Przejdź do zawartości

Web Proxy Auto-Discovery Protocol

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Web Proxy Auto-Discovery Protocol (WPAD) – protokół umożliwiający komputerom klienckim automatyczne odnalezienie konfiguracji serwera proxy, z którego mają korzystać przy połączeniach z internetem. Jego celem jest uniknięcie ręcznego konfigurowania ustawień proxy na każdej stacji roboczej z osobna, co ma znaczenie zwłaszcza w dużych sieciach firmowych[1].

WPAD nigdy nie uzyskał statusu RFC – jedyną uzgodnioną definicją pozostaje szkic internetowy z 1999 roku, który wygasł w grudniu tego samego roku. Mimo to protokół jest obsługiwany przez wszystkie popularne przeglądarki i systemy operacyjne, a w systemach Windows jest domyślnie włączony[1][2]. Z korzystaniem z niego wiąże się szereg zagrożeń, opisywanych zbiorczo jako BadWPAD.

Specyfikacja

[edytuj | edytuj kod]

Protokół opisali w 1999 roku Paul Gauthier, Josh Cohen, Martin Dunsmuir i Charles E. Perkins w szkicu internetowym draft-ietf-wrec-wpad-01, przygotowanym w ramach prac IETF. Dokument wygasł w grudniu 1999 roku i nie został przekształcony w standard[2][1].

Zgodnie z założeniami szkicu zadaniem WPAD nie jest wskazanie klientowi samego serwera proxy, lecz jedynie adresu pliku konfiguracyjnego (configuration URL, CURL), z którego klient pobierze właściwe ustawienia. Szkic zakłada też, że różni klienci pytający o ten sam adres mogą otrzymać różne pliki konfiguracyjne – w zależności od nagłówka User-Agent, adresu IP czy podsieci[1].

Wykrywanie serwera

[edytuj | edytuj kod]

Szkic przewiduje trzy mechanizmy odnalezienia adresu pliku konfiguracyjnego, stosowane kolejno, aż któryś zakończy się powodzeniem[1].

Serwer DHCP może przekazać adres pliku konfiguracyjnego jako wartość opcji 252. Odbywa się to zwykle w momencie dołączania komputera do sieci. Opcja 252 nie znajduje się przy tym na liście prawidłowych opcji DHCP określonych w RFC 2132[1].

Protokół Service Location Protocol, zdefiniowany w 1999 roku w RFC 2608, pozwala aplikacjom odnajdywać usługi sieciowe za pomocą zapytań rozgłoszeniowych. Odpowiedź dla usługi WPAD ma postać schematu service:wpad: z adresem pliku konfiguracyjnego[1].

W wariancie DNS klient wyznacza nazwę swojej sieci, usuwając nazwę własnego komputera z pełnej nazwy domenowej, i wysyła zapytanie o rekord SRV dotyczący usługi WPAD. Jeżeli nie otrzyma odpowiedzi, powtarza próbę dla rekordów TXT, a następnie dla rekordu A, dopisując do nazwy sieci przedrostek wpad. Gdy i to zawiedzie, usuwa skrajnie lewy człon nazwy i powtarza cały proces – aż do osiągnięcia domeny najwyższego poziomu. Mechanizm ten określa się jako DNS devolution[1].

Po odnalezieniu nazwy serwera adres pliku konfiguracyjnego jest budowany według schematu http://nazwa:80/wpad.dat[1].

Plik konfiguracyjny PAC

[edytuj | edytuj kod]

Plik pobierany przez klienta, nazywany plikiem PAC (proxy auto-config), jest skryptem w języku JavaScript. Powinien zawierać funkcję FindProxyForURL, która dla każdego żądanego adresu wskazuje, czy i przez które proxy należy nawiązać połączenie. Zbiór instrukcji dopuszczonych w takim pliku jest ograniczony – należą do niego m.in. dnsDomainIs i shExpMatch[1].

W praktyce podczas sprawdzania poprawności pliku wykonywany jest cały zawarty w nim kod JavaScript, a nie wyłącznie funkcja FindProxyForURL[1].

Implementacje

[edytuj | edytuj kod]

Choć definicja protokołu wygasła w 1999 roku, WPAD jest obsługiwany przez systemy Windows i Linux oraz przez przeglądarki Edge, Internet Explorer, Firefox, Chrome i Safari, a także przez systemy Android, macOS i iOS[1].

Badanie opublikowane w 2023 roku w czasopiśmie ACM Computing Surveys wykazało istotne różnice między opisem ze szkicu a rzeczywistym działaniem implementacji[1]:

  • żaden z testowanych systemów i żadna z przeglądarek nie obsługiwały już protokołu SLP;
  • nie zaobserwowano zapytań o rekordy SRV ani TXT – wysyłane były wyłącznie zapytania o rekordy A, a w części przeglądarek również AAAA;
  • nazwa sieci używana do zapytań nie pochodziła wyłącznie z nazwy komputera, lecz także z domen przekazywanych przez DHCP (opcje 15 i 119);
  • systemy Windows zapisywały odnaleziony adres pliku konfiguracyjnego w rejestrze systemowym, a wartość ta nie była usuwana po ponownym uruchomieniu komputera;
  • jeżeli żaden z powyższych mechanizmów nie zadziałał, klient sięgał po protokoły rozgłoszeniowe NetBIOS (NBNS), LLMNR i mDNS, szukając nazwy wpad.local.

W systemie Linux WPAD jest domyślnie wyłączony – system ignoruje wartość opcji 252 i nie poszukuje serwera WPAD, o ile korzystania z protokołu nie wymusi konfiguracja przeglądarki[1].

W 2009 roku Microsoft opublikował poradę bezpieczeństwa dotyczącą mechanizmu DNS devolution, ograniczającą jego stosowanie: nie jest on wykorzystywany, gdy sufiks pochodzi z listy przeszukiwania sufiksów DNS ani gdy nazwa domeny składa się tylko z dwóch członów[3][1].

Bezpieczeństwo

[edytuj | edytuj kod]

Mechanizmy, na których opiera się WPAD, nie przewidują żadnej formy uwierzytelnienia, co ułatwia podszycie się pod serwer WPAD. Wartości opcji DHCP mogą zostać sfałszowane, zapytania DNS wyciekają poza sieć organizacji, w sieci lokalnej można odpowiadać na zapytania rozgłoszeniowe, a w pliku PAC można umieścić złośliwy kod JavaScript[1].

Pierwszą podatność związaną z protokołem odnotowano już w 1999 roku (CVE-1999-0858), a do 2022 roku zarejestrowano 23 podatności CVE zawierające w opisie słowo wpad. Autorzy przeglądu w ACM Computing Surveys określają WPAD jako protokół powszechnie używany, podatny na wiele różnych ataków i trudny do naprawienia, i zalecają wyłączanie go wszędzie tam, gdzie serwery proxy nie są potrzebne[1]. Zagadnienia te omawia szerzej hasło BadWPAD.

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Elyssa Boulila, Marc Dacier, WPAD: Waiting Patiently for an Announced Disaster, „ACM Computing Surveys”, 55 (10), 2023 [dostęp 2026-08-28] (ang.).
  2. 1 2 Paul Gauthier, Josh Cohen, Martin Dunsmuir, Charles E. Perkins, Web Proxy Auto-Discovery Protocol. Internet-Draft draft-ietf-wrec-wpad-01 [online], IETF, 1999 [dostęp 2026-08-28] (ang.).
  3. ↑ Microsoft Security Advisory 971888: Update for DNS Devolution [online], Microsoft, 2009 [dostęp 2026-08-28] (ang.).