Enzo Biagi
Enzo Biagi w 1976 | |
| Imię i nazwisko |
Enzo Marco Biagi |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
9 sierpnia 1920 |
| Data i miejsce śmierci |
6 listopada 2007 |
| Narodowość | |
| Język | |
| Dziedzina sztuki | |
| Odznaczenia | |

Enzo Biagi (ur. 9 sierpnia 1920 w Lizzano in Belvedere, zm. 6 listopada 2007 w Mediolanie) – włoski dziennikarz, pisarz i prezenter telewizyjny.
Biografia
[edytuj | edytuj kod]Enzo Marco Biagi urodził się we frazione Pianaccio, w Lizzano in Belvedere koło Bolonii 9 sierpnia 1920[1][2]. Wychowywał się w Bolonii, dokąd jego rodzina przeniosła się, gdy miał dziewięć lat, i ukończył tam naukę w szkole technicznej o profilu rachunkowym. Karierę dziennikarską rozpoczął w 1937, publikując w bolońskim dzienniku „L’Avvenire d’Italia” artykuł poświęcony poecie Marino Morettiemu, po czym podjął stałą współpracę z redakcją[3]. W 1940 został zatrudniony w „Carlino Sera”, wieczornym wydaniu bolońskiego „Il Resto del Carlino”, uzyskując w wieku 21 lat status dziennikarza zawodowego[4].
Po zawieszeniu broni z 8 września 1943 odmówił podporządkowania się władzom Włoskiej Republiki Socjalnej i przyłączył się do partyzanckich Brygad Giustizia e Libertà, dla których redagował pismo „Patrioti”[5]. 21 kwietnia 1945 roku powrócił do Bolonii wraz z wojskami alianckimi i za pośrednictwem radiostacji relacjonował wyzwolenie miasta[4].
W pierwszych latach powojennych założył tygodnik „Cronache”, ukazujący się w latach 1945–1947, a następnie ponownie podjął pracę w „Il Resto del Carlino” jako reporter i krytyk filmowy, relacjonując m.in. powódź w Polesine w 1951[5]. W 1947 roku wyjechał do Wielkiej Brytanii, gdzie relacjonował ślub księżniczki Elżbiety i Filipa Mountbattena. Była to pierwsza z serii dziennikarskich podróży zagranicznych[6][7].
W 1951 roku został usunięty z „Il Resto del Carlino” po podpisaniu Manifestu Sztokholmskiego przeciwko broni atomowej. Przeniósł się do Mediolanu i związał z tygodnikiem „Epoca”, którego był dyrektorem w latach 1953–1960[8]. We wrześniu 1961 objął kierownictwo telewizyjnego dziennika RAI (wł. Telegiornale), wprowadzając do niego m.in. szerszy udział reporterów prasowych, relacje zagraniczne i rozbudowaną tematykę społeczną. Z funkcji ustąpił w sierpniu 1962[9]. Jeszcze w tym samym roku stworzył i prowadził „RT – Rotocalco Televisivo”, program uznawany przez archiwum RAI za jedno z pierwszych przedsięwzięć włoskiej telewizji poświęconych systematycznemu dziennikarskiemu śledztwu[10].
W następnych dekadach łączył pracę telewizyjną z działalnością prasową, pracując m.in. dla takich gazet, jak: „La Stampa”, „Corriere della Sera”, „La Repubblica” i „L’Europeo”, a w 1971 został dyrektorem „Il Resto del Carlino”[11]. Do jego popularnych programów telewizyjnych należały m.in. „Dicono di lei” (1969), „Proibito” (1977–1980) oraz „Linea diretta”, poświęcone analizie bieżących wydarzeń i rozmowom z ich uczestnikami[10][12]. W latach 1995–2002 Biagi prowadził na antenie RAI 1 program „Il fatto”, poświęcony komentarzom, wywiadom i analizie wydarzeń dnia, a po zakończeniu jego emisji w 2002 powrócił do telewizji dopiero w 2007 z programem „RT – Rotocalco televisivo”[13].
W 1953 otrzymał Nagrodę Riccione za sztukę teatralną Giulia viene da lontano[14]. W 1978 przyznano mu specjalną dziennikarską Nagrodę Saint-Vincent „za życie poświęcone dziennikarstwu” (wł. per una vita dedicata al giornalismo). Biagi dwukrotnie otrzymał tę nagrodę, w 1960 i 1965, pracując w redakcji dziennika „La Stampa”[15].
Biagi był autorem ponad osiemdziesięciu książek o charakterze reporterskim, eseistycznym i historycznym, w tym „Il Signor Fiat. Una biografia” (1976) oraz wielotomowej „Storia d’Italia a fumetti” (1978–2004)[5]. Otrzymał dwukrotnie Nagrodę Bancarella — w 1971 roku za „Testimone del tempo” i w 1987 za „Il boss è solo”[16].
W 1967 odznaczony Orderem Zasługi Republiki Włoskiej w stopniu Wielkiego Oficera[17], zaś w 1995 w stopniu Kawalera Krzyża Wielkiego[18]. Biagi był doktorem honoris causa uniwersytetów w Bolonii, Turynie, Pizie oraz Modenie-Reggio Emilia[19]. W 2003 dziennikarz wybrany został honorowym obywatelem miasta Fucecchio w Toskanii[20].
Jego ostatni program telewizyjny „RT” został przerwany po siedmiu odcinkach, po czym dziennikarz zmarł 6 listopada 2007 w Mediolanie[21].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Andrea Domenico Mancuso: Biagi, Enzo Marco Enciclopedia Italiana – IX Appendice (2015). treccani.it. [dostęp 2026-10-01]. (wł.).
- ↑ Centro documentale Enzo Biagi. bolognawelcome.com. [dostęp 2026-10-01]. (wł.).
- ↑ Enzo Biagi. lfb.it. [dostęp 2026-10-01]. (wł.).
- 1 2 Enzo Biagi, una vita per il giornalismo. corriere.it, 2007-11-06. [dostęp 2026-10-01]. (wł.).
- 1 2 3 Enzo Biagi. bibliotechebologna.it. [dostęp 2026-10-01]. (wł.).
- ↑ Marco Marozzi: Morte di Bice Biagi: i litigi e il lavoro col padre, la carriera nei giornali e il carattere «ribelle». corrieredibologna.corriere.it. [dostęp 2026-10-01]. (wł.).
- ↑ Loris Mazzetti: Loris Mazzetti racconta Enzo Biagi. odg.bo.it, 2017-11-28. [dostęp 2026-10-01]. (wł.).
- ↑ Biagi, Enzo Marco. Lessico del XXI Secolo (2012). treccani.it. [dostęp 2026-10-01]. (wł.).
- ↑ Dalle origini agli anni 60: l’uomo ‘sbagliato’ al posto giusto. „RadiocorriereTv”. 32–33, s. 35, 2024-08-05. RAI. [dostęp 2026-10-01]. (wł.).
- 1 2 Le grandi inchieste di Enzo Bianchi. teche.rai.it. [dostęp 2026-10-02]. (wł.).
- ↑ Biagi, Enzo (Enciclopedia on line). treccani.it. [dostęp 2026-10-02]. (wł.).
- ↑ Dicono di lei, 1969. teche.rai.it. [dostęp 2026-10-02]. (wł.).
- ↑ Il 23 gennaio 1995 nasceva firmato da Biagi. teche.rai.it. [dostęp 2026-10-02]. (wł.).
- ↑ 1953. 7ª edizione. riccioneteatro.it. [dostęp 2026-10-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-06-17)]. (wł.).
- ↑ I premiati con il Saint-Vincent in 45 ediozioni nella storia del giornalismo italiano. Saint-Vincent: 2012. (wł.).
- ↑ Enzo Biagi e Luca Goldoni si contendono il Premio Bancarella. bibliotecasalaborsa.it. [dostęp 2026-10-02]. (wł.).
- ↑ Biagi Dott. Enzo. quirinale.it. [dostęp 2026-10-02]. (wł.).
- ↑ Biagi Dott. Enzo. quirinale.it. [dostęp 2026-10-02]. (wł.).
- ↑ Quattro lauree honoris causa per Biagi. ilgiornale.it, 2007-11-06. [dostęp 2026-10-02]. (wł.).
- ↑ Enzo Biagi, cittadino onorario. archivio.comune.fucecchio.fi.it. [dostęp 2026-10-02]. (wł.).
- ↑ Muore Enzo Biagi. bibliotecasalaborsa.it. [dostęp 2026-10-02]. (wł.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Enzo Biagi w bazie IMDb (ang.)
- Tłumaczenie wywiadu Biagiego z reż. Passolinim na wiez.pl (pol.)
- ISNI: 0000000120198016
- VIAF: 2466590
- LCCN: n79114185
- GND: 119340585
- NDL: 00433240
- BnF: 11891911x
- SUDOC: 026727137
- SBN: CFIV010084
- NLA: 35018392
- NKC: xx0138135
- BNE: XX1642150
- NTA: 072679867
- BIBSYS: 90388076
- CiNii: DA01661427
- Open Library: OL49513A
- PLWABN: 9810578504605606
- NUKAT: n99051913
- J9U: 987007587820805171
- PTBNP: 194202
- CONOR: 17929571
- BLBNB: 000603014
- LIH: LNB:Cygl;=CZ
- WorldCat: E39PBJtCDr8RVgPj9r8YGhy68C
- Doktorzy honoris causa uczelni we Włoszech
- Dziennikarze prasowi
- Dziennikarze telewizyjni
- Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Włoskiej
- Pisarze związani z Bolonią
- Pisarze związani z Mediolanem
- Włoscy dramaturdzy XX wieku
- Włoscy dziennikarze
- Włoscy eseiści
- Włoscy felietoniści
- Włoscy pisarze XX wieku
- Włoscy pisarze XXI wieku
- Włoskie osobowości telewizyjne
- Urodzeni w 1920
- Zmarli w 2007