Jan de Lapierre
| Data i miejsce urodzenia |
2 czerwca 1900 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
11 marca 1987 |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki |
6 Dywizjon Taborów |
| Główne wojny i bitwy |
wojna polsko-ukraińska |
| Praca poza służbą wojskową |
lekarz okulista |
| Data śmierci |
11 marca 1987 | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Informacje klubowe | |||||||
| Klub |
Pogoń Lwów | ||||||
| Dorobek medalowy | |||||||
| |||||||
Jan Henryk Stefan de Lapierre, ps. Kamień[1] (ur. 2 czerwca 1900 w Aleksandrowie Kujawskim, zm. 11 marca 1987 we Wrocławiu) – polski lekarz okulista, doktor medycyny; oficer rezerwy lekarz Wojska Polskiego, porucznik Armii Krajowej; lekkoatleta, specjalizujący się w skoku wzwyż.
Młodszy brat zmarłego w Londynie na emigracji oficera Wojska Polskiego i żołnierza Armii Krajowej Henryka de Lapierre (1899–1977)[2].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Dzieciństwo i młodość
[edytuj | edytuj kod]Urodził się 2 czerwca 1900 r. w Aleksandrowie, w rodzinie szlacheckiej kupca Jana i Heleny z Rejmanów[3]. Po przeprowadzce dorastał we Lwowie, gdzie w 1914 r. uczęszczał wraz z bratem do III klasy w C. K. V Gimnazjum[4], a następnie w 1918 r. ukończył z nim VII klasę w C. K. III Gimnazjum im. Franciszka Józefa[5]. W drugiej z wymienionych szkół średnich w 1919 r. złożył egzamin dojrzałości[6].
W młodości amatorsko uprawiał lekkoatletykę, reprezentując barwy Pogoni Lwów (1917–1921)[7]. 6 października 1918 r. został wyróżniony honorową nagrodą wędrowną „Pogoni” za zwycięstwo w zawodach pięcioboju lekkoatletycznego wśród młodzieży szkół średnich[8], z kolei we wrześniu 1919 r. zajął drugie miejsce w konkursie skoku wzwyż w międzyklubowych zawodach lekkoatletycznych „Pogoni” z klubami z Warszawy[9].
Osiągnięcia
[edytuj | edytuj kod]Progresja wyników[7]
[edytuj | edytuj kod]| konkurencja | 1917 | 1921 |
|---|---|---|
| skok wzwyż | 1,45 m | 1,55 m RŻ |
Służba w Wojsku Polskim
[edytuj | edytuj kod]Wraz z zakończeniem I wojny światowej i odzyskaniem przez Polskę niepodległości w listopadzie 1918 r. wstąpił ochotniczo do Wojska Polskiego[6]. W latach 1919–1921 walczył w wojnie polsko-ukraińskiej, a następnie polsko-bolszewickiej[6]. Wkrótce po zakończeniu działań na froncie otrzymał przydział do Szkoły Podchorążych w Warszawie, po ukończeniu której został zwolniony z wojska w stopniu podchorążego[6]. W 1923 r. de Lapierre został zatwierdzony w stopniu podporucznika ze starszeństwem z 1 lutego 1921 r. i 7. lokatą w korpusie oficerów taborowych[12]. Posiadał wówczas przydział w rezerwie do 6 Dywizjonu Taborów we Lwowie[13], utrzymany w roku następnym[14]. Po uzyskaniu stopnia doktora jako podporucznik lekarz korpusu oficerów sanitarnych w stanie rezerwy wszedł w skład kadry zapasowej 6 Szpitala Okręgowego, pozostając w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Lwów Miasto (1934)[15].
Wykształcenie i działalność zawodowa
[edytuj | edytuj kod]W czerwcu 1928 r.[a] ukończył studia medyczne na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, uzyskując stopień naukowy doktora wszech nauk lekarskich[6]. Z uwagi na niekorzystną sytuację materialną, krótko po obronie dyplomu pozostał na uczelni w charakterze wolontariusza w Klinice Położniczej, a następnie praktykanta w Klinice Okulistycznej[6]. Na mocy uchwały Rady Wydziału Lekarskiego z dniem 1 sierpnia 1931 r. objął stanowisko asystenta starszego przy Katedrze Okulistyki[16], sprawując tę funkcję do 1944 roku[7]. Niespełna rok po przyjęciu na stanowisko de Lapierre zajmował mieszkanie w budynku Kliniki Okulistycznej UJK przy ul. Pijarów 4[17], a następnie Głowińskiego 7[18], w którym mieszkał co najmniej do 1938 roku[19]. W latach 1937–1938 świadczył dodatkowe usługi jako lekarz opieki zdrowotnej z początkowym wynagrodzeniem 1350 zł rocznie[20], a później 150 zł miesięcznie[19]. Był członkiem Towarzystwa Lekarskiego Lwowskiego[21].
II wojna światowa
[edytuj | edytuj kod]W okresie okupacji niemieckiej działał w konspiracji: do marca 1944 r. pełnił funkcję kierownika działu sanitarnego w dziale IV (kwatermistrzowskim) Inspektoratu Lwów Miasto w Okręgu Lwów Armii Krajowej[22][23]. Z dniem 3 maja 1944 r. awansowany na stopień porucznika rezerwy służby sanitarnej Armii Krajowej[1]. Jesienią 1944 r. został powołany do wojska i wysłany do Lublina[7]. Pod koniec roku przedostał się do Warszawy, gdzie w latach 1944–1946 przewodniczył Komisji Lekarskiej[7].
Lata powojenne
[edytuj | edytuj kod]Po zakończeniu działań wojennych przeniósł się i zamieszkał we Wrocławiu, w kamienicy przy ul. Kiełbaśniczej 5[24]. Do czasu przejścia na emeryturę w 1960 r. pracował w mieście jako ceniony lekarz okulista[7]. Aktywnie angażował się w organizację pierwszych wrocławskich wystaw psów rasowych[25].
Pochowany na Cmentarzu św. Wawrzyńca we Wrocławiu (4d / A / 5)[26].
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Żonaty z pilotką Jadwigą Danutą z Sikorów, uczestniczką wielu konkursów lotniczych[27], uznaną przez powojenne władze komunistyczne w Polsce za zaginioną w 1941 r. we Lwowie[24], zaś faktycznie aresztowaną 25 lipca 1940 r., a następnie zamordowaną 26 czerwca 1941 r. w jednym z lwowskich więzień[28].
Biegle, tj. w słowie i piśmie, władał językiem polskim, niemieckim, francuskim oraz słabo angielskim, zaś tylko w słowie językiem rosyjskim[29].
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Blisko 7 lat od zgłoszenia i przyjęcia w poczet studentów jesienią 1921 roku.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 Jan Lappiere, pseud. Kamień. baza.muzeum-ak.pl. [dostęp 2026-01-05]. (pol.).
- ↑ Wanda Niemczycka Babel: Z dziennika podróży w czas przeszły. Święty Jan Kulczyk. lwow.com.pl, 2003-08. [dostęp 2026-01-05]. (pol.).
- ↑ Bolesław Czuruk (tłum.): Akt urodzenia. Tłumaczenie urzędowe z języka rosyjskiego. glam.uni.wroc.pl, 1924-05-12. [dostęp 2026-01-05]. (pol.).
- ↑ Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. V Gimnazyum we Lwowie za rok szkolny 1914, Lwów 1914, s. 72 (pol.).
- ↑ Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum Lwowskiego im. Franciszka Józefa za rok szkolny 1917/18, Lwów 1918, s. 18 (pol.).
- 1 2 3 4 5 6 Jan de Lapierre: Curriculum Vitae. glam.uni.wroc.pl, 1931-07-06. [dostęp 2026-01-05]. (pol.).
- 1 2 3 4 5 6 Kurzyński 2025 ↓, s. 92.
- ↑ IX. Sprawozdanie Lwowskiego Klubu Sportowego „Pogoń” za rok 1918, Lwów 1919, s. 14 (pol.).
- ↑ X. Sprawozdanie Lwowskiego Klubu Sportowego „Pogoń” za rok 1919, Lwów 1920, s. 10 (pol.).
- ↑ Kronika sportowa, „Słowo Polskie”, XXVI (361), Lwów, 15 sierpnia 1921, s. 3 (pol.).
- ↑ Lekka atletyka. Mistrzostwa Polski w lekkiej atletyce, „Przegląd Sportowy”, I (14), Kraków, 20 sierpnia 1921, s. 14 (pol.).
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1049.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1033.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 943.
- ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 773.
- ↑ Witkowski: L:4697 ex 1930/31. Do Pana Dr. Jana de Lapierre na ręce Kierownictwa Kliniki okulistycznej przez Dziekanat Wydziału lekarskiego. glam.uni.wroc.pl, 1931-07-18. [dostęp 2026-01-05]. (pol.).
- ↑ Jan de Lapierre: Do Rady Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. glam.uni.wroc.pl, 1932-04-25. [dostęp 2026-01-05]. (pol.).
- ↑ Jan de Lapierre: Do Rady Wydziału Lekarskiego UJK we Lwowie. glam.uni.wroc.pl, 1936-05-04. [dostęp 2026-01-05]. (pol.).
- 1 2 Jan de Lapierre, Do Rady Wydziału Lekarskiego UJK we Lwowie [online], glam.uni.wroc.pl [dostęp 2026-01-05] (pol.).
- ↑ Jan de Lapierre, Do Rektoratu Uniwersytetu Jana Kazimierza przez Kierownictwo Kliniki Okulistycznej i Dziekanat Wydziału Lekarskiego [online], glam.uni.wroc.pl [dostęp 2026-01-05] (pol.).
- ↑ Sprawozdanie Rady Zawiadowczej Towarzystwa Lekarzy Polskich b. Galicji za rok 1932, Lwów 1933, s. 2 (pol.).
- ↑ Armia Krajowa na Lwowszczyźnie. Podział strukturalny. baza.muzeum-ak.pl. [dostęp 2026-01-05]. (pol.).
- ↑ Polska Podziemna. Okręg Lwowski Armii Krajowej „Rodzynki”, „Halicz”, „Dukat”, „Lira”, „Promień”, dws-xip.com, ISSN 2082-7431 [dostęp 2026-01-05] (pol.).
- 1 2 Obwieszczenia sądowe. Uznanie za zmarłego i stwierdzenie faktu śmierci. Sąd Grodzki we Wrocławiu, „Monitor Polski”, XXVI (79), Warszawa, 31 maja 1947, s. 12 (pol.).
- ↑ Jolanta Wajdzik, Związek Kynologiczny w Polsce. 70 lat działalności oddziału we Wrocławiu, Wrocław 2019, s. 39 (pol.).
- ↑ śp. Jan Lapierre. wroclaw-katedra.grobonet.com. [dostęp 2026-01-05]. (pol.).
- ↑ Wojciech Grott, Obraz sowieckiej okupacji wschodnich województw II Rzeczypospolitej (1939-1941) w niemieckiej, polskojęzycznej prasie Generalnego Gubernatorstwa (1939-1945), Praca doktorska wykonana pod kierunkiem dr. hab. Grzegorza Berendta, prof. UG, Gdańsk 2023, s. 153 (pol.).
- ↑ Oddziałowa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Katowicach: Zamordowani w więzieniach lwowskich w czerwcu 1941. ipn.gov.pl, 2025-01-27. s. 28. [dostęp 2026-01-05]. (pol.).
- ↑ Jan de Lapierre: Deklaracja. glam.uni.wroc.pl, 1933-05-17. [dostęp 2026-01-05]. (pol.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Henryk Kurzyński: Indeks polskich lekkoatletów startujących w latach 1920-1939. Komisja Statystyczna PZLA, listopad 2025. [dostęp 2026-01-05].
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923. [dostęp 2026-01-05].
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924. [dostęp 2026-01-05].
- Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1934. [dostęp 2026-01-05].
- Polscy okuliści
- Polscy skoczkowie wzwyż
- Lekkoatleci Pogoni Lwów
- Absolwenci gimnazjów we Lwowie
- Absolwenci Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie
- Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska)
- Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska)
- Wojskowi związani ze Lwowem
- Oficerowie 6 Dywizjonu Taborów
- Podporucznicy taborów II Rzeczypospolitej
- Podporucznicy lekarze II Rzeczypospolitej
- Żołnierze Okręgu Lwów Armii Krajowej
- Oficerowie Armii Krajowej
- Urodzeni w 1900
- Zmarli w 1987
- Ludzie urodzeni w Aleksandrowie Kujawskim
- Pochowani na cmentarzu św. Wawrzyńca we Wrocławiu