CotEditor

CotEditor – bezpłatny edytor tekstu o otwartym kodzie źródłowym, przeznaczony dla systemu macOS^{[1][2][3][4][5]}. Program powstał w Japonii i służy do edycji zwykłego tekstu, w tym kodu źródłowego, plików konfiguracyjnych i dokumentów zapisanych w językach znaczników, takich jak HTML i Markdown^[6][3][7]. Wyróżnia się wykorzystaniem natywnych mechanizmów macOS oraz interfejsem dostosowanym do konwencji projektowych tego systemu^[8][9][10].

CotEditor oferuje m.in. podświetlanie składni, wyszukiwanie i zastępowanie tekstu z wykorzystaniem wyrażeń regularnych, obsługę różnych kodowań znaków, edycję z użyciem wielu kursorów oraz możliwość automatyzacji czynności za pomocą skryptów^{[11][12][1][2][9][13]}.

CotEditor został opracowany przez programistę posługującego się pseudonimem nakamuxu. Pierwsze wersje testowe programu pojawiły się w 2005 roku, a wydanie 1.0 udostępniono w 2009 roku. Nazwa programu pochodzi od wyrażenia Cocoa Text Editor, nawiązującego do Cocoa, frameworka wykorzystywanego do tworzenia aplikacji dla systemu Mac OS X^[8][14].

W 2010 roku pierwotny autor zakończył rozwój programu. Projekt był następnie utrzymywany przez innych programistów, w tym usami-k, który przeniósł kod źródłowy do systemu kontroli wersji Git i w 2014 roku udostępnił repozytorium w serwisie GitHub. W tym samym okresie do rozwoju CotEditora włączył się programista posługujący się pseudonimem 1024jp, początkowo przygotowując poprawki błędów oraz zmiany interfejsu. Stopniowo przejął on główną odpowiedzialność za rozwój aplikacji^[8].

W październiku 2015 roku CotEditor trafił do Mac App Store. W wersji 2.2 wprowadzono również systemową izolację aplikacji (sandbox), obejmującą także wydanie dystrybuowane poza sklepem^[15].

W 2016 roku przeprowadzono gruntowną przebudowę programu, zastępując kod napisany w języku Objective-C implementacją w języku Swift. Celem tej zmiany było zmniejszenie złożoności kodu oraz wykorzystanie nowszych technologii programistycznych firmy Apple^[8][9].

Wersja 5.0, wydana 16 września 2024 roku, wprowadziła możliwość otwierania folderów i przeglądania znajdujących się w nich plików w panelu bocznym^[16]. W wersji 7.0 z 20 kwietnia 2026 roku przebudowano mechanizm analizy składni: dla części języków programowania zastosowano parser Tree-sitter(inne języki), usprawniając podświetlanie składni i rozpoznawanie struktury dokumentów. Wprowadzono też nowy format definicji składni CotEditor Syntax, zastępujący dotychczasowe definicje oparte na YAML; własne definicje użytkowników są automatycznie konwertowane do nowego formatu^[17].

W kolejnych latach rozwój CotEditora koncentrował się na dostosowywaniu aplikacji do nowych wersji macOS, rozbudowie narzędzi edycji oraz zachowaniu zgodności interfejsu z rozwiązaniami systemowymi. Główny programista podkreślał, że istotnym założeniem projektu pozostaje prostota obsługi i wykorzystywanie natywnych komponentów systemu zamiast tworzenia odrębnego środowiska pracy^[8][13][18].

CotEditor jest przeznaczony do pracy z plikami tekstowymi, bez obsługi formatowania charakterystycznego dla edytorów WYSIWYG. Umożliwia zarówno przygotowywanie notatek, jak i edycję kodu programów oraz dokumentów tekstowych wykorzystywanych w pracy programistycznej^{[19][3][6][13][20][21]}.

Do podstawowych funkcji programu należą:

• podświetlanie składni z ponad 70 wbudowanymi definicjami dla języków programowania i formatów tekstowych, z możliwością dostosowywania reguł^[22][23][9];
• wyszukiwanie i zastępowanie tekstu przy użyciu wyrażeń regularnych^[1][3][9];
• jednoczesna edycja w wielu miejscach dokumentu za pomocą wielu kursorów^[11];
• wyświetlanie struktury dokumentu w postaci listy elementów rozpoznawanych na podstawie składni^[12][3][2];
• dzielenie obszaru edycji na kilka części umożliwiających równoczesne przeglądanie różnych fragmentów dokumentu^[12][3][7];
• przeglądanie zawartości folderów, wyszukiwanie tekstu w plikach otwartego folderu oraz przechodzenie między ostatnio przeglądanymi dokumentami tego folderu (od wersji 7.1)^[24];
• wyświetlanie numerów wierszy oraz liczników znaków, wyrazów i wierszy^[9][20][7];
• obsługa różnych kodowań znaków i konwencji zakończenia wiersza, wraz z wykrywaniem niezgodnych znaków^[23][2][7];
• automatyczne tworzenie kopii zapasowych dokumentów^[2][21][3];
• obsługa skryptów automatyzujących pracę z tekstem^{[11][23][25][1][13]}.

W ustawieniach programu można dostosować wcięcia, czcionki, kolory i reguły podświetlania składni^[1][9][3]. Obsługuje także inspekcję znaków Unicode, wyświetlanie znaków niewidocznych i normalizację tekstu^[23][2][12]. Uwzględnia również potrzeby użytkowników języków chińskiego, japońskiego i koreańskiego, w tym możliwość pionowego wyświetlania tekstu, a także obsługę pisma od prawej do lewej^{[23][19][12][22]}.

CotEditor może współpracować ze skryptami napisanymi m.in. w AppleScript, Pythonie i językach powłoki systemowej^{[23][11][1][2][25]}. Udostępnia również narzędzie wiersza poleceń pozwalające otwierać pliki w edytorze z poziomu terminala^[23][11].

CotEditor jest aplikacją natywną dla macOS, wykorzystującą framework Cocoa oraz systemowy komponent NSTextView do obsługi edycji tekstu. Kod źródłowy współczesnych wersji programu jest napisany w języku Swift^[8][26][9].

Założenia projektowe obejmują stosowanie standardowych mechanizmów interfejsu macOS, ograniczanie liczby dodatkowych elementów obsługi oraz zapewnienie zgodności z systemowymi funkcjami dostępności, w tym z czytnikiem ekranu VoiceOver(inne języki)^[8][18][22]. Aplikacja wykorzystuje także integrację z trybem ciemnym(inne języki) macOS, usługą iCloud i systemowym mechanizmem wersjonowania dokumentów^[22]. W przeciwieństwie do rozbudowanych zintegrowanych środowisk programistycznych CotEditor koncentruje się przede wszystkim na edycji tekstu, bez wbudowanego pełnego środowiska kompilacji i debugowania^{[8][26][7][10]}.

Kod źródłowy programu jest udostępniany na licencji Apache License 2.0. Zasoby graficzne projektu są natomiast objęte licencją Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0^[26].

CotEditor jest dostępny bezpłatnie za pośrednictwem Mac App Store oraz jako osobny pakiet instalacyjny publikowany przez twórców projektu^[13][25][18]. Obie odmiany mają zasadniczo takie same funkcje. Wydanie spoza Mac App Store korzysta z mechanizmu aktualizacji Sparkle(inne języki), natomiast aktualizacje wersji sklepowej są zarządzane przez macOS. Obie odmiany działają w systemowym mechanizmie izolacji aplikacji (sandbox)^[14].

Program jest dostępny w wielu wersjach językowych, w tym polskiej^[26]. Wszystkie jego funkcje pozostają bezpłatne, natomiast w wydaniu sklepowym przewidziano dobrowolne zakupy służące wsparciu rozwoju projektu^[22][26][18].

Od wersji 7.1.0 program wymaga systemu macOS 26 lub nowszego; w tej wersji dodano również obsługę macOS 27^[24]. Autorzy udostępniają również archiwalne wydania przeznaczone dla starszych wersji systemu operacyjnego^[14]. Wersję 7.1.3 wydano 28 października 2026 roku^[14].

W recenzji z 2015 roku Antonio Dini z włoskiego serwisu Macitynet pozytywnie ocenił elastyczność CotEditora, przejrzystość interfejsu i rozbudowane możliwości edycji tekstu, szczególnie wyszukiwanie z użyciem wyrażeń regularnych. Za wady uznał nadmiar funkcji z punktu widzenia osób zajmujących się wyłącznie pisaniem oraz nieco przestarzałą stylistykę programu^[3]. W 2025 roku The Mac Observer(inne języki) uwzględnił CotEditor w zestawieniu sześciu polecanych edytorów dla komputerów Mac, wskazując na szybkie uruchamianie i przydatność do edycji plików konfiguracyjnych, danych CSV i pojedynczych plików kodu; podkreślono przy tym, że program nie jest rozbudowanym środowiskiem programistycznym^[7].

Niemiecki serwis ifun.de w 2021 roku poinformował o zastąpieniu używanego przez ponad dziesięć lat edytora TextMate CotEditorem. Redakcja chwaliła stabilność, wydajność przy dużych dokumentach i możliwości dostosowania programu^[13]. W kwietniu 2026 roku podała, że CotEditor od blisko dwunastu lat należy do jej podstawowych narzędzi i jest wykorzystywany do przygotowywania oraz redagowania znacznej części publikowanych tekstów^[27]. W porównaniu z bardziej rozbudowanymi edytorami jako ograniczenia wskazywano mniejszy zakres funkcji programistycznych i brak rozbudowanego ekosystemu wtyczek^[28].

• Oficjalna strona CotEditora
• Repozytorium kodu źródłowego w serwisie GitHub