Rodrigo Prieto
Prieto na TIFF (2024) | |
| Prawdziwe imię i nazwisko |
Rodrigo Prieto Stambaugh |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | |
| Zawód | |
| Współmałżonek |
Mónica Chiapa (od 1991; dwoje dzieci) |
| Lata aktywności |
od 1988 |

Rodrigo Prieto Stambaugh (ur. 23 listopada 1965 w mieście Meksyk)[1] – meksykański operator i reżyser filmowy.
Laureat Złotej Żaby na MFF Camerimage za zdjęcia do filmu Amores perros (2000). Czterokrotnie nominowany do Oscara za najlepsze zdjęcia do filmów: Tajemnica Brokeback Mountain (2005), Milczenie (2016), Irlandczyk (2019) oraz Czas krwawego księżyca (2024)[2].
Jest stałmy współpracownikiem reżyserów Alejandra Gonzáleza Iñárritu i Martina Scorsese. Współpracował również z takimi twórcami jak m.in. Ang Lee, Curtis Hanson, Spike Lee czy Oliver Stone.
Kariera
[edytuj | edytuj kod]Prieto rozpoczął swoją działalność, pracując przy wielu meksykańskich filmach i zyskując uznanie, zanim zwrócił na siebie uwagę światowego środowiska filmowego produkcją Amores perros (2000). Film w reżyserii Alejandro Gonzáleza Iñárritu przyniósł mu kilka wyróżnień, w tym trzecią w jego karierze nagrodę Ariel oraz Złotą Żabę na Międzynarodowym Festiwalu Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych Camerimage[1][3]. Kontynuował współpracę z Iñárritu przy jego kolejnych projektach: 21 gramów (2003), Babel (2006) oraz Biutiful (2010)[4][5].
W ciągu swojej kariery pracował przy tworzeniu oprawy wizualnej do wielu uznanych produkcji, odpowiadając za zdjęcia m.in. do Fridy, 8. Mili, 25. godziny, Przerwanych objęć, Tajemnicy Brokeback Mountain czy Barbie[6][7].
Prieto nawiązał artystyczną współpracę z Martinem Scorsese przy jego filmach Wilk z Wall Street[8], Milczenie[9], Irlandczyk oraz Czas krwawego księżyca[10][11]. Za trzy ostatnie z nich otrzymał nominacje do Oscara za najlepsze zdjęcia[12]. Pracował także jako autor zdjęć do teledysków[13], w tym do utworu „Blue Jeans” Lany Del Rey z 2012 roku[14] oraz trzech singli Taylor Swift z 2020 roku: „The Man” (nawiązującego do jego wcześniejszego filmu Wilk z Wall Street)[15], „Cardigan” oraz „Willow”[16]. Kontynuował współpracę ze Swift przy jej teledyskach do „Fortnight”[17], „The Fate of Ophelia” (2025) i „Opalite” (2026)[18][19].
Prieto jest laureatem nagrody Vilcek Prize w dziedzinie sztuki filmowej z 2021 roku, przyznawanej przez Fundację Vilcka[20] oraz głównej nagrody w Konkursie Wideoklipów na 32. festiwalu EnergaCamerimage w Toruniu za „Fortnight ” Taylor Swift[21].
W 2019 roku zasiadał w jury konkursu głównego na 76. MFF w Wenecji[22], a w październiku 2023 roku w jury Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Morelii[23].
Filmografia
[edytuj | edytuj kod]Filmy fabularne
[edytuj | edytuj kod]| Rok | Tytuł | Reżyser | Uwagi |
|---|---|---|---|
| 1996 | All of Them Witches | Daniel Gruener | |
| Burmistrz Edyp (Edipo Alcalde) | Jorge Alí Triana | ||
| 1998 | Fibra óptica | Francisco Athié | |
| Klątwa (Un embrujo) | Carlos Carrera | ||
| 2000 | Amores perros | Alejandro González Iñárritu | |
| Ricky 6 | Peter Filardi | ||
| 2001 | Grzeszna miłość | Michael Cristofer | |
| 2002 | Ten Tiny Love Stories | Rodrigo García | |
| Frida | Julie Taymor | ||
| 8. Mila | Curtis Hanson | ||
| 25. godzina | Spike Lee | ||
| 2003 | 21 gramów | Alejandro González Iñárritu | |
| 2004 | Aleksander | Oliver Stone | |
| 2005 | Tajemnica Brokeback Mountain | Ang Lee | |
| 2006 | Babel | Alejandro González Iñárritu | |
| 2007 | Ostrożnie, pożądanie | Ang Lee | |
| 2009 | Przerwane objęcia | Pedro Almodóvar | |
| Stan gry (State of Play) | Kevin Macdonald | ||
| 2010 | Wall Street: Pieniądz nie śpi | Oliver Stone | |
| Biutiful | Alejandro González Iñárritu | ||
| 2011 | Woda dla słoni | Francis Lawrence | |
| Kupiliśmy zoo | Cameron Crowe | ||
| 2012 | Operacja Argo | Ben Affleck | |
| 2013 | A Study in Gravity | Michael Haussman | |
| Wilk z Wall Street | Martin Scorsese | ||
| 2014 | Eskorta | Tommy Lee Jones | |
| 2016 | Milczenie | Martin Scorsese | |
| Pasażerowie | Morten Tyldum | ||
| 2019 | Irlandczyk | Martin Scorsese | |
| 2020 | The Glorias | Julie Taymor | |
| 2023 | Czas krwawego księżyca | Martin Scorsese | |
| Barbie | Greta Gerwig | ||
| 2024 | Pedro Páramo | on sam | Z Nico Aguilarem |
| TBA | What Happens at Night | Martin Scorsese | postprodukcja[24] |
Seriale telewizyjne
[edytuj | edytuj kod]| Rok | Tytuł | Reżyser | Uwagi |
|---|---|---|---|
| 2015 | What Lives Inside | Robert Stromberg | 1 odcinek |
| 2016 | Vinyl | Martin Scorsese | odcinek: „Pilot” |
| 2017 | Oliver Stone vs Putin (The Putin Interviews) | Oliver Stone | serial dokumentalny, z Anthonym Dod Mantlem |
Teledyski
[edytuj | edytuj kod]| Rok | Tytuł | Artysta | Reżyser |
|---|---|---|---|
| 2012 | „Blue Jeans” | Lana Del Rey | Yoann Lemoine |
| 2020 | „The Man” | Taylor Swift | |
| „cardigan” | |||
| „willow” | |||
| 2024 | „Fortnight” | Taylor Swift i Post Malone | Taylor Swift |
| 2025 | „The Fate of Ophelia” | Taylor Swift | |
| 2026 | „Opalite” | ||
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 Rodrigo Prieto - Sundance Collab [online], collab.sundance.org [dostęp 2026-09-29] [zarchiwizowane z adresu 2026-03-26] (ang.).
- ↑ The 96th Academy Awards | 2024 [online], www.oscars.org, 12 czerwca 2024 [dostęp 2025-04-03] (ang.).
- ↑ Egzotyczna podróż z kamerą, Rzeczpospolita, 11 grudnia 2000 [zarchiwizowane] (pol.).
- ↑ Jack Egan, Rodrigo Prieto [online], Variety, 8 stycznia 2006 (ang.).
- ↑ Paloma González, Quién es Rodrigo Prieto, el fotógrafo mexicano que va por el Oscar [online], GQ, 11 stycznia 2024 [dostęp 2026-09-29] (hiszp.).
- ↑ Alex Withrow, Top 10 Rodrigo Prieto Films [online] [dostęp 2026-09-29] (ang.).
- ↑ Rodrigo Prieto ASC AMC: The cinematography of Barbie [online], Panavision [dostęp 2026-09-29] (ang.).
- ↑ Carolyn Giardina, ‘Wolf Of Wall Street’ Cinematographer Talks Filming Tricks for Buzzy Quaaludes Scenes [online], The Hollywood Reporter, 27 grudnia 2013 [dostęp 2026-09-29] (ang.).
- ↑ 'Silence' Cinematographer Rodrigo Prieto on Shooting Film and Digital for Scorsese | No Film School [online], nofilmschool.com [dostęp 2026-09-29] (ang.).
- ↑ s, The Irishman Cinematographer Rodrigo Prieto on Crafting Scorsese's Masterpiece [online], Motion Picture Association, 6 listopada 2019 [dostęp 2026-09-29] (ang.).
- ↑ Zack Sharf, Scorsese, DiCaprio’s ‘Flower Moon’ Eyes March 2020 Start, Tone Still Being Worked Out [online], IndieWire, 2 grudnia 2019 [dostęp 2026-09-29] (ang.).
- ↑ Rodrigo Prieto [online], Filmweb [dostęp 2026-09-29].
- ↑ Paloma González, Quién es Rodrigo Prieto, el fotógrafo mexicano que va por el Oscar [online], GQ, 11 stycznia 2024 [dostęp 2026-09-29] (hiszp.).
- ↑ LANA DEL REY - BLUE JEANS | METALOCUS [online], www.metalocus.es, 23 marca 2012 [dostęp 2026-09-29] (ang.).
- ↑ Director Taylor Swift and Rodrigo Prieto, ASC, AMC on Making “The Man” [online] [dostęp 2026-09-29] (ang.).
- ↑ Claire Shaffer, 'Willow' Cinematographer Rodrigo Prieto Didn't Know Taylor Swift Had a New Album, Either [online], Rolling Stone, 14 grudnia 2020 [dostęp 2026-09-29] (ang.).
- ↑ Mark Peikert, Taylor Swift’s ‘Fortnight’ Music Video Brings in Cinematographer Rodrigo Prieto [online], IndieWire, 20 kwietnia 2024 [dostęp 2026-09-29] (ang.).
- ↑ Hannah Dailey, Taylor Swift Honors ‘Ultimate Showgirl’ Dolly Parton in Heartfelt Video of the Year Speech at 2026 VMAs [online], Billboard, 28 września 2026 [dostęp 2026-09-29] (ang.).
- ↑ Taylor Swift Releases Her ‘Opalite’ Music Video and Explains Its Unexpected Origin Story [online], Oprah Daily, 6 lutego 2026 [dostęp 2026-09-29] (ang.).
- ↑ Vilcek Foundation Awards $250,000 in Prizes to Immigrant Filmmakers [online], Vilcek Foundation [dostęp 2026-09-29] (ang.).
- ↑ Michał Dymek laureatem Złotej Żaby na festiwalu Energa Camerimage [online], dzieje.pl [dostęp 2024-11-25].
- ↑ International Juries of the 76th Venice Film Festival [online], Biennale w Wenecji, 24 sierpnia 2019 (ang.).
- ↑ Anna Marie de la Fuente, ‘Totem’ by Lila Aviles and ‘The Echo’ by Tatiana Huezo Triumph at Mexico’s Morelia Film Festival [online], Variety, 30 października 2023 [dostęp 2026-09-29] (ang.).
- ↑ Zanda Gubecka, Rodrigo Prieto Joins Martin Scorsese's 'What Happens At Night' As Cinematographer [online], Feature First, 20 grudnia 2025 [dostęp 2026-09-29] (ang.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Rodrigo Prieto w bazie IMDb (ang.)
- Rodrigo Prieto w bazie Filmweb