Liberec
| Liberec | |||
| kommune | |||
 Utsyn frå rådhuset | |||
|
|||
| Land |  Tsjekkia | ||
|---|---|---|---|
| Kraj | Liberec | ||
| Okres | Liberec | ||
| Høgd | 374 m | ||
| Areal SO | 518,40[1] km² | ||
| Folketal SO | 144 998 (2021[2]) | ||
| • by | 95 405 | ||
| • kommune | 104 340 | ||
| Første nemnd i | 1352 | ||
| Postnummer | 460 01 | ||
 Liberec 50°46′00″N 15°03′00″E / 50.766666666667°N 15.05°E | |||
| Wikimedia Commons: Liberec | |||
Liberec[a] er ein by og ein kommune med utvida fullmakter i distriktet Liberec okres i regionen Liberec kraj i Tsjekkia. Liberec har status som lovbestemt by (tsjekkisk statutární město).[3]
Byen ligg ved elva Neisse heilt nord i landet, nær grensa til både Polen og Tyskland, og er den sjette største byen i Tsjekkia med nesten 100 000 innbyggjarar.
Liberec har ein tekstil- og maskinindustri m.a. ein av Škoda sine bilfabrikkar og ein teknisk høgskule. I samband med den nazistiske annekteringa av område i Tsjekkoslovakia vart Liberec hovudstad i Sudeten. Etter den andre verdskrigen var slutt vart den tyskspråklege folkesetnaden jaga frå byen.
Byen var arrangør for Ski-VM 2009.
Administrativ inndeling
[endre | endre wikiteksten] |
Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,[4] vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til administrative område til kommunar med utvida fullmakter (tsjekkisk správní obvody obcí s rozšířenou působností, forkorta SO ORP).[5] Liberec er ein slik by med utvida fullmakter.
Lovbestemt by
[endre | endre wikiteksten]Liberec har status som lovbestemt by frå 1990.[3]
Bydistrikt
[endre | endre wikiteksten]Som lovbestemt by har Liberec rett til på eiga hand å opprette sjøvstyrande bydistrikt (tsjekkisk městské obvody).[6] Det er oppretta eit slikt distrikt, Vratislavice nad Nisou, medan resten av kommunen er direktestyrde.
Storbyområde
[endre | endre wikiteksten]Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit storbyområde for Liberec, Jablonec nad Nisou og områda rundt.[7] 24 kommunar frå det administrative området til Liberec inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 11 kommunar frå det administrative området til Jablonec nad Nisou og 12 kommunar frå andre administrative område i regionen.
Kommunar
[endre | endre wikiteksten]Det administrative området til Liberec omfattar 28 kommunar. Av desse er 7 byar (tsjekkisk město) og ein marknadsby (tsjekkisk městys). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift.
- Bílá*
- Bílý Kostel nad Nisou*
- Český Dub*
- Cetenov
- Chotyně*
- Dlouhý Most*
- Hlavice
- Hodkovice nad Mohelkou*
- Hrádek nad Nisou*
- Chrastava*
- Jablonné v Podještědí
- Janovice v Podještědí*
- Janův Důl*
- Jeřmanice*
- Křižany*
- Kryštofovo Údolí*
- Liberec*
- Mníšek*
- Nová Ves*
- Oldřichov v Hájích*
- Osečná*
- Proseč pod Ještědem*
- Rynoltice*
- Šimonovice*
- Stráž nad Nisou*
- Světlá pod Ještědem*
- Všelibice
- Zdislava*
Folketal
[endre | endre wikiteksten]Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane:
| Folketal 2001[8] | Folketal 2011[8] | Folketal 2021[2] | |
|---|---|---|---|
| Liberec SO | 133 957 | 140 642 | 144 998 |
Kommunar
[endre | endre wikiteksten]Dei største kommunane i det administrative området:
| Kommune | Folketal 2021[2] |
|---|---|
| Liberec | 104 340 |
| Hrádek nad Nisou | 7 611 |
| Chrastava | 6 091 |
| Jablonné v Podještědí | 3 625 |
| Hodkovice nad Mohelkou | 2 944 |
| Český Dub | 2 752 |
| Stráž nad Nisou | 2 341 |
| Mníšek | 1 639 |
| Šimonovice | 1 414 |
| Osečná | 1 146 |
| Bílý Kostel nad Nisou | 1 063 |
Byar og tettstader
[endre | endre wikiteksten]Dei største tettstadene i det administrative området:
| Tettstad | Folketal 2021[2] |
|---|---|
| Liberec | 95 405 |
| Vratislavice nad Nisou[b] | 8 935 |
| Hrádek nad Nisou | 4 365 |
| Chrastava | 3 675 |
| Hodkovice nad Mohelkou | 2 585 |
| Stráž nad Nisou | 2 254 |
| Český Dub | 2 022 |
| Jablonné v Podještědí | 1 573 |
| Mníšek | 1 313 |
| Minkovice[c] | 1 135 |
| Dolní Chrastava[d] | 1 042 |
| Donín[e] | 1 100 |
| Bílý Kostel nad Nisou | 988 |
Bydelar i Liberec
[endre | endre wikiteksten]
Busetnadene fordelt på tradisjonelle bydelar og tettstader:
| Tettstad | Folketal 2021[2] | Nabolag |
|---|---|---|
| Staré Město[f] | 9 793 | Liberec I |
| Nové Město[f] | 2 979 | Liberec II |
| Jeřáb[f] | 5 657 | Liberec III |
| Perštýn[f] | 3 117 | Liberec IV |
| Kristiánov[f] | 5 312 | Liberec V |
| Rochlice | 17 268 | Liberec VI |
| Horní Růžodol | 3 430 | Liberec VII |
| Dolní Hanychov | 2 358 | Liberec VIII |
| Janův Důl | 1 072 | Liberec IX |
| Františkov | 3 676 | Liberec X |
| Růžodol I | 2 281 | Liberec XI |
| Staré Pavlovice | 4 683 | Liberec XII |
| Nové Pavlovice | 2 578 | Liberec XIII |
| Ruprechtice | 8 429 | Liberec XIV |
| Starý Harcov[g] | 7 090 | Liberec XV |
| Nový Harcov[g] | 377 | Liberec XVI |
| Kateřinky | 540 | Liberec XVII |
| Karlinky | 539 | Liberec XVIII |
| Horní Hanychov | 1 490 | Liberec XIX |
| Ostašov | 672 | Liberec XX |
| Rudolfov | 155 | Liberec XXI |
| Horní Suchá[9] | 490 | Liberec XXII |
| Doubí ( | 2 960 | Liberec XXIII |
| Pilínkov | 642 | Liberec XXIV |
| Vesec | 4 622 | Liberec XXV |
| Hluboká | 21 | Liberec XXVIII |
| Kunratice | 172 | Liberec XXIX |
| Krásná Studánka | 967 | Liberec XXXI |
| Radčice | 704 | Liberec XXXII |
| Machnín[h] | 1 050 | Liberec XXXIII |
| Bedřichovka[h] | 109 | Liberec XXXIV |
| Karlov pod Ještědem[h] | 172 | Liberec XXXV |
| Liberec by | 95 405 | |
| Vratislavice nad Nisou[i] | 8 935 | Liberec XXX |
| Liberec kommune | 104 340 |
Ein del tidlegare bydelar i Liberec er seinare skilde ut til nye kommunar:[11]
- Stráž nad Nisou (Liberec XXVI)
- Svárov[j] (Liberec XXVII)
- Dlouhý Most (Liberec XXXVI)
- Jeřmanice (Liberec XXXVII)
- Minkovice[k] (Liberec XXXVIII)
- Šimonovice (Liberec XXXIX)
Merknader
[endre | endre wikiteksten]- ↑ tysk Reichenberg, romani Libertsis
- ↑ bydel i Liberec, men administrativt skild ut som eit eige bydistrikt
- ↑ busetnad i kommunen Šimonovice
- ↑ busetnad i kommunen Chrastava
- ↑ busetnad i kommunen Hrádek nad Nisou
- 1 2 3 4 5 inngår i bydelen Liberec
- 1 2 inngår i bydelen Starý Harcov
- 1 2 3 inngår i bydelen Machnín
- ↑ skild ut som eit eige bydistrikt[10]
- ↑ no busetnad i kommunen Stráž nad Nisou
- ↑ no busetnad i kommunen Šimonovice
Kjelder
[endre | endre wikiteksten]- ↑ «Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání». Český statistický úřad. Henta 27. august 2026.
- 1 2 3 4 5 «Sčítání: Výsledky». Český statistický úřad. Henta 27. august 2026.
- 1 2 «Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech». mvcr.cz (på tsjekkisk). Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia»). 2018. s. 16–18.
- ↑ «Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene»)». zakonyprolidi.cz (på tsjekkisk). Henta 22. august 2026.
- ↑ «Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)»)». zakonyprolidi.cz (på tsjekkisk). Henta 22. august 2026.
- ↑ «Obecně závazná vyhláška statutárního města Liberce č. 7/2001, Statut města Liberce». Český statistický úřad. Arkivert frå originalen 1. mars 2011.
- ↑ «Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR» (PDF). EY Audit. Henta 5. september 2026.
- 1 2 «Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech». Český statistický úřad. Henta 27. august 2026.
- ↑ Ikkjeraud lenkje som bør gjerast om til vanleg lenkje.
- ↑ «Obecně závazná vyhláška statutárního města Liberce č. 7/2001, Statut města Liberce». Český statistický úřad. Arkivert frå originalen 1. mars 2011.
- ↑ «Historický lexikon obcí České republiky 1869–2005. II. díl» (PDF). Český statistický úřad. 2006. Arkivert frå originalen (PDF) 8. november 2020.
