Przejdź do zawartości

Jan de Lapierre

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Jan de Lapierre
Kamień
porucznik rezerwy lekarz porucznik rezerwy lekarz
Data i miejsce urodzenia

2 czerwca 1900
Aleksandrów Kujawski

Data i miejsce śmierci

11 marca 1987
Wrocław

Przebieg służby
Siły zbrojne

Wojsko Polskie
Armia Krajowa

Jednostki

6 Dywizjon Taborów
6 Szpital Okręgowy
Okręg Lwów AK
(Inspektorat Lwów Miasto)

Główne wojny i bitwy

wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa

Praca poza służbą wojskową

lekarz okulista

lekkoatletyka
Jan de Lapierre
Data śmierci

11 marca 1987

Informacje klubowe
Klub

Pogoń Lwów

Dorobek medalowy
Mistrzostwa Polski
brąz Lwów 1921 skok wzwyż

Jan Henryk Stefan de Lapierre, ps. Kamień[1] (ur. 2 czerwca 1900 w Aleksandrowie Kujawskim, zm. 11 marca 1987 we Wrocławiu) – polski lekarz okulista, doktor medycyny; oficer rezerwy lekarz Wojska Polskiego, porucznik Armii Krajowej; lekkoatleta, specjalizujący się w skoku wzwyż.

Młodszy brat zmarłego w Londynie na emigracji oficera Wojska Polskiego i żołnierza Armii Krajowej Henryka de Lapierre (1899–1977)[2].

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo i młodość

[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 2 czerwca 1900 r. w Aleksandrowie, w rodzinie szlacheckiej kupca Jana i Heleny z Rejmanów[3]. Po przeprowadzce dorastał we Lwowie, gdzie w 1914 r. uczęszczał wraz z bratem do III klasy w C. K. V Gimnazjum[4], a następnie w 1918 r. ukończył z nim VII klasę w C. K. III Gimnazjum im. Franciszka Józefa[5]. W drugiej z wymienionych szkół średnich w 1919 r. złożył egzamin dojrzałości[6].

W młodości amatorsko uprawiał lekkoatletykę, reprezentując barwy Pogoni Lwów (1917–1921)[7]. 6 października 1918 r. został wyróżniony honorową nagrodą wędrowną „Pogoni” za zwycięstwo w zawodach pięcioboju lekkoatletycznego wśród młodzieży szkół średnich[8], z kolei we wrześniu 1919 r. zajął drugie miejsce w konkursie skoku wzwyż w międzyklubowych zawodach lekkoatletycznych „Pogoni” z klubami z Warszawy[9].

Osiągnięcia

[edytuj | edytuj kod]

Progresja wyników[7]

[edytuj | edytuj kod]
konkurencja 1917 1921
skok wzwyż 1,45 m 1,55 m RŻ

Służba w Wojsku Polskim

[edytuj | edytuj kod]

Wraz z zakończeniem I wojny światowej i odzyskaniem przez Polskę niepodległości w listopadzie 1918 r. wstąpił ochotniczo do Wojska Polskiego[6]. W latach 1919–1921 walczył w wojnie polsko-ukraińskiej, a następnie polsko-bolszewickiej[6]. Wkrótce po zakończeniu działań na froncie otrzymał przydział do Szkoły Podchorążych w Warszawie, po ukończeniu której został zwolniony z wojska w stopniu podchorążego[6]. W 1923 r. de Lapierre został zatwierdzony w stopniu podporucznika ze starszeństwem z 1 lutego 1921 r. i 7. lokatą w korpusie oficerów taborowych[12]. Posiadał wówczas przydział w rezerwie do 6 Dywizjonu Taborów we Lwowie[13], utrzymany w roku następnym[14]. Po uzyskaniu stopnia doktora jako podporucznik lekarz korpusu oficerów sanitarnych w stanie rezerwy wszedł w skład kadry zapasowej 6 Szpitala Okręgowego, pozostając w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Lwów Miasto (1934)[15].

Wykształcenie i działalność zawodowa

[edytuj | edytuj kod]

W czerwcu 1928 r.[a] ukończył studia medyczne na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, uzyskując stopień naukowy doktora wszech nauk lekarskich[6]. Z uwagi na niekorzystną sytuację materialną, krótko po obronie dyplomu pozostał na uczelni w charakterze wolontariusza w Klinice Położniczej, a następnie praktykanta w Klinice Okulistycznej[6]. Na mocy uchwały Rady Wydziału Lekarskiego z dniem 1 sierpnia 1931 r. objął stanowisko asystenta starszego przy Katedrze Okulistyki[16], sprawując tę funkcję do 1944 roku[7]. Niespełna rok po przyjęciu na stanowisko de Lapierre zajmował mieszkanie w budynku Kliniki Okulistycznej UJK przy ul. Pijarów 4[17], a następnie Głowińskiego 7[18], w którym mieszkał co najmniej do 1938 roku[19]. W latach 1937–1938 świadczył dodatkowe usługi jako lekarz opieki zdrowotnej z początkowym wynagrodzeniem 1350 zł rocznie[20], a później 150 zł miesięcznie[19]. Był członkiem Towarzystwa Lekarskiego Lwowskiego[21].

II wojna światowa

[edytuj | edytuj kod]

W okresie okupacji niemieckiej działał w konspiracji: do marca 1944 r. pełnił funkcję kierownika działu sanitarnego w dziale IV (kwatermistrzowskim) Inspektoratu Lwów Miasto w Okręgu Lwów Armii Krajowej[22][23]. Z dniem 3 maja 1944 r. awansowany na stopień porucznika rezerwy służby sanitarnej Armii Krajowej[1]. Jesienią 1944 r. został powołany do wojska i wysłany do Lublina[7]. Pod koniec roku przedostał się do Warszawy, gdzie w latach 1944–1946 przewodniczył Komisji Lekarskiej[7].

Lata powojenne

[edytuj | edytuj kod]

Po zakończeniu działań wojennych przeniósł się i zamieszkał we Wrocławiu, w kamienicy przy ul. Kiełbaśniczej 5[24]. Do czasu przejścia na emeryturę w 1960 r. pracował w mieście jako ceniony lekarz okulista[7]. Aktywnie angażował się w organizację pierwszych wrocławskich wystaw psów rasowych[25].

Pochowany na Cmentarzu św. Wawrzyńca we Wrocławiu (4d / A / 5)[26].

Życie prywatne

[edytuj | edytuj kod]

Żonaty z pilotką Jadwigą Danutą z Sikorów, uczestniczką wielu konkursów lotniczych[27], uznaną przez powojenne władze komunistyczne w Polsce za zaginioną w 1941 r. we Lwowie[24], zaś faktycznie aresztowaną 25 lipca 1940 r., a następnie zamordowaną 26 czerwca 1941 r. w jednym z lwowskich więzień[28].

Biegle, tj. w słowie i piśmie, władał językiem polskim, niemieckim, francuskim oraz słabo angielskim, zaś tylko w słowie językiem rosyjskim[29].

  1. ↑ Blisko 7 lat od zgłoszenia i przyjęcia w poczet studentów jesienią 1921 roku.

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. 1 2 Jan Lappiere, pseud. Kamień. baza.muzeum-ak.pl. [dostęp 2026-01-05]. (pol.).
  2. ↑ Wanda Niemczycka Babel: Z dziennika podróży w czas przeszły. Święty Jan Kulczyk. lwow.com.pl, 2003-08. [dostęp 2026-01-05]. (pol.).
  3. ↑ Bolesław Czuruk (tłum.): Akt urodzenia. Tłumaczenie urzędowe z języka rosyjskiego. glam.uni.wroc.pl, 1924-05-12. [dostęp 2026-01-05]. (pol.).
  4. ↑ Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. V Gimnazyum we Lwowie za rok szkolny 1914, Lwów 1914, s. 72 (pol.).
  5. ↑ Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum Lwowskiego im. Franciszka Józefa za rok szkolny 1917/18, Lwów 1918, s. 18 (pol.).
  6. 1 2 3 4 5 6 Jan de Lapierre: Curriculum Vitae. glam.uni.wroc.pl, 1931-07-06. [dostęp 2026-01-05]. (pol.).
  7. 1 2 3 4 5 6 Kurzyński 2025 ↓, s. 92.
  8. ↑ IX. Sprawozdanie Lwowskiego Klubu Sportowego „Pogoń” za rok 1918, Lwów 1919, s. 14 (pol.).
  9. ↑ X. Sprawozdanie Lwowskiego Klubu Sportowego „Pogoń” za rok 1919, Lwów 1920, s. 10 (pol.).
  10. ↑ Kronika sportowa, „Słowo Polskie”, XXVI (361), Lwów, 15 sierpnia 1921, s. 3 (pol.).
  11. ↑ Lekka atletyka. Mistrzostwa Polski w lekkiej atletyce, „Przegląd Sportowy”, I (14), Kraków, 20 sierpnia 1921, s. 14 (pol.).
  12. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1049.
  13. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1033.
  14. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 943.
  15. ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 773.
  16. ↑ Witkowski: L:4697 ex 1930/31. Do Pana Dr. Jana de Lapierre na ręce Kierownictwa Kliniki okulistycznej przez Dziekanat Wydziału lekarskiego. glam.uni.wroc.pl, 1931-07-18. [dostęp 2026-01-05]. (pol.).
  17. ↑ Jan de Lapierre: Do Rady Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. glam.uni.wroc.pl, 1932-04-25. [dostęp 2026-01-05]. (pol.).
  18. ↑ Jan de Lapierre: Do Rady Wydziału Lekarskiego UJK we Lwowie. glam.uni.wroc.pl, 1936-05-04. [dostęp 2026-01-05]. (pol.).
  19. 1 2 Jan de Lapierre, Do Rady Wydziału Lekarskiego UJK we Lwowie [online], glam.uni.wroc.pl [dostęp 2026-01-05] (pol.).
  20. ↑ Jan de Lapierre, Do Rektoratu Uniwersytetu Jana Kazimierza przez Kierownictwo Kliniki Okulistycznej i Dziekanat Wydziału Lekarskiego [online], glam.uni.wroc.pl [dostęp 2026-01-05] (pol.).
  21. ↑ Sprawozdanie Rady Zawiadowczej Towarzystwa Lekarzy Polskich b. Galicji za rok 1932, Lwów 1933, s. 2 (pol.).
  22. ↑ Armia Krajowa na Lwowszczyźnie. Podział strukturalny. baza.muzeum-ak.pl. [dostęp 2026-01-05]. (pol.).
  23. ↑ Polska Podziemna. Okręg Lwowski Armii Krajowej „Rodzynki”, „Halicz”, „Dukat”, „Lira”, „Promień”, dws-xip.com, ISSN 2082-7431 [dostęp 2026-01-05] (pol.).
  24. 1 2 Obwieszczenia sądowe. Uznanie za zmarłego i stwierdzenie faktu śmierci. Sąd Grodzki we Wrocławiu, „Monitor Polski”, XXVI (79), Warszawa, 31 maja 1947, s. 12 (pol.).
  25. ↑ Jolanta Wajdzik, Związek Kynologiczny w Polsce. 70 lat działalności oddziału we Wrocławiu, Wrocław 2019, s. 39 (pol.).
  26. ↑ śp. Jan Lapierre. wroclaw-katedra.grobonet.com. [dostęp 2026-01-05]. (pol.).
  27. ↑ Wojciech Grott, Obraz sowieckiej okupacji wschodnich województw II Rzeczypospolitej (1939-1941) w niemieckiej, polskojęzycznej prasie Generalnego Gubernatorstwa (1939-1945), Praca doktorska wykonana pod kierunkiem dr. hab. Grzegorza Berendta, prof. UG, Gdańsk 2023, s. 153 (pol.).
  28. ↑ Oddziałowa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Katowicach: Zamordowani w więzieniach lwowskich w czerwcu 1941. ipn.gov.pl, 2025-01-27. s. 28. [dostęp 2026-01-05]. (pol.).
  29. ↑ Jan de Lapierre: Deklaracja. glam.uni.wroc.pl, 1933-05-17. [dostęp 2026-01-05]. (pol.).

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]