Pisarapiya

[[Archivo:Partitions_of_Moldavia.jpg|rikchacha|695x695px|Pisarapiyap wiñaynin, kunan pacha Rumaniya (Anqas), Ukrayina (Qumir) wan Multuwa (panti) rakinakuypas.]]

Pisarapiyaqa Chinchay Iwrupapi uralan inti lluqsimuy ladupi huk suyum . Yaqa llapan ñawpaq Multuwa Suwit Huñu Susyalista Ripuwlika ( Transnistriya t'aqakuq suyumanta aswan), Ukrayinap huk rakin ( Budzhak, Chernivtsi Oblastp huk rakinpas) hap'in. Wichaypi, inti lluqsimuy ladupitaq Ukrayinap wakin mama llaqtanwan, uralanpi, inti chinkaykuy ladupitaq Rumaniyawan .

Besarabia nisqaqa Rusiyap qhapaq suyun Multuwa suyup inti lluqsimuy ladupi riqsichisqan sutim, Rusiyap 1812 watapi Utumanu qhapaq suyumanta hap'ispa Pisarapiya suyup kamachiynin hina kamarirqan . Multuwamanta puchuqmi 1859 watapi Wallachiaman hukllawakurqan, Rumaniya qhapaq suyuta kamaspa.

1917 watapi Multuwa Dimukratiku Republika RSFSR (Rusiya Suwit Huñu Susyalista Huñun Ripuwlikap) hukninmi karqan. 1918 watapi qallariypi Odesa Suwit Huñu Ripuwlikaman hukllachasqa karqan . 1918 watapi pawqar waray killamanta kay qhipa kaqtaq Pisarapiyapi Rumaniya awqaqkunawan maqanakurqan, marzo killamantataq Austru-Aliman awqaqkunawan. 1918 watapi 13 marzo killapin paykuna hap’ikapurqanku, chinkachirqanku ima. Chay qhepamanmi Sfatul Tariiqa Rumaniyawan hukllanakuypaqmi votarqan. Chay sindicatoqa 1920 watapi Pacto de Paríswanmi mamallaqtapura riqsisqa karqan, chaymi aslla ayllu runakunap, chay llaqtapi chakra llamk'aq runakunap hark'ayninta hatarichirqan.

23 ñiqin anta situwa killapi 1939 p'unchawpi, iskay ñiqin pachantin maqanakuy qallarinanpaq isqun p'unchaw ñawpaqta, Suwit Huñuqa Nazi Alimanyawan rimanakurqan Pisarapiyata Suwit Huñup kamachiyninman musuqmanta churananpaq (qhaway Molotov-Ribbentrop rimanakuy ). 1940 watapi junio killapi, 9 p’unchaypi.Suwit Huñup Awqaq Sunturninqa chay suyuta hap'irqan, Multuwa Suwit Huñu Susyalista Ripuwlika sutiwan musuqmanta kamarispa, uralanpi, wichay larunpi rakinkunata Ukrayina Suwit Huñu Susyalista Ripuwlikaman quspa ; ichaqa Sovietkunaqa hukmantam chinkachirqan, 1941 watapi chawpipi Suwit Huñuman haykuptin . Iskay ñiqin pachantin maqanakuyrayku Suwit Huñu Pisarapiyata hap'irqan.

Kunan pachaqa yaqa llapan Pisarapoyaqa Multuwa suyupmi, iskay huch'uy rakinkunataq, uralanpi, wichay-inti chinkaykuy ladupipas, Ukrayinapmi.