Geocaching

1 listopada 2001 roku została założona pierwsza skrytka na terenie Polski. Skrytka „Ndebele 1”, bo tak się nazywa, jest wirtualna (nie posiada pojemnika z logbookiem) i została opublikowana w serwisie geocaching.com^[6].

Najstarszą niewirtualną skrytką była skrytka FirePlace założona 5 stycznia 2002 roku, opublikowana w serwisie geocaching.com^[7]. Informacje o niej można również znaleźć w sygnaturce listu z 5 stycznia 2002^[8]. Obecnie skrytka ta nie istnieje. Najstarszą istniejącą niewirtualną skrytką w Polsce jest pojemnik ukryty dnia 2 czerwca 2002 roku w okolicach Szczytna^[9]. (Jest to skrytka reaktywowana po 10 latach na podstawie znalezionych szczątków opakowania). Najstarszą skrytką w ciągłym użytkowaniu, z oryginalnym logbookiem, jest „First cache in lubuskie”^[10] z 29 marca 2003 roku.

Wiosną 2006 roku stworzony został polski lokalny serwis Opencaching Polska (zwany też OC PL). Bazuje on na otwartej platformie i utrzymywany jest społecznie przez grupę entuzjastów zabawy^[11]. Wszystkie treści umieszczane w serwisie OC PL publikowane są na licencjach otwartych^[12].

W październiku 2009 roku wystartowała strona Geocaching Polska związana z serwisem Geocaching.com. W założeniu jest ona odpowiedzią na potrzeby coraz prężniej rozwijającego się środowiska geokeszerskiego, publikującego skrytki w tym międzynarodowym serwisie^[13]. 10 lutego 2011 roku opublikowana została nowa wersja tej strony^[14]. 25 lutego 2012 roku Zarząd Główny PTTK, w porozumieniu z serwisem Geocaching.pl, w celu upowszechnienia Geocachingu ustanowił Odznakę „PTTK Geocaching Polska”^[15][16].

Od 24 czerwca 2023 roku w Polsce emitowany jest podcast poświęcony geocachingowi – Między keszami^[17], prowadzony przez QbęPL (Jakuba Paradowskiego) i okrutnyb (Annę Sabak-Grzybowską). Odcinki publikowane są raz w miesiącu na platformach na platformach streamingowych. W programie pojawiają się treści poradnikowe, podróżnicze, newsy oraz wywiady z osobami związanymi ze światem geocachingu. Podcast powstaje dzięki współpracy z Domem Kultury Kadr oraz ze Stowarzyszeniem Geocaching Warszawa.

Pierwsza strona internetowa zawierająca listę skrytek geocachingowych została stworzona 8 maja 2000 roku przez Mike’a Teague. ^[18]2 września 2000 roku Jeremy Irish wysłał email na grupę gpsstash, w którym poinformował, że zarejestrował domenę geocaching.com oraz założył własną stronę, na którą skopiował skrytki z bazy Mike’a Teague. Dnia 6 września 2000 roku Mike Teague oficjalnie ogłosił, że Jeremy Irish przejął jego stronę.^[5]

To największy, komercyjny serwis geocachingowy na świecie, należący do przedsiębiorstwa Groundspeak Inc., które rozpoczęło działalność 2 września 2000 roku. Każda skrytka przed opublikowaniem jest weryfikowana przez lokalnego recenzenta wybranego przez właścicieli gry. Darmowe konto daje dostęp do najważniejszych funkcji potrzebnych w geocachingu: poszukiwania oraz zakładania skrytek. Bardziej zaawansowane funkcje tej strony, takie jak wyszukiwanie zaawansowane, generowanie Pocket Query, powiadomienia czy dostęp do skrytek premium wymagają wykupienia konta premium.

Dnia 18 kwietnia 2017 roku serwis przekroczył barierę 3 milionów aktywnych skrytek zarejestrowanych w ponad 191 krajach na całym świecie.

7 lipca 2026 na świecie znajdowało się 3 471 324 aktywnych skrytek na Geocaching.com^[19]

Od 2009 roku istnieje polska strona Geocaching.pl, której celem jest ułatwienie polskim graczom korzystania z serwisu Geocaching.com.

Według stanu na 8 listopada 2026 roku na terenie Polski znajdowały się 66 494 skrytki, z których 970 było nieaktywnych a do tego dnia zarchiwizowanych zostało 68 372^[20].

Liczba aktywnych skrytek systemu geocaching.com w Polsce w kolejnych latach do roku 2017^[21].

Opencaching.PL jest jednym z serwisów Sieci Opencaching (ang. Opencaching Nodes). Zgodnie z ideą przyświecającą projektowi, serwisy Opencaching funkcjonują na zasadach „non-profit”. Korzystanie z serwisów Opencaching jest bezpłatne, a dostęp do wszystkich podstawowych danych w formie, którą można łatwo obrabiać przez inne aplikacje, jest całkowicie otwarty. Mniejsze są również ograniczenia dotyczące chowania skrytek. Serwisy Opencaching są serwisami narodowymi, których działalność ogranicza się najczęściej do jednego obszaru językowego. Funkcjonują one w Polsce, Niemczech, Czechach, Wielkiej Brytanii, Holandii, Rumunii, Hiszpanii i Stanach Zjednoczonych^[22].

Serwis Opencaching.PL w styczniu 2019 roku zawierał 61 747 skrzynek, w tym 38 225 aktywnych, oraz 40 211 aktywnych użytkowników^[23]. Serwis posiada aktywnie działające forum w języku polskim^[24], publicznie dostępne API dla deweloperów^[25] oraz rosnącą liczbę zintegrowanych aplikacji mobilnych.

NaviCache.com rozpoczął działalność w lutym 2001 roku jako regionalny serwis geocachingowy. Szybko zdobył popularność wśród ludzi, którzy szukali mniej restrykcyjnej alternatywy do serwisów wtedy istniejących. W serwisie istnieje możliwość rejestracji prawie każdego rodzaju skrytki (w granicach rozsądku).^[26]

TerraCaching.com jest serwisem stawiającym sobie za cel zapewnienie wysokiej jakości skrytek. Współrzędne skrytek tam zarejestrowane są niedostępne dla niezarejestrowanych osób. Członkostwo zarządzane jest przez system sponsoringu, a każda skrytka jest pod stałą obserwacją innych użytkowników. Regulamin TerraCaching zabrania rejestracji skrytek w innych serwisach.^[27]

GPSgames.org to nieczynny serwis geocachingowy składający się z paru mniejszych gier tj.: Geodashing, Shutterspot, GeoVexilla, MinuteWar, GeoPoker i GeoGolf. Gry polegały między innymi na zdobywaniu wirtualnych stref poruszając się po otoczeniu; można je porównać do Whereigo w Geocachingu,.^[28]

Opencaching.com wystartował 7 grudnia 2010 roku jako darmowy serwis geocachingowy, którego twórcą było przedsiębiorstwo Garmin^[29]. Po niecałych pięciu latach działalności, 14 sierpnia 2015 roku serwis został zamknięty^[30][31].

Skrytki powinny być odpowiednio ukryte i zamaskowane, jako że zdekonspirowanie znaleziska przez osobę niewtajemniczoną grozi uznaniem skrytki za śmieć, kradzieżą lub dewastacją.

Stosunkowo najłatwiejsze jest ukrywanie skrytek w terenie. Skrytki miejskie (najczęściej typu mikro lub nano, przytwierdzone magnesem do metalowej powierzchni) wymagają przemyślanego zamaskowania oraz ukrycia w takim miejscu, by jej otwieranie przez poszukiwaczy nie wzbudziło podejrzeń przechodniów. Gracze prześcigają się więc w wymyślaniu skutecznych maskowań – mogą być to cegły wypełniające szczelinę w ścianie, sztuczne kamienie, czy nawet wiarygodne imitacje tabliczek informacyjnych^[36].

Geocaching oferuje możliwość zakładania różnych typów skrytek, które czasem różnią się w poszczególnych serwisach lub są dla nich unikalne. Do najczęściej spotykanych typów należą:

• Tradycyjna – podstawowy, pierwotny typ skrytki, składający się co najmniej z pudełka oraz logbooka. Współrzędne finałowe skrytki są jawne więc nie trzeba rozwiązywać żadnych zadań aby dowiedzieć się na jakich współrzędnych jest ona ukryta.
• Multi-cache – ten typ skrytki wiąże ze sobą co najmniej dwa różne miejsca, przy czym przynajmniej w lokalizacji finałowej znajduje się fizycznie istniejący pojemnik. Istnieje wiele odmian tego typu skrytki, choć w przypadku większości z nich w pierwszym etapie poszukiwacz znajduje wskazówkę prowadzącą do drugiego, w drugim – do trzeciego, i tak dalej. Skrytka offsetowa (w tym przypadku poszukiwacz idzie do miejsca, w którym znajduje wskazówki jak dotrzeć do właściwej skrytki) jest uznawana za multi-cache.
• Zagadka – skrytka, do której można dotrzeć tylko po rozwiązaniu zagadki. Zagadką może być równanie matematyczne, rebus lub każde inne zadanie, które należy rozwiązać, aby znaleźć skrytkę. Zagadki są przeważnie możliwe do rozwiązania z domu w przeciwieństwie do Multi-cache.
• Own-Cache – (tylko opencaching.pl) skrytka, którą właściciel ma zawsze przy sobie i aby ją znaleźć, należy najpierw spotkać właściciela. Ten typ miał w założeniu przyczyniać się do wzajemnego poznawania się uczestników zabawy. Obecnie istnieje limit jednej skrytki typu own-cache na użytkownika.
• Skrytka mobilna – (tylko opencaching.pl) skrytka ukryta metodą tradycyjną, której odnalezienie jest możliwe na podstawie współrzędnych. W przeciwieństwie do skrzynki tradycyjnej, osoba znajdująca skrzynkę mobilną powinna jak najszybciej przenieść ją w nowe miejsce a stosowną informację o nowym miejscu ukrycia zamieścić w logu skrzynki.
• Letterbox Hybrydowy – Letterboxing to inna forma zabawy w szukanie skarbów, w której zamiast współrzędnych wykorzystuje się wskazówki. W niektórych przypadkach właściciel skrytki zdecydował jednak, że będzie ona funkcjonować zarówno jako letterbox i geocache, a następnie umieścił jej współrzędne w serwisie geocaching.com. Jeżeli w takiej skrytce znajduje się pieczątka, nie jest to przedmiot na wymianę, lecz narzędzie za pomocą którego poszukiwacze mogą zarejestrować swoją wizytę.
• Wherigo – zestawem narzędzi służących do tworzenia oraz prowadzenia w terenie gier, wykorzystujących odbiornik GPS i specjalną aplikację, do której należy załadować udostępniony przez właściciela kartridż wherigo. Najpopularniejszym typem kardtridży whejreigo jest reverse whejreigo - gra która polega na poszukiwaniu skrytki znając tylko odległość do niej od aktualnej pozycji odbiornika GPS.
• Wydarzenie (Event) – czasami lokalne organizacje geokeszerskie albo sami gracze wyznaczają miejsce i czas spotkania, na którym rozmawia się na temat geocachingu. Po tym zdarzeniu strona eventu jest archiwizowana.
• Mega-Wydarzenie (Mega event) – (tylko opencaching.com) podobna do skrytki typu „Wydarzenie”, z tym że spotkanie którego dotyczy musi być znacznie większe. Aby zakwalifikować się do tej kategorii, w wydarzeniu musi uczestniczyć minimum 500 osób. Zwykle „Mega-Wydarzenia” są spotkaniami geokeszerów z całego świata, a często są to imprezy cykliczne.
• Giga-Wydarzenie (Giga event) – (tylko opencaching.com) podobna do skrytki typu „Mega-wydarzenie”, ale to spotkanie jest jeszcze większe. Aby zakwalifikować się do tej kategorii, w wydarzeniu musi uczestniczyć minimum 5000 osób. Pierwszy Giga event odbyło się w Monachium w 2014 roku.
• CITO – (tylko opencaching.com) jest to typ aktywności ściśle związany z geocachingiem. W trakcie poszukiwań skrytek, zbierane są śmieci leżące po drodze i przeznaczane są do właściwej utylizacji.
• EarthCache – (tylko opencaching.com) jest to miejsce, które można odwiedzić, aby nauczyć się czegoś na temat geologicznych tajemnic Ziemi. EarthCache zawierają zarówno informacje edukacyjne, jak również i informację (współrzędne), gdzie można trafić na opisywane zjawisko. Poszukiwacze EarthCache mogą zobaczyć, jak nasza planeta kształtowała się w trakcie procesów geologicznych, jak wykorzystujemy jej zasoby oraz jak naukowcy zbierają informacje na temat Ziemi.
• Virtual cache – wirtualny typ skrytki. By móc go zalogować na serwisie geocachingowym trzeba zazwyczaj wykonać rożnego typu zadania, np. wykonać zdjęcie z jakimś obiektem.

Wśród typów skrzynek spotykanych w terenie, a już nie wspieranych przez system warto wymienić takie typy jak: Webcam Cache, Project A.P.E. Cache, 10 Years! Event Cache i Locationless (Reverse), przekształcone w waymarking^[37].

W roku 2018 autorzy Geocachingu przekształcili stary typ skrytek wirtualnych Lab Caches na osobną aplikację Adventure Labs która łączy się z Geocaching.com^[38]

• Mikro – bardzo mała, np. pudełko po filmie fotograficznym, fiolka
• Mała – mała, mieszcząca dziennik i małe przedmioty, o pojemności między 100 ml a 1 litrem
• Normalna – pojemnik wielkości od 1 do 5 litrów
• Duża – pojemniki mogące zmieścić bardzo dużo przedmiotów, o pojemności od 5 do 20 litrów, np. beczka
• Bardzo duża – pojemniki powyżej 20 litrów pojemności. Skrytką taką może być duża skrzynia, kontener lub całe pomieszczenie
• Inna – zwykle dla skrzynek bardzo małych albo nietypowych jak np. wydarzenie