deel van de Grote Kaukasus.
Alazanivallei en Iori-hoogland
[bewerken | brontekst bewerken]Het Gomborigebergte strekt zich in zuidoostelijke richting langwerpig uit in de regio, parallel aan de Grote Kaukasus. Hiertussen ligt de zeer vruchtbare vallei van de Alazani-rivier, de langste rivier van Georgië. Deze heeft in het noorden van de Pankisivallei haar bron. In de Alazanivallei vindt het grootste deel van de wijnbouw van Kacheti plaats. Het zuidoostelijke deel van Kacheti bestaat echter uit steppe-achtige en semi-woestijn landschappen van het Iori-hoogland. Er liggen hier diverse natuurparken, zoals Nationaal park Vasjlovani en het Tsjatsjoena Reservaat. Het laagste punt van Oost-Georgië, honderd meter boven zeeniveau, ligt in het uiterste zuidoosten, in de Eldarivlakte.
Bestuurlijke onderverdeling
[bewerken | brontekst bewerken]Kacheti heeft acht gemeenten:
De regio heeft in totaal 342 bewoonde kernen:[1]
- Negen steden: Achmeta, Dedoplistskaro, Goerdzjaani, Kvareli, Lagodechi, Sagaredzjo, Signagi, Telavi en Tsnori
- Geen daba's
- 333 dorpen, waaronder Kardanachi, Kasristskali, Matani, Manavi, Moechrovani, Moeghanlo, Noekriani, Omalo, Sabatlo, Samtatskaro en Sjenako. De dorpen zijn ingedeeld in 133 administratieve gemeenschappen (თემი, temi).
Demografie
[bewerken | brontekst bewerken]Kacheti telde 303.833 inwoners bij de volkstelling van 2024, een daling van bijna vijf procent ten opzichte van de volkstelling van 2014. De urbanisatiegraad is 22,5 procent.
Etniciteit en religie
[bewerken | brontekst bewerken]De bevolking van Kacheti bestond volgens de volkstelling van 2024 in meerderheid uit Georgiërs (83,1 procent). De belangrijkste etnische minderheid zijn de Azerbeidzjanen (11,8 procent).[5] Zij woonden volgens de volkstelling van 2014 voornamelijk in de gemeenten Sagaredzjo, Lagodechi en Telavi.
Kacheti kent enkele Kaukasische etnische minderheden die binnen Georgië vrijwel alleen in deze regio wonen, de Kisten, en Avaren. De Kisten, een aan Tsjetsjenen verwante bevolkingsgroep, zijn de derde etnische bevolkingsgroep in Kacheti (1,8 procent). Zij wonen voornamelijk in de Pankisivallei in de gemeente Achmeta. Een gemeenschap van ruim 1000 Avaren (0,3 procent) woont voornamelijk in de gemeente Kvareli. Een relatief groot aantal van tweeduizend Osseten (0,7 procent) woont voornamelijk in de gemeenten Achmeta en Lagodechi, verspreid over enkele dorpsgemeenschappen. Andere etnische minderheden zijn Armeniërs (0,8 procent), etnisch Russen (0,5 procent) en Jezidi, die vooral in de stad Telavi wonen.[6][5]
De meeste inwoners zijn Georgisch-Orthodox (84,3 procent), terwijl 14,5 procent moslim is. Verder zijn er kleine gemeenschappen jehova's, protestanten, katholieken, belijdende Jezidi's en Armeens-orthodoxen.
Inwoners per gemeente
[bewerken | brontekst bewerken]| Bevolkingsontwikkeling van de regio Kacheti | ||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Jaar | 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 2002* | 2002** | 2014 | 2024 | ||||||||||
| Kacheti | 395.438 | |||||||||||||||||
| Achmeta | 37.141 | |||||||||||||||||
| Dedoplistskaro | 36.316 | |||||||||||||||||
| Goerdzjaani | 71.829 | |||||||||||||||||
| Kvareli | 38.878 | |||||||||||||||||
| Lagodechi | 48.476 | |||||||||||||||||
| Sagaredzjo | 51.717 | |||||||||||||||||
| Signagi | 51.942 | |||||||||||||||||
| Telavi | 59.139 | |||||||||||||||||
| Bronnen;[7][2] * Uit onderzoek na de volkstelling van 2014 is gebleken dat volkstelling 2002 8-9 procent te hoog is uitgevallen.[8] ** Gecorrigeerde data op basis van retro-projectie 1994-2014 i.s.m. VN.[9][10] | ||||||||||||||||||
Zie ook
[bewerken | brontekst bewerken]Externe links
[bewerken | brontekst bewerken]Referenties
[bewerken | brontekst bewerken]- 1 2 (ka) Main Results of the 2014 Census (Publication) (pdf). Census.ge, National Statistics Office of Georgia (Geostat) pag.128-131 (28 april 2016). Gearchiveerd op 13 februari 2020. Geraadpleegd op 2 januari 2022.
- 1 2 (en) 2024 Population Census of Georgia results - Population of Georgia by self-governed units, urban-rural settlements and sex. National Statistics Office of Georgia, Geostat (22 juni 2026). Geraadpleegd op 23 juni 2026. “referentiedatum telling 14 november 2024”
- ↑ (ka) პლატონ კალმახელიძე კახეთის სახელმწიფო რწმუნებულად დაინიშნა (Platon Kalmachelidze benoemd tot gouverneur van de regio Kacheti). Business Magazine Georgia (18 februari 2026). Geraadpleegd op 25 juni 2026.
- ↑ (en) Azerbaijan–Georgia row reignites over Davit Gareja monastery complex. OC-Media (17 juli 2019). Gearchiveerd op 22 mei 2023. Geraadpleegd op 30 april 2023.
- 1 2 (en) 2024 Population Census of Georgia results - Demographic and Social Characteristics. National Statistics Office of Georgia, Geostat (22 juni 2026). Geraadpleegd op 22 juni 2026. “referentiedatum telling 14 november 2024”
- ↑ (en) Ethnic composition of Georgia 2014. Population Statistics Eastern Europe and former USSR. Gearchiveerd op 31 maart 2023. Geraadpleegd op 30 april 2023.
- ↑ (en) Population divisions of Georgia. Population Statistics Eastern Europe and former USSR. Gearchiveerd op 30 oktober 2021. Geraadpleegd op 27 november 2021.
- ↑ (en) Geostat, Population Dynamics in Georgia - An Overview Based on the 2014 General Population Census Data, pdf, p.12-15, 29 november 2017, geraadpleegd op 27 november 2021
- ↑ (en) Retro-projection of main demographic indicators for the period 1994-2014. Geostat (18 mei 2018). Gearchiveerd op 4 november 2021. Geraadpleegd op 24 november 2021.
- ↑ (en) Population as of 1 January by regions and self-governed units - 2002. Statistics Database Geostat. Geraadpleegd op 26 juni 2026.