Jump to content

Methotrexate

Kubijyanye na Wikipedia
Methotrexate

Methotrexate ( MTX ), yahoze izwi nka amethopterin, ni umuti uvura kanseri y'imiti kandi ugabanya ubudahangarwa bw'umubiri.[1] Ikoreshwa mu kuvura kanseri, indwara ziterwa n'ubwiyongere bw'umubiri, gutwita hanze y'urugo, no mu gukuramo inda kwa muganga.[1] Ubwoko bwa kanseri ikoreshwa harimo kanseri y'ibere, kanseri y'amaraso, kanseri y'ibihaha, kanseri ya kanseri y'imitsi, indwara yo mu gihe cyo gutwita, na kanseri y'ibihaha.[1] Ubwoko bw'indwara ziterwa n'ubwiyongere bw'umubiri ikoreshwamo harimo psoriasis, rubagimpande, na Crohn's disease.[1] Ishobora gutangwa mu kanwa cyangwa mu guterwa inshinge.[1]

Ingaruka mbi zikunze kugaragara zirimo isesemi, kumva umunaniro, umuriro, ibyago byinshi byo kwandura, umubare muke w'uturemangingo tw'amaraso yera, no kwangirika k'uruhu mu kanwa.[1] Izindi ngaruka mbi zishobora kuba zirimo indwara y'umwijima, indwara y'ibihaha, lymphoma, n'uduheri twinshi tw'uruhu.[1] Abantu bavurwa igihe kirekire bagomba gupimwa buri gihe ingaruka mbi.[1] Ntabwo ari byiza mu gihe cyo konsa.[1] Ku bafite ibibazo by'impyiko, hashobora kuba ngombwa ko bagabanya dose.[1] Ikora mu kubuza umubiri gukoresha aside folike.[1]

Methotrexate yakozwe mu 1947, itangira gukoreshwa mu buvuzi mu kuvura kanseri, kuko yari ifite uburozi buke ugereranyije n’ubuvuzi bwakoreshwaga icyo gihe.[2] Mu 1956 yatanze uburyo bwa mbere bwo kuvura kanseri yateye.[3] Iri ku rutonde rw'imiti y'ingenzi y'Umuryango w'Abibumbye wita ku Buzima.[4] Methotrexate iboneka nk'umuti usanzwe.[1] Ntabwo bihenze.[5] Igiciro cyo kugurisha ku isoko mu 2014 mu bihugu bikiri mu nzira y'amajyambere kiri hagati y'amadolari y'Amerika 0.06 na 0.36 ku munsi ku ifishi ifatwa mu kanwa.[6] Muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika, ukwezi gusanzwe ko kuvurwa kugura hagati y'amadolari 25 na 50.[7] Mu 2017, wari umuti wa 117 ukunze kwandikirwa muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika, aho wanditswe n'abaganga barenga miliyoni esheshatu.[8][9]

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 "Methotrexate". The American Society of Health-System Pharmacists. Archived from the original on 2016-10-08. Retrieved 22 Aug 2016.
  2. ↑ Sneader, Walter (2005). Drug Discovery: A History. John Wiley & Sons. p. 251. ISBN 9780470015520. Archived from the original on 2017-02-16.
  3. ↑ "Today's anti-cancer tools are ever better wielded". The Economist. 14 September 2017. Archived from the original on 15 May 2018. Retrieved 16 September 2017.
  4. ↑ World Health Organization (2019). World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019. Geneva. hdl:10665/325771. WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO.
  5. ↑ Hitchings, Andrew; Lonsdale, Dagan; Burrage, Daniel; Baker, Emma (2019). The Top 100 Drugs: Clinical Pharmacology and Practical Prescribing (in Icyongereza) (2nd ed.). Elsevier. pp. 156–157. ISBN 978-0-7020-7442-4. Archived from the original on 2021-05-22. Retrieved 2021-11-09.
  6. ↑ "Methotrexate Sodium". International Drug Price Indicator Guide. Archived from the original on 11 June 2019. Retrieved 23 August 2016.
  7. ↑ Hamilton, Richart (2015). Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition. Jones & Bartlett Learning. p. 464. ISBN 9781284057560.
  8. ↑ "The Top 300 of 2020". ClinCalc. Archived from the original on 12 February 2021. Retrieved 11 April 2020.
  9. ↑ "Methotrexate - Drug Usage Statistics". ClinCalc. Archived from the original on 8 July 2020. Retrieved 11 April 2020.